Vrajayuvavilasa 6
Vrajayuvavilāsa 6
- Language
- Sanskrit
6.1
anvayaḥ—kiśorasya marakatamaye suprasūmaraprabhāsaṃdhe jaṃghe navau madanajayayūpau iva
ābhātām | amuṃ durjayaṃ trailokyāṃganadhṛtibhaṭaṃ vilokya vaśīkartuṃ vidhiviracite smaragade
vā śaṃke
babhau jānudvandvaṃ ruciraruciratnācitatarāntarālaṃ tannīlopalamayasamudgadvayamiva
6.25
paraṃ taccitraṃ yadbahirapi bahūnāṃ kalayatāṃ
daśā cittaṃ vittaṃ prakalitamabhūdāttakutukam
6.27
haredūrūdūraṃ madhurimadhurīṇe sumasṛṇe
abhātāāmālāne iva madanayanturvidhikṛte
balāda bālānāṃ tanvayamayadaya raśmivalayaistayormarttasvāntaḥ prabalataradantābalabalam
6.28
samudgau tā budgatvarucirarociḥ samudayaṃdayodāro jānudvayamudayati sma brahmavidhau
tadūradvandavaṃ cāluvilasadindrāpalavalanmahārambhāstambhāvilaparijambhe parimitam
6.31
yathecchaṃ vicchetuṃ sakalakulapālīdhṛtilatāṃ
vayodattāṃ kauṣeyakavaralatāṃ bānavaratam
mudā śake kāmaḥ svajayapariṇāmāyitaruco
kiśorottaṃse'smin nyadhita kilaromāvalimiṣāt
6.32
gabhīre'syābhīrījanadṛgalisatakelinilaye
kalālolasyoraḥ sthalata uditā nābhikamale
milanto romālī vilasadamalaśyāmalaruciḥ
patiṣyadbhṛṃgālībhramamapi nikāmaṃ samanotu
6.33
kṛpābhogodāraṃ tadabhiduraśobhābhṛdudaraṃ
mukundasyāvindaccaladaladalenāpitulanām
tadantaḥ svāntāni tribhuvanasatīnāṃ kimu samaṃ
smaraḥ saṃgrāhu trivalimiṣataḥ kalpitapadaḥ
6.34
praṇālīvodyantī samasṛṇimabhūyolavaṇimapravāha prakrānte ravikalakalākauśalabhṛtaḥ
mṛdunmīlannīlotpalarucikule tasya caramasthale sthūle nimnā kimapi kilarekhāvirabhavat
6.35
sphuranmuktāhāre'cchiduramudirābhe hṛdiharebihāri śrīvatsadyutini ca lasatkaustubhamaṇau
abhūdyāviḥ śobhā viyati niyataṃ saudayati tat
samaṃ tārā tārāvādhipataraṇiyuktaṃ yadi bhavet
6.26
svahārālīlāranikarasutiraskārikiraṇairviḍambaṃ kurvāṇaṃ taruṇaramaṇīyāmbaramaṇeḥ
uraḥ savibhrāṇaḥ garuḍamaṇirukkaustubhamaṇiṃ
vitastāra prātastanagaganalakṣmīṃ murabhidaḥ
6.37
mahābhogābhogaṃ haribhujabhujaṃgadvayamidaṃ
samakṣaṃ śṛṃgāradrumasuvipulaskandhayugalam
amolat ki nolojvalamapi ca keyūrayugalaṃ
miladyanmūlāntastadakalayadāvālatulanām
6.38
mṛdujjṛmbhabhajjṛmbhāhita maṇimaya stambhavisaranmado rambhāstambhīkaraṇasaṃcārikiraṇo
harerbāhudūraṃ sarasupuruṣodhpraparuṣānupādatte citte tulayitumanoḥ kaḥ karikarān
6.39
lasatkālaskandhadrumasuvimalaskandhatulitau
virājete bhūyo vrajanagararājātmajabhujau
vijigye saubhāgyai' sakalamupamānaṃ vrajavadhūvrajaśrīmatkaṇṭhagrahat iha yābhyāmupacitaiḥ
6.40
murārergopalīkucakalaśapālīkaṭhinatā
nitāntābhijñaṃ tadvidhirupamibhīpuḥ śayadyugam
visṛjyāmbhojāni vyasṛjadapi kiṃ tajjitatayā
yadunmajjantyetānyanujalamalajjānyaviratam
6.41
nijaṃ yāto bhūyo guṇamaruṇibhānaṃ taruṇimodye pāṇo gopīpraṇayina idaṃ ko'pi manute
kuśāṅgīṇāṃ hṛkkuṃkumasatatasaṃgāditimataṃ
kucadvandvāmandrākramaṇamapi me kāraṇatayā
6.42
brajendro: pāṇibhyāṃ śaradurusarojairapividākarotyevaṃ ko vā na taratamatāmatra sumatiḥ
yadāvāsaṃ tāni svamihasuvihāya spṛhayati
yadīyasparśāyācarati suciraṃ śrīrapitapaḥ
6.43
atispaṣṭaṃ goṣṭheśvaratanayakaṇṭhena nitarāmakuṇṭhenākāri manaradaravarasya bhramabharaḥ
vireje rekhāṇāṃ trayamapi ciraṃ yatruciraṃ
trilokastrīlokavrajavijayamāsūcayadiva
6.44
vyatānīllāvaṇyāmṛtarasabhṛte karṇakuharaprahidvandve pāśau śravaṇakapaṭāt kiṃ nu vitanuḥ
yadakṣibhrāntyā pratipatati cet kasyacididaṃ
tadā tasmādārdrībhavadiva mudā nāpasarati
6.45
rucānalpaṃ śilpaṃ racayitumanāḥ kiṃcanaciraṃ
viriñcaḥ śrīpītāmbaravararuciśrīmukhasamam
vidhuṃ vāraṃ vāraṃ nidadhadanurākaṃ tvavidhuraṃ
kṛtābhyāso jāne viramati na sampratyaviratam
6.46
pratīmaḥ sindūra pratimanavabandhūkamadhuraṃ
paraṃgopībandhormadhuramadharaṃ vidrumavaram
smaro yasminlobhādakhilasudatī: svasya dadatī
manovittaṃ citraṃ vyataradaghamarṇīya caritam
6.47
kiśoraśrīgaṇḍo vipulavalabhīnīlaphalakojvalo yadyapyetau madanamukuraścānukṛte
tadapyeṣa śrīlaśravaṇavicalatkuṇḍalavalatprabhāsaṃbhedo'tthaṃ bhajati parabhāgaṃ nahi tayoḥ
6.48
kiśorottaṃsaśrīdaśanasadṛśadravyavilasaccikīrṣāyutkarṣādvidhirapi vidhāyoruvidhibhiḥ
dhruvaṃ muktāścaitallavaṇimalavaṇyakkṛtaruco
nibhālyāmūḥ sindhau vyakiraduruśaktyantaruktāḥ
6.49
anīṣatpīyūṣaprasararasadānāmanupadaṃ
sphuradbhaṃgībhājāṃ gradimaparipākāntamadhurā
puraṃ gambhīrāṇāṃ varacaturimāḍambarakirāṃ
varīvarti sphutimuraharagirāṃ kāpi nitarām
6.50
bhramadbhrūvallīkaṃ smitahasitaviśrāntimadhurādharaṃ jāne gopīmadanavadanaṃ sāmyarahitam
vidhuḥ spaṣṭā kāṣṭhā vidhimadhurasṛṣṭervidhuritaḥ
smitām̐śūnāṃ leśordiśati malinastasya yadidam
6.51
mahāmohavyūhaprabhavanavalāvaṇyanivahapravāhasyānāsādadharamanusaṃskāravidhaye
gabhīrā rekhābhūt kimapi saraṇī sāraṇirataḥ
kṛte sṛkkanyājāttadavadhivilekate kimrajavidhoḥ
6.52
sphurannāsārandhre navayuvataṃsasya khanitā
nitāntaṃ vibhrāṇe lavaṇimamaṇīnāṃ sumasṛṇe
smarasya pronmīlattilakusumatṛṇo kimutayoyaṃtaḥ śvāsavyājāt prasavaśaravāsā nirasaran
6.53
sphurannāsārandhre kalitamiha hebhākuṃśikayā
vanaḥ sthūlaṃ muktāphalamavikalaṃ yasya kalayan
gatāyātairbaddhaḥ pravisumaraniḥ śvāsamarutā,
lavaḥ kiṃ lāvaṇyodbhava iti śaṃkāṃ kila bhṛśam
6.154
aśūnya kāruṇyerabhavadadhabhillocanayugaṃ
nitāmtāraktāntaṃ śrutiparicayātyantaruciram
kaṭākṣastajjātaḥ kilakulavatīmarmabhidataḥ
kavacitkāryaṃ ka hetoriśadṛśamavaṃmītyanṛtamu
6.55
marandasyandātistimitamadhupāseyamadhurāntarāle kālindīsalilavilasatphullakamale
kiśoraśrīnetre miladanilalole tulayatī
sphurattāre sphāre sakaruṇavihāre vyalasatām
6.56
vinindatyordhenduṃ svaniṭilataṭe'sya sphuṭataraṃ
babhau yā khelantī vimalamalakālī madhubhidaḥ
asādṛśyaṃ dṛśyaṃ rucisadanametannu vadana
masīnāṃ sā varṇāvaliriti kimitthaṃ mamamatiḥ
6.57
iyaṃ gaṃgā yasyāṃghrikamaladalaśrīnakhagatajjalatvādīśenākali kalinutā yena śirasā
tadaccaryaṃsyā'haṃ syāṃ śirasi rasiketthaṃ ravisutā
kiśorasyotpannāvyakaśadaniśaṃ kaiśikamiṣāt
6.58
guṇāḥ saṃgāhṛnte praṇayavatisaṃgāditaragā
smarāśaṃsī vaṃśī karatalavataṃsīkṛtatanuḥ
dadhārāsyadhvāne'khilamadhurimāṇaṃ yadadharāt
sama vāmā mugdhācchravaṇarasanābhyāṃ yadubhayoḥ
6.59
lasallāvaṇyaśrīralaghu vilasantī balavatī
tulāhīnā yatrākalitaphalabhāvaṃ sma labhate
ala cakre: cacaddyutimaṇimayaṃ bhūṣaṇagaṇaṃ
hareraṃgaṃ tasyāṃgaṃ ruciramaciraṃ citrayatiḥ
6.60
pravālāvālolau marakatamayālānayugalaṃ
tato rambhāstambhāvupariparamāṇoḥ pariṇatiḥ
nabhaḥ kambulambe udayata itaḥ sāmbujavise
6.61
vidhorbimbobimbopamitamiha māṇikyaśakalaṃ
galanmallījālaṃ marakatamaṇidarpaṇayugam
tile cāmbhobindu vimalakamale cāntarubhayoḥ
kalambā kālindī kramata iti citraṃ harirabhūta
6.62
iti navakyavayoyogādevollasatsuṣamākṛti
prakṛtimadhuraṃ bheje śrīmatakiśorakalevaram
vidhuridhasudhāsyandāmandasthitiyadāvilaṃ
bilasatitarāṃ rākāsaṃgataḥ sa nisargataḥ
6.63
mākṛti bheje| yat adhisudhāsyandāmandasthiti saḥ vidhuḥ nisargataḥ sa rākāsaṃsargataḥ anābilaṃ vilasatitarām
riṃgantī śrīmadaṃge madhurimalaharī saṃgatā vāci bhaṃgī
saurasyaṃ cābhilabhyaṃ vapuṣi madhuratā dhāriṇī cādharāntaḥ
kaumalyaṃ cāpyamūlyaṃ tvaci yaditi hareḥ paṃcabhiḥ prāṃcadastraiḥ
sārdhaṃ paṃceṣunāmā tanuriṣukusumā sādhvasādhvījigīṣuḥ
6.64
śaṃke śrīmat kiśorāttamavapuṣi bhṛśaṃ bhūrilāvaṇyapurastejaḥ puṃjacchalenābhramadatanutanu prāptatārakhyadīptiḥ
yat paśyannetramīnāvihakamanatayā tṛṣṇayā pāhyamāno
bhrāmanto santataṃ tau na hi kimapi nirakrāmatāṃ kāmatoṣāt
6.65
mādhuryāṇāṃ pariṇatiratipremavīthevilāsaḥ
sākṣātkāraścaturimabharasyāpi rāśīrasānām
kāruṇyānāṃ padamipamudā codayaḥ śrīkiśoraścetomātraṃ cadaharadidaṃ nātra citraṃ caritram
6.16
jṛmbhatyāśu navīnayauvanasamārambhe priyaṃ bhāvuko
bandhūnāmanubandhabandhurahṛdāmevodayaṃ bhāvukaḥ
kandarpadvitayīkṛtiṃ vrajavadhūvṛndasya sandīpayannindāmāsa na kasya bhūri paramānandāya nandātmajaḥ