Pramāṇa · Search · About · API

Vrajayuvavilasa 8

Vrajayuvavilāsa 8

Language
Sanskrit

8.1

ṣaṣṭhaḥ sargaḥ
atha tāṃ svasutāṃ vayaḥsthitāṃ vṛṣabhānuḥ saha vīkṣya jāyayā
anurūpavaraṃ nirūpayan na kathaṃcid vimanā manāgabhūt

8.2

bhagavatyatha paurṇamāsyasau bhavanānyasya kadācidāsadat
purataḥ praṇataṃ ca taṃ ciraṃ purato'yojayadāśiṣā jayaiḥ

8.3

viśadāsanapādyapūrvayā vrajalokapravareṇapūjayā
paripūjitayā tayā tato bhagavatyeti samanvayoji saḥ

8.4

tavamaṃgalaṃlaṃghitāmaranātho bhramarasriyaḥ priya
vrajamaṇḍalamaṇḍano'sti ki prakṛtau te vikṛtiḥ pratīyate

8.5

smarasundarataikamandiraṃ suhṛdāṃ cittamṛgendrakandaraḥ
varalakṣaṇalakṣalakṣitaḥ sutarāmeṣa virājate sutaḥ

8.6

atibhāsvarūpiṇī ratipratimāpi svaragārayoṣitām
dadhatī navarāmaṇīyakaṃ taruṇīyaṃ tanujā vibhāti

8.7

bahuvittavatā tathāpi ki bhavatā hanta viṣadyate'dyate
hṛdayaṃ kṣaṇameti nomudaṃ samudaṃcadyaśasaḥ kathaṃ vada

8.8

iti sampratipadya tadvacaḥ samavocat sa ca kīrtidāpatiḥ
hṛdayoditaduḥkhasaṃcayaṃ nijajāyārcitasatyasaṃcitam

8.9

nanu caitadanūnamasti me bhavadāśīrvibhavāti saṃbhavat
na hi valliraphullatāṃ bhajet ghanamālāsalilānuṣecitā

8.10

bhagavatyanavadyahṛdayā sutayā kintu tayādya rādhayā
anurūpavaraṃ na paśyataḥ sati naśyatyadhunā mano mama

8.11

jaratī mukharā purā hi me śivagopīśvaramaṅgalotsave
nijabandhujanenasaṃyutā samagāt gokulakānanāyanaiḥ

8.12

atha traya tu bhadrasena godhanajāyā jaṭilā'bhidhārkitā
avadatra praṇayādimāṃ kṣaṇātra purataḥ parvataputrikāpateḥ

8.13

tava cedbhavitā sutāsutā mama bhūyād yadivā sutastadā
priyasakhyumayaṃ suniścitaṃ pariṇītaṃ kila kurvahe mithaḥ

8.14

samayaṃ parikalpya tatra cākurutāṃ sākṣiṇameva tat kṣaṇam
navaśītakarākurasphuratśirasaṃ tat smarahāriṇaṃ haram

8.15

parato'ya babhūva nandano jaṭilāyā abhimanyu nāmabhūt
bahudhenudhanādininditaḥ sakalābhīrakule'ninditaḥ

8.16

paramaiharamaivacāparā parame sā mama rādhikābhidhā
samabhūd bhagavanyasau sutā samabhūrisphuritasvarūpiṇī

8.17

atha satyakṛti tathākṛti smarastasya varasya cādhunā
na mano'pi mamādya yāti śaṃ prakaṭaṃ saṃkaṭapeṭikāvṛtam

8.18

tadihātihitaṃ yathā bhavedanṛtaṃ māmapi na spṛśedyā
anurādhi tathā bhṛśādhikaṃ sakalāstadduravasthitā vayam

8.19

iti saṃkathayatyativyayaṃ vṛṣabhāno nijakāryagauravam
satyāgamadāśu saṃsmṛto bhagavatyā surapūjito muniḥ

8.20

tamudīkṣya tadākṣisatphalaṃ vṛṣabhānuḥ satapasvinīyutaḥ
śirasātirasādanantaraṃ praṇanāmāśu mudāvṛśāntaram

8.21

bahutena sa barcicato'rcicataḥ svaravelladvaravallakīkaraḥ
viśade niṣasāda sādaraṃ maṇipīṭhe dyumaṇidyutimuniḥ

8.22

sa tameṣa tato'nimeṣavānṛtamāhātimahāmahā munim
atiriktakṛtārthasatparaṃ paramātmānamaraṃ vidan param

8.23

manaso vacaso na gocaro mahimā cāru himadyutidyute
supavitrayato jagattrayaṃ jayati brahmatanūjate muhuḥ

8.24

bhavatāṃ janatātipāvane bhajatāṃ dīnadayānadīnatām
nirapekṣatayātrasattayā saphalāsat padavācyatā matā

8.25

bhavatāṃ bhajatāṃ kṛtārthatāṃ gṛhayātrā viphalā na mādṛśām
svayamarjayatāṃ yaśobharaṃ kṛpayā dīnajanaikapāvanāt

8.26

kuta eva samāgato bhavānīti tucchaṃ saphalecchapṛcchanam
mama bhāgyabharairbhūrīśaṃ yataḥ samajṛmbhoti purābhavodbhavaiḥ

8.27

iti dhuryabhidhāya dhairyavān samaharṣiṃ virarāma harṣitaḥ
mahatāṃ sati kāryagaurave dviguṇāvirbhavati svadhīratā

8.28

jagade jagadekavandita stadanūccairdajujārinanditaḥ
sa ṛṣirnijaśiṣyayā tayā pṛthulānandadhunābhiyātayā

8.29

(kha) adhikā tāpi rādhikā guṇāmbudhikoṇe paramāśu tāmayaḥ
tadayaṃ sadayaṃ tvayā mune sahajāmātṛkamuhyatāṃ kṣitau
vṛṣabhānurayaṃ mahāmune| sutayā sampratirādhayā tayā
vidhikaptavarapradarśanādgatasandehamiha praṇīyatām

8.30

iti gūḍhatarāṃ suśuśruvān sa ca śiṣyāvacanasya cāturīm
parakīyasaṃ rirakṣiṣuḥ suciraṃ cintayati sma cāntare

8.31

bhuvi mukhyatamā mumukṣavaḥ pravarā muktamāstato matāḥ
bhagavaccaraṇaikabhāvanapravaṇāstadagaṇato vilakṣaṇaḥ

8.32

ataeva ta eva kevalaṃ kalitā vittavadeva sarvataḥ
sukṛtakavareṇa tannasā prakṛtirnityavasīyate hareḥ

8.33

puruṣārthaśiromaṇīkṛtaḥ parameṣāṃ praṇayodayo harau
sa tu puṣyati yattadullasadrasaniryāsaviśeṣataḥ sataḥ

8.14-2

parakīyaṃ jata svakīyaṃ ityapi so'pi divavistayorcaraḥ
prathamaḥ khalu tatra sisṛkṣayā jayati śrīnandarājanandanaḥ

8.39

paritaḥ paripūrṇavāñchito'pi sa bhaktābhimataprasaktaye
parakīyarasīyasārabhṛt kalayatyujjvalakelilolatām

8.36

vrajarājatanūjameva tāṃ yadi dehīti sutāṃ vadāmyaham
na tadasya sa nirvahiṣyate na mayā sarvamataḥ sahiṣyate

8.17-2

pariṇāyya tato'bhimanyunā tanayāmasya vaṃśavadasya me
pariṇāmya samīpsitaṃ vibhorabhilapsye kṛtakṛtyatāmiti

8.38

sa cirāya kṛtātmasaṃyamo viditārtho muditāntaro muniḥ
iti taṃ sahasāha sādaraṃ sa satataṃ bhāgyavadagrajaṃ tataḥ

8.39-2

abhimanyuritīha viśrutaścirajīvī paśupastavātmajām
pariṇeṣyati kīrtidāpaterbhuvi lokavyavahārasiddhaye

8.40

vibhuścintayasi tvamantare smarasatyaṃ smarahṛt puraḥ kṛtam
hṛdi yena tadeva devavāgadhunedaṃ dhruvamamyadhata mām

8.41

niyataṃ prayato'bhimanyave viratatvaṃ paramāśu tāṃ sutām
vidhinirmitametadevayannavicāro ruciro'pi rocatām

8.42

paramevamṛtasyapālanaṃ vṛṣabhāno | mamavāgahelanam
bhāvitā bhuvi tāvadakṣayā tavakīrti prabhayāti dakṣayā

8.43

abhidhāya munāvidaṃ gate sa ca sādhupravaro'varodhataḥ
uta nāradavākya yorjavādanumene tadanūdayaṃ ca tam

8.44

sa ca tāmatha rādhikāṃ yathāvidhikāntāmadhikāṃ tathotsavaiḥ
bahupuṇyakṛtābhimanyunā pariṇinye dhṛtamāyikākṛtim

8.45

ati yautukakautukaṃ tato bahuyānāsanadāsikājanaiḥ
tamayāpayadālayaṃ varaṃ savadhūkaṃ dhṛtacārvalaṃkṛtim

8.46

bhagavatkṛtamāyayā vṛtaḥ sa patimanya imāṃ hi rādhikām
supataṃgatanuṃ pataṃgavannu pasparśāṃtayātiharṣitaḥ

8.47

suciraṃ rucirādha bhāvinī ramaṇīyaṃ harihārabhūṣaṇam
atikīrtitakīrtidodarākarajanmāramaṇīmaṇirvabhau

8.52

svabadhūrvarivartirādhikā guṇarūpodayasampadādhikā
sa ca caṃcalaceṣṭayācitaḥ kṛtibhiḥ saṃcitalokavaṃcitaḥ

8.53

iti rakṣitumatra vīkṣituṃ kulamānyaṃ ca na śakanuyām yat
svakuṭumbakadambasamvṛtāstadimorājapuraskṛtaṃ puram

8.54

iti niścayato vanāntaraṃ prayiyāsu bhagavatyanantaram
bahuyuktinidarśanastato vyavasāyāttamamuṃ nyaṣedhayat

8.155

kuṭilākuṭilāthasā sutodyamametaṃ virataṃ khaloktibhiḥ
avarodhaniruddharādhikā sapadi sthānivadādadhe navam

8.156

vṛṣabhānusutānnajādhipātmajasaṃgapratibandhatastadā
vimanaskatayā manasvinī hṛdi gargāmidhamasmaranmunim

8.157

atha tatkṣaṇamīkṣaṇādhvani sphuṭameṣāgatamadhvanīnatām
samudīkṣya nanāma nāma ca svamudīryāśu muniṃ manasvinī

8.58

varamāvasatāsanaṃ navaṃ vahitātena ca bhāgagauravam
nijasaṃsmaraṇaikakāraṇaṃ bhagavatyābhidadhe'bhipṛṣṭayā

8.59

bhuvi bhāgyavaśādivaśeṣataḥ sa tayā svapriyayā ca rādhayā
prakaṭatvamavāpa keśavaḥ sa vayasyānugavallavījanaḥ

8.60

jananījanasatyadānataḥ svatanujāṃ vṛṣabhānureṣatām
atipuṇyavatā'bhimanyunā sa kare'grāhayadāśudāśuṣā

8.61

sutamojaṭilāmavasyayā sukalāpūtibhūto'pi rādhayā
kriyate na kalānidhervidho: kṣatasaccakravipatisaṃgati:

8.62

tamupāyamupādiśa prabho ! bhavitā yena tayo: susaṃgama:
nijabandhujanairatarkita tadanu kā kṛti mūlabandhana:

8.63

iti sa śrutvāstadamudā nijagādeha munistapasvini
adhuneti samādideśa māṃ sa tu gopeśvara induśekhara:

8.64

ṛṣivaryaṃ | bhavān vrajanavraja jaṭilāṃ tāmabhimanyumātaraṃ
pravadedapadeśamāśrito madanujñeti sapaurṇamāsikaḥ

8.65

grahajanyamaniṣṭamutkaṭa tavaputrasya nirūpita mayā
tadupakṣapaṇevadhūriyaṃ ravimārādhayitādyarādhikā

8.66

svasakhīnikurambasamvṛtā kusumānyatyavaciya nityadā
paripūjya saparyayāryayā paramadhyaṃ pradīt bhāskaram

8.67

itthaṃ tavaiva vacanādathapaurṇamāsīvākyānmadīkaraṇavaśāt hṛdi cāvaśāyāḥ
śrutvā nideśata iyaṃ vanadeśameṣā
rādhā vrajet tadanudhenu na cābhimanyuḥ

8.68

iti vidhiviniyogāddevadevaprayogānmadanasadabhiyogātadyuvadvandvayogāt
sakalamiha vidhātā vāñchitaṃ samvidhātā
sapadi ca vividhātā āśiṣaḥ svasya dhātā

8.69

itthaṃ yāvadavāptadeva ṛṣabhādeśo'smi tāvattvayā
pratyasmāri hṛdā tapasvini | paraṃ tadvārttāyaivataṃyā
tat śaṃke'tra vidhiripsite vidhikṛtāṃ nirvighnatāṃ sarvathā
bhāvyaṃ jñāyata eva kāryaghaṭanācāturyato yatpuraḥ

8.70

itthāmandayānyonyamanyūnmantraṃ
niścityāyaṃ paurṇamāsyā munīśaḥ
gatvāgoṣṭhaṃ vṛddhalokābhimatyā
sarvaṃ śāvaṃprakṛtamucyaivitene

8.71

tadanu danujadantuḥ preyasīṃ sambidhātuṃ
svarucibhiradhikāntāṃ rādhikāṃ tāṃ vidhātuḥ
sapadipatijarajñayābhūyatāraṃ
śubhaśakunavidhāyi svastivādena tāram

8.73

navīnanavamālikāparamilaṃ dalanmālatīmalāmalamarandananditamilindavṛndaṃ muhuḥ
praphullataramallikāmaramatallikā vāsanāsanāthapaciraṃ paraṃ racaya cāru vṛndāvanam

8.74

prasūnālīmuktāvalilatitayaṃktamithaḥ
pratisyūtasphītavratatiladullocatatibhiḥ
sphuranmadhyaṃ sādhu svanadalivalatkokilakulapratīhāraṃ sphāraṃ kuru nibhṛtakuñjālayavaram

8.75

kuṇḍadvandvamamandasundaralatāvṛndāntaramyasphuratāraṃ cāṣṭanikuñjamaṃjutaradikpuñjaṃ manorañjanam
atrasyandavapatracitranikaraṃ vṛnde | pramodākaraṃ
kiṃ codaṃcaya cañcarīkaruciraṃ śrīmādhavīmaṇḍapam

8.76

sphuritakusumavṛndāt syandamānairmarandaiḥ
snapitamapi tatāgraṃ nirbharaṃ phullabhāraiḥ
śubhavati bhavatī drākakānaneśāni vṛnde
racayatu cayamuccairbhūruhāṃ bhūri bhūyaḥ

8.77

taralatarataraṅgaraṅgaśuddhayattaravikaṭaprakaṭattuṣaṭkavṛttam
kuruvimalaphalapravālasālaprakarakarambitamarkajāpratīram

8.78

niśi jyotsnājālaprabaladhavalībhāvabahalaṃ
prasūnālīdhūlīvalanahatahelidyuti divā
marudbhiḥ pāṭīrāccalanilayataḥ śītalataraṃ
caladbhiḥ kālindīvipulapulinaṃ śīlayataram

8.79

iti bhagavatīvācaḥ śrutvātha sā vanadevatā
parijanaghaṭāḥ kartuṃ kṣipraṃ samādiśadevatāḥ
tadu malamalaṃ cakrustāvattathā tadanukṣaṇaṃ
hṛdi gamayitā rādhākṛṣṇau yathā tadanukṣaṇam

8.80

tu gasaṃgamanāṭakaṃ sphuṭayituṃ śrīrādhikākṛṣṇayoḥ
rudracogodayapūrvaraṃgamiti yopanyasya tuṣyadghṛdā
ānandādinanityapūjananibhāṃ prastāvanāṃ tāṃ tato
vargo'yaṃ vivarītumapyudayujat tat paurṇamāsīmukhaḥ