Naukacaritra 4
Naukācaritra 4
- Language
- Sanskrit
4.1
iti śrīmatkavivekaṭasūriṇa kṛtau
caritre
dvitīyassargaḥ
atha śrīmatkavivaiṅkaṭasūriṇaḥ kṛtau
[..]caritre
tṛtīyassarga
śrutvātha vacana tāsāṃ
saundaryamadagarvitam
cintayāṃmāsa nimiṣaṃ
svānta eva tadā hariḥ
4.2
unmastaka madamasau taruṇījanānāndevo na tārayitumatra vicitraśaktiḥ
mene'tivātaghanagarjitabhīkaroruvarṣāndhakārasamudañcitarandhratoyaiḥ
4.3
mene yathā hṛdi vadhūnivahorugarvanirvāpaṇāya nigamāntavicāravedyaḥ
tene tathaiva sahasā suramaṃ nikāyamañcotthito bhagavatā hari saṃśritena
4.4
śāntakṣepaṇitāṇḍava sarabhasavyālīnagānārava
śaṅkātaṅkimano'ṅganāsamudaya macchidranaukātalam
jajñe dussahadurnivāsataraṇisvacchandacāra tadā
durvātāmbudaghoṣabhīṣaṇamahadvarṣaṃ nabhomaṇḍalāt
4.5
tadā naukātalacchidrādāgacchati jale'ṅganā.
vimalā vihvalā bhūtvā
mitho vacanamabruvan
4.6
garjantyabhragaṇā patanti ca śilā rundhanti dhārā diśo
vātāścaiva tadudbhavāstata ita karṣanti naukāmimāḥ
bhūtvā randhramihāpi hanta taraṇeranta praviṣṭaṃ payaḥ
ki kurma kimanāyyamau nṛpasuta kā vā bhavenno gatiḥ
4.7
prāgevedamanarthahetukamiti vyaktaṃ mayokta striyaśśrotre ki nyapatattadīṣadapi vassatya balīyān vidhi
bahvīnā sthitimekato mṛgadṛśāmāhuryugānte budhā
garve caivamabhūdita. paramiya bhānossutā no gati
4.8
etanmahārhaguṇadūṣaṇadoṣato vā
asmākameva gṛhanirgamalagnato vā
sambhāvita tadidamasya śama na vidma
4.9
kṛtyaṃ rahasyamiha na prathina yadi syāttadvallabhairapi viyojayitu na ki syāt
ānīta eṣa na vimṛśya vadhubhiratra
hā no'dya cañcalamavairyamupaiti ceta
4.10
iti cintā samāsādya
trātāramanavekṣya ca
kālindīṃ prārthayāmāsureva kṣemāya tāstriya
4.11
kālindi te'ñjaligyaṃ racito'ṅganābhissampūjya puṣpanikarairbahudhātibhaktyā
kāmena vāmaganinā khalu vañcitāsmastrāyasva nastava gṛhāṇa vibhūṣaṇāni
4.13
asmābhirekamiha cintitamanyadeva
devena kiṃ kimiha niścitamasti vā na.
phāle yathaiva likhita vidhinā tathāstu
strībhi kṛtaṃ kimapi tatpralayāya nūnaṃ
dyāsīdvinoda iha no'yamanarthahetu
buddhyā hṛtāsma kathanena kimadya devi
trāyasva bālakamimaṃ sa hi jīvitaṃ na
4.14
evaṃ tāṃ prārthayantīstā
haryarthe hariṇīdṛśa
dṛṣṭvā vidhimukhā devā
evamanyonyamabruvan
4.15
apārasaṃsārasamudrataścitānpratārayatyeṣa nimeṣata prabhuḥ
striyo nadīṃ tasya kṛte'lpajīvane'pyaho muhustā praṇamanti sādaram
4.16
atha tatprārthanāyā ca
vyarthāyāṃ vrajayoṣita
śaureḥ pūrvasthiti smṛtvā
vilaptumupacakramuḥ
4.17
krīḍantaṃ puri śaiśavena taruṇītuṅgastane nirmalaṅgadanta pratigehamanyayuvatīssāyandiva saddiyam
sukhyanta sudatījanaismaha tarucchāyāsu dhīrairnuta
mvāla ta mamanīnayanniha sarinmadhya striyo hā katham
4.18
durbuddhayaiva hi saṅgato'yamatulo'nargho'tra no yoṣitāmānīto'yamihāpsu ki yuvatibhistoye'tibhīrurhari
kālindīṃ sahasā pratārya nibiḍe varṣāndhakāre'pyamu
mīḍhanta pṛthuka punargamayitu mātrantika hā katham
4.19
athaiva vilapantīnāntāsāmābhīrayoṣitām
subhotavadimā vācamprovāca madhusūdana
4.20
aha badaranimittaṃ gṛhya (1) muktāphalāni
praviśati mayi vīrthī narmagoṣṭhyā striyāṃ va
payasi mihirasūno vañcito'haṃ vinoto
hitamiti yuvatīnā viśvasetko nu vāca
4.21
vaidyasyeva vacaśśorerdhairyakaramaṅganā
śrutvā tatsubhṛśa bhītā
kāntāstadidamabruvan
4.22
sthitamayi puri dogdhṝn vañcayitvātra śaurindṛtamanunayavākyairnayantībhirābhiḥ
iha madhu madhukīṭān vañcayitvā visṛṣṭa
sphuṭamurutaruśākhābaddhamānīya bhūmau
4.23
hā tvannimittamayi nastanupoṣaṇaṃ ca
hā tvatkṛte gurujanasya vimānanaṃ ca
snānādikarmasu madā smaraṇaṃ ca te na
kintvetadarthamahahā nṛhare sujātam
4.24
āttuṃpti ne'ṅghrikamaladvayamevanecchā
dehān tvadarthamupakalpayituṃ sthitāsyā
saukhyaṃ tvidaṃ paramiti tvayi no durāśā
kintvetadarthamahahā nṛhara sujātam
4.25
nastvā śrutismṛtipurāṇanutaṃ prapattistvannāma tārakamiti tvadupāsanaṃ ca
tvadbhāṣyakṛtyamahanaṃ ca kathañcideva
kintvetadarthamahahā nṛhare sujātam
4.26
prāgjanmakoṭiṣu bhṛtaṃ sumahattapaśca
prāptaṃ purājnuṣi rādhavato varaśca
etannimittamayi kiṃ mayi tadya na
tyaktuṃ vaya payasi hā nṛhare sujātama
4.27
bhṛśa vilapatīrevamābhīrayuvatīrasau
samīkṣya jāvanāpāyamidamāha tathā hari
4.28
kālo na śocitumayaṃ bhajanāśu dhairyaddhāmasya hantumapi karmaphala hyalaṅghyama
unmucya kañcukacayāndrutameva naukārandhre vinikṣiṣata māśu yathāmbu nāyāta
4.29
śrutvā tadā yaduvarasya vaco'mṛtāni
matvā hitāni sahasā vrajamṛgyākṣya
baddhvāñcalāni sudṛḍhaṃ navakañcukāni
muktvā mukhe nidadhire vivarasya tasyā