Pramāṇa · Search · About · API

Vrajayuvavilasa 17

Vrajayuvavilāsa 17

Language
Sanskrit

17.1

uccairanantaramanantarasāṃ brajendrorāvarjayan surabhicāraṇacārulīlām
ānandavṛndamiha kandalayannamandamāsīdasīmaśubhado divasāvasānaḥ

17.2

gomaṇḍalaṃ gamayatā sahasodayantaṃbhīmākramaṃ śamayatā tamasāmasāram
reje tadāśubhavanābhicaladvayasyanādapradena hariṇā hariṇāṅkalīlam

17.3

taṃ prāgivātrasamaye prakamanurāgamaṭṭālikopariparisphuṭagītanāṭyam
ālyo nibhālya dayitaṃ hṛdayasya sāyaṃsandarśayanti bṛṣabhāskaranandinīṃ sma

17.4

to tallakṣaṇaṃ taruṇamaulimaṇīpraharṣaṃbhūyo'nubhūya mitha utkathadarśanottham
bāhyaprasaṅgarasabhaṃgurato'ntaraṅgāt premṇāstato vyaramatāmatiśāntaraṅgāt

17.5

kāntājane tadanusajjanitāpayānepreṅkholito'tanumadena satāpayāne
dhairyādivāryavikṛtiṃ ca jugoparājamānārjavena tanujo laghu goparājaḥ

17.6

paśyan priyāṃ vicakilapragurasthalīkaḥ saṃcinya cetasi catat kilakiṃcitānisaṃkocitācitavihāramahāraso'tanandātmajaḥ sa nijamandiramapyavindat

17.7

mandārapuṣpamayakanduka sundaraśrīstāvannavīnakuruvindamaṇi vinindan
nīcīnacārukiraṇastaraṇiḥ pratīcī prācīrabhūdharaśiraḥ samalaṃcakāra

17.8

niśchadma maitadiha vidma udārapadmarāgānubandhavidhinā nanu padmabandhuḥ
tāṃ padmarāgamayatāmayamāpa sāyaṃ tādṛśyameva kurute cirabhāvanā hi

17.9

śoṇībhavatkiraṇa īkṣaṇalakṣaṇīyaḥ sambarddhayan kamalakokamanovinodam
pūṣāstabhūbhṛti viḍambayati sma pūrvasarvaṃsahābhūdavalambinamindubimbam

17.10

mārttaṇḍamaṇḍalakuśomayaviṇḍa eva pāthodhikuṇḍamadhikuṇḍati piṇḍitā ghaḥ
sandhyābhidhānadahanena mahāndhakāravyājādviniṣpatati kiṃ sma na vāṣpamasmāt

17.11

vistāritānyatamasaṃ tamasaṃstutārkaṃstamyāgamaṃ hṛdayarogamavet samastaḥ
sādguṇyasajja iha sajjanapuṅgavastu vastupradūṣaṇakṛtiprakṛti khalu vā

17.12

naṣṭe viśiṣṭamahasohanikṛṣṭamiṣṭalipsuḥ stavīti sakalastaraṇo yadaste
dīpādikaṃ vyavahṛtipratipāditaṃ tejo lokaḥ prakalpayitumalpamapi pravṛttaḥ

17.13

ekena hanta ! mahatā vihitaṃ hi karmanirmātumeva laghavo bahavo na śaktāḥ
astaṃ samastamaruṇena tamastu dīpā yanneśire kṣapayituṃ tu paraḥ parārdhāḥ

17.14

līlāmaye'tha samaye samayaiha goṣṭhaṃ kṛṣṇe pratiṣṭhati baliṣṭhatamodaviṣṭhe
sūrye'pyaniryyati vidhau vijaharṣaṃ sarvaḥ preyastaro'ntarayatīha yadantarāyam

17.15

mātāpi tāpitamatistamatīvahādaṃ klinnāntarā sphuṭataraṅgitaraṅgimānam
mānaṃ vidhāya vividhāyatalālanādyaistaṃ nandanaṃ kalitavandanamānananda

17.16

nīrājitaṃ praṇayarājitasambhrameṇa śyāmaṃ tameṇanayanānayanābhirāmam
śrīrāmaṇīyakakaṇīmayampyaśeṣaveśaṃ vyadhurbahusukhāya tataḥ sakhāyaḥ

17.17

koṭīndusundaramukhasya hareḥ purastāt bimbaḥ praśastamukurasya tadā lalambe
śobhāṃ na bhūri dhuri śāradayāvikendostāreva kintu sa babhūva śubhāya bhūyaḥ

17.18

tasyāmbaraṃ bahulajāmbavadyabālajambālasambaraṇakṛddyutiḍambareṇa
cittaṃ cireṇa rucireṇa kalevare'ñcadindīvarapravadhāmni camaccakāra

17.19

āsāndracandrakiraṇapratimallamallīsaṃphullamālyacayamāracayāṃcakāra
dhammillamullasadamūlyaruco'sya kalayaṃ śṛṅgāramugnimivopari saṃgrahāsyam

17.20

pītāmbarasya nikaṭe'sya kaṭeradhasthaṃ hemaṃ viśṛṃkhalatayā khalu śṛṃkhalaṃ tat
māsārakāmaḍamarorudarāvalambi jāmbūnadojvalaguṇasya ruci lalambe

17.21

pāṭīrapaṅkatilakaṃ kila kampi cillīvallīmanūparivabhau parivelladasya
manye'ti dhanvina idaṃ tadananyajasya mitraṃ sa mantrayati taddhanuroṣadhīśaḥ

17.22

hāremahārajatarājitaratnapṛkteḥ svabhāvikādbhutamaho ? vibhavaprabhūtam
śobhābhuromūrahasya ciraṃ prabhātakhadyotakautukanayena śanairnayāya

17.23

dhanvasya cilliyugato madanaḥ kaṭākṣaḥ kāṇḍīra eṣa bhajatu dhvajitā sabhāryaḥ
nirṇīya kuṇḍalayugaṃ hitalaḥdhavarṇaṃ ākāradhāri mukurasya cakāra karṇe

17.24

chidrāntarā iti guṇena nibadhya muktā nyastā hi saṃpuṭapuṭe nipuṇaiguṇeṣu
sadvṛttabhāvabahirantaranirmalatvāt niṣkāsya tasya hṛdi tā nidadhe vayasyaiḥ

17.25

śrīkaustubhastaraladīpyamṛtapravāhabāhulyasamvṛtatamo'ntaragendubimbam
sthūle sthale tadurasodarasodara śrīkaṇṭhaṃ vyaḍambayadaho avalambamānaḥ

17.26

rājīvabairakarayoḥ karayoradhastād bhāntīṃ suvarṇavalayāvalikāṃ kalāviḥ
ācchādya hṛdvatarayāntarayārucāsya sā svāmisevakanayādudaśuśubhattām

17.27

tasyāpi veśaviniveśanapeśalasya kāntātisaṃjigamiṣā nimiṣāntareṇa
sauvargavargasahajādhikasundaraśrīkandarpadarpadayitā vapuṣaḥ pupoṣa

17.28

yāvat purāriripukāntivapuḥ murāriḥ tundāṃśukāntaracarīṃ haimīṃ vilāsamuralīmurarīcakāra
tundāṃśukāntaracarīṃ sa pupoṣa veśaṃ sarvaḥ śriyaṃ śrayati jātisamānarītiḥ

17.29

ajñāni magaṃlarucīnyadasīyasajñasagopitasvamahimāni na mohayeyuḥ
śrīrādhikāmitidhiyā sudhiyā nidhāya nādhiprasādhanamadhāyi madhudviṣo'tra

17.30

śrīpaurṇamāsyapi puraṃ purataḥ sametā nandasya veśasamaye vrajasundarasya
nāndīmukhīmakhilavṛttavidaṃ sakhībhyaḥ śrīrādhikāṃ samabhisārayituṃ nyayuṃkta

17.31

atrāntare'cchalasamucchaladutsukatvanidrāyamāṇakamalekṣaṇamākalayya
sambhojya sarvaṃsakhā nivṛttamāśusunuṃ saṃveśya ca āgamadamandamatiḥ svaveśam

17.32

sa vidhiriva vidhātuṃ maṅgalaṃ dhāritāṅgaḥ pramilanavidhiṣu śrīrādhayā mādhavasya
atha vidhuradhiroḍhuṃ pūrvasarvaṃsahābhūcchikharamanu sa cakre cārucitraṃ subhāvam

17.33

chiduramatha durantasyāndhakārasya dūraṃ bhiduramudadhimudraḥ sāndranidrārasasya
kimu vipadadhiroḍhuṃ dhārayāmāsadhīraṃ laghu kiraṇagaṇaṃ niśreṇikāśreṇiminduḥ

17.34

nicita iva navīnairyāvakīyadravoghe racita iva viśālaiḥ padmarāgopaloghaiḥ
khacita iva tadānīṃ kaukumaiścūrṇasaṃghaiḥ rucitamalasaduccairvāsavāśāvakāśaḥ

17.35

sapariṇatipalāṇḍuśreṇipāṇḍujālaṃ dhavalakiraṇarocirmaṇḍalīmaṇḍayamānam
adhinabhasi rajanyānanyajāya upahārīkṛtamiva ruce taṃ cāhamandāravṛndam

17.36

sarabhasamabhinicyodaṃcadambhaḥ parāṇūnupariparivikīryāhāryapuṣpotthareṇūn
ahamahamikayoparakurvate svodayaṃ dri dhavalaruciḥ yiyāso sarvato'po samīrāḥ

17.27-2

ciratṛṣitacakorīcārucaṃcupuṭeṣu sphuṭamakapaṭamantaḥ sampraviṣṭāvaśiṣṭaḥ
taruṇamaruṇavarṇastūrṇamaindrīṃ prapūrṇāṃ vyadhitadiśamivālaṃ kaukumaḥ paṅkalepaḥ

17.28-2

virahitaruṇabhūyaḥ śoṇitākṣataḥ śarāṇāṃ viyati kimugaṇaḥ kiṃ puṣpakāṇḍasya daṇḍāḥ
sitakarakaralakṣād vedrumāṇāṃ navayuvabhavikānāmaṃkurā vā nirīyuḥ

17.39

aruṇakiraṇavallīmaṇḍalīmaṇḍalāgrairbiyadupariparītā svaṇḍitāpāṇḍarāṃśoḥ
tamamuruttamamnmīlattamāladrubhālī dharaṇitalamavāpānātapasya chalena

17.40

śaśini yuvatikelīśikṣaṇāvāvadūke manasijajayayātrāmantraṇājaṃjapūke
sphurati virahirāmācetanādaṃdaśūke'bhavadiva yuvalokaḥ kelaye jāgarūkaḥ

17.41

abhimukhamapi dūrībhūya tanmandaṃmandaṃ samuditavirahāti sphurttijāgartimandam
acakaladatha kokadvandvamindostadānīṃ sakaruṇamaruṇāṃśūn dāruṇāherivādham

17.42

svamupabhajati sarvāstādiśo'pyarayagarvātimiramalinabhāvāśīlitāsyāḥ sudhāṃśoḥ
hariharidapahāya dhvāntacelaṃ chalena pravalitadhavalimnaḥ sāsahā sajahāsa

17.43

udayagiriśirasto mandamabhyutpatiṣṇurnabhasi bhasitapāṇḍuraścandramāḥ saṃcariṣṇuḥ
diśa upari parītenāṃśunālaṃkariṣṇuḥ samadhita ratibandhorbāndhavaṃ sambhaviṣṇuḥ

17.44

hariharitiharidrāhāricūrṇānuvarṇā kirati kiraṇarājitūrṇamindrāvudīrṇam
jagadakadanagāṃmajjayan kautukāḍhyo bhavati suhṛdi jiṣṇo jetratā kiṃcitram

17.45

kalitakumudajhampāḥ saccakorānukampā racitavirahikampā rūpanirddhūtaśampāḥ
sphuṭividhaṭitakokā moditānekalokāḥ śaśina uditalokā bhānavo bhuvi śokāḥ

17.46

vikirati ratibandhorbandhave bimba indo rucirucikadambaṃ lambamāne'mbarāntaḥ
atiśayatarasāndracūrṇīyavṛṣṭiḥ prakaṭamiva tadāśyavaśyeveṣṭa kāṣṭhāḥ

17.47

sphuraduttaratārāmaṇḍalīpuṇḍarīke gaganasarasi śāntadhvāntapaṅkāvalīke
aruṇakiraṇajālaṃ bimbamindornanda sphuṭatarakuruvindāskandi kiṃ vāravindam

17.48

pavisumaramarandāsvādanandammilindā valivalitadaleṣu proleṣu prokṣya tat padma sadma
mudamapi kumudeṣu śrīstadānīmavindat prakṛticalacaritrā caṃcalācaṃcalāvat

17.49

yaduditakumudinyo jhaṃkriyāyācanoktīnmadhuramadhurasenā- toṣayan bhṛṃgabhikṣūn
tadabhigatamavindaṃścandramaḥ prāṇabindhuṃ na kimu
nirabhisandhiḥ śarma nirmiti dharmaḥ

17.50

malinanalinavargānnirgatānāṃ purastāt paramuparidaliṣyat kairavāṇāṃ gatāṅgām
dhvanimalamalinīnāṃ prāpya nāmnā bhābhyatūpyaṃstadudaramakarandaiḥ pūrvavatsagibhṛṅgāḥ

17.51

kumudaparimalodgaddānagandhānubandhaṃ navajalalaladhārāniḥ saracchīkarāsbuṃ
iha caladalipālīnādaghaṇṭāvirāvaṃ marudibhamadhirūḍhobaṃbhramīti sma kāmaḥ

17.52

atularasaviśālā śrīmatīrāsalīlā samaraci
hariṇā sā yatra vṛndāvanaṃ tat
vidhuradhikamidaṃ yo'śumbhayajjṛmbhamāṇaḥ
kimiva hi bhananīyaṃ tasya vāṇīvilāsaiḥ

17.53

lasatsandhyānandaprakaṭitanaṭaddhūrjaṭijaṭātaraṅgadgaṅgaughatruṭitalaghubhaṅgairiva vṛte
viḍaujaḥ kāṣṭhāyāṃ niviḍamuḍḍukairnabhasi saḥprasādāmodiśrīḥ samudacaraduccaiḥ sitaruciḥ

17.54

sudhāsārairliptā iva suradhunī dhanyasalilerivāliptā dīrghā navaparicayāccandrarucibhiḥ
vīdīrṇākīrṇāḥ sapadi ghanasārairivaśaradghanaistūrṇaṃ pūrṇā iva saśubhamāśāḥ śuśubhire

17.255

svamāśāḥ saṃskartuṃ samiva samastāḥ śaśimiṣānnidhāyālaṃ madhye surasaraṇipātraṃ rajatajam
bahiścakrustārānikaramatamuktābharamitaicchalādgantastucchaḥ sa ca yadabhavallāñchanagateḥ

17.256

milajjyotsnājālaprabaladhavalībhāvabahale'ntarāle rodasyordaṃravidalite kairavakule
balakṣe duularkṣye kamalapaṭale sāmimukulībhavadyālolālibalamubhayaṃ nācaladalam

17.57

cakorālītṛṣṇottaralataracaṃcūpaṭalikāvilīḍhāgraṃ jāgrat kumudasamudāyodayakaram
dviṣāṃ viśvadrayaṃca kiratinikaraṃ śītalakareprapede modānāṃ sapadi jagatīṃ kācanagatiḥ

17.540

tamastomacchedīdalitakamalollāsanakaraḥ
sphuraccakraprakrīḍanabharasadāśābharaṇakṛt
svabhāvādvibhrāṇo bhramarasahitaṃ kaumudamayaṃkalāśālī reje kila hariṇalakṣmā haririva

17.59

dharitrīsaṃmohapradatamatamaḥ śrīdarakarasphuraccakreṇālaṃkṛtabahusadāśābharaṇakaḥ
adabhraṃ bibhrāṇaḥ sapadi sarasaṃ kaumudamayaṃ
kalāśālī reje kila hariṇalakṣmā haririva
tamohārī jñānīva haririva pītāmbaruciḥ
prabhātaśrīrbhāsvāniva navakalāvān budha iva
lasadvṛtto dhīmāniva niviḍatejā iti śaśījagajjaitraṃ naitraṃ mahaḥ iha tadātreyamahasat

17.60

kṣmācakrolūkhalāntaḥ suragirimusalaṃ nyasya dhīrānilākṣahiṇḍanmārtaṇḍagomaṇḍitamuḍutimirāṇīkṣukāṇḍān sa kālaḥ
dadhre kiṃ pīḍayannīrasatadavayavān dūrayan ṛkṣalakṣātpeyaṃ pīyūṣamakṣṇāṃ dravamatha śaśabhṛtmaṇḍalākhaṇḍabhāṇḍe

17.61

indorojāyamānaṃ dadhadadhikatamo vairakṛtkairavāṇāṃvyājāt puñjāyamānaṃ kilapayaudadhermaṇḍalaṃ jāyamānam
unnītaṃ nāvanītaṃ dinamanu tadinādudrāvabhītyānigūḍhaṃindū syandābhinandan mudiramudayadina sudhoṣā niśāḥ sta

17.62

itthaṃ dedīpyamāne dhavalaruci valaddvibyamānena śobhollāsenābhogabhājā sphurati ratipatiprītisampattihetau
śrīgovindena vṛndāvanabhuvi niviḍaṃ nandinīṃ śrīlabhānoḥ
sānandaṃ kāmato'cīkamata milayituṃ śrīmatīmālivṛndam