Gotamiyakavya 9
Gotamīyakāvya 9
- Language
- Sanskrit
9.1
12
ṣaṣṭhaḥ sargaḥ
prasthito'tha varagurvarāhayādgrāmato vanadiśaṃ dṛśau kṣipan
gautamo vibudhakhaṇḍikairvṛto divyadaivaracanāmudaikṣata
9.1-2
18
yasya cāruracanāvirājitaṃ divyadhāma surarājinirmitam
indrabhūtirabhivīkṣya vismayaṃ prāpa so'stu jinapuṅgavo mude
9.2
śyāmalacchavivibhāsitaṃ vanaṃ tāvadasya nayane vyalobhayat
6 pūrvameva mahimānamaiśvaraṃ jñāpayatkumatamohitāniva
9.3
12 etadeva mahasenakaṃ vanaṃ dṛśyate kimathavā'tra nandanam ?
śrīramuṣya janitā'dbhutā kathaṃ saṃnidhāya sa hṛdītyacintayat
9.4
citrametadaparaṃ vilokyate stambhayogamapahāya kāraṇam
22 ratnabhūmiriyamūnnatā yato vyomnyaho ! gurutarā pratiṣṭhitā
9.5
ārurukṣuratha tāṃ sa uccakai ratnabaddharamaṇīyavartmanā
prāṅnirīkṣya jalapūrṇadīrghikāṃ smerapadmasacivāṃ visiṣmiye
9.15
dīrghakālamapi śilpikalpitā nedṛśī bhavati dīrghikā punaḥ
9.6
sā'dhunaiva racitā tataḥ sphuṭā devatākṛtiriyaṃ pratīyate
9.7
so'tha mokṣamiva gantumunmukho vaprasaṃmukhamitaḥ samudyayau
saṃmukhīkṛtaviśuddhabodhataḥ prāpya śaktimiva corddhagāminīm
9.8
vapragopurapuraḥsthatoraṇaṃ lambamānamaṇihārabhūṣaṇam
gandhalubdhamadhupāvalīmilatpuṣpadāmasumaśekharāśritam
9.9
9 locanātithimavāpya lobhitastacchriyā sa matimatra sandadhe
pūrvakalpitavikalpajalpanā
12 māmikā vighaṭiteva bhāsate
9.10
-yugmam
indrajālakutukaṃ kṛśāśvināṃ dṛṣṭisambhramakaraṃ na cārthakṛt
arthakṛttvamaparokṣamatra tu prekṣyate kimaparaṃ parīkṣitum ?
9.11
rājatī varaṇabhittirīdṛśī vīruḍu(dhu ?)llikhitabhaktibhūṣitā
mūrdhni haimakapiśīrṣamaṇḍitā devakṛtyamatiricya na kvacit
9.12
15
darśanīyamiha nāsti yanna tat sarvameva kila cittahārakam
niḥprayojanavilambanaṃ paraṃ yatra tatra na manasvino varam
9.13
23
sa praviśya viśikhāṃ purastataḥ paśyati sma suvimānamālikāḥ
6 sadbadhūhṛdayadeśaśobhitā ratnahāralatikā ivojjvalāḥ
9.14
yo gabhīrajalavāhagarjitaṃ hrepayan prasarati sma sarvataḥ
śrījinendrahṛdayānanodgataḥ śuśruve sa madhuro mahādhvaniḥ
9.15-2
yasya karṇasukhadaḥ pravarttate
devatūryaninadopari dhvaniḥ
sa tvacintyamahimā'numīyate
ko'pi saṃprati vinā'pi darśanam
9.16
bhānubhānubhirupaidhitadyutirbhātyaho ! kanakabhittiragrataḥ
vapra eṣa maṇibhṛṅgasaṅgataḥ svarṇaśailasuṣamāmivodvahan
9.17
9
gopuraṃ ca ruciraṃ satoraṇaṃ dīpyamānamaṇibhāprabhāsitam
śakracāpakamalā'pahārakaṃ manmano nayati paṅgutāmiva
9.18
3 indrajālaracanā vivakṣyate cedihāpyabhiniveśamohitaiḥ
tarhi satpathakathāvadhāraṇe sarvamapyuditamapramāṇakam
9.19
12 'astu me gamanamagrataḥ' punaścetaseti vimṛśan dvijottamaḥ
prāviśatkanakavapragopuraṃ prekṣaṇāya puruṣottamaśriyaḥ
9.20
jānudaghnakusumoccayastṛtāṃ bhūmimuddhurasugandhasaṃbhṛtām
tatra sundaratarāṃ nirīkṣya sa svargalokasukhamanvabobhavīt
9.21
tatra vapravalaye samantato'paśyadadbhutamatīva cakṣuṣā
yadvihāya kulaśatrutāṃ mithaḥ saṅgatāḥ sthalacarāśca patriṇaḥ
9.22
ye vivekavikalā bhayākulāḥ
prāyaśo girivanādhivāsinaḥ
tām̐stiraśca iha śātravojjhitān
bhāratī bhagavato vyadhātkila
9.23
3 taddhanermadhurimā'timohitaṃ dvīpinaṃ hariṇayūthamadhyagam
vyāghrakaṇṭhamupasṛtya saṃsthitā mohitā mṛgamṛgīrdadarśa saḥ
9.24
śambaro'pi mṛgarājasannidhāvujahāviha tadudbhavāṃ bhiyam
eṣa eva mahimā mahātmanaḥ kvāpi yena na kutaḥ parābhavaḥ
9.25
sārameyavṛṣadaṃśakaṃ punaḥ śrotumīśvaragiraḥ samāhitam
23 muktavairamiva jātasauhṛdaṃ gautamaḥ sthitama'paśyadekataḥ
9.26
ālulokadapacāPublicālulokadapacāpala prabhāerbhāratī śravaṇataḥ sa vānaram
maunadhāriṇamivāryamānavaṃ kṣāmaṇāparamivaiḍakājakāt
9.27
siṃhapṛṣṭhamupadhāya lambitagrīvamatra gavayaḥ piban giram
nirbhayastanumacālayannijāṃ gautamena dadṛśe manasvinā
9.28
3 bodhidadhvanivimohitaṃ śaśaṃ tasya mitramiva citrakaṃ sthitam
śāntamekamaparaṃ ca nirbhayaṃ gautamo dṛgatithiṃ vinirmame
9.29
12 śyena-gṛdhra-śakunikramāntare
raktalocana-śukādipattiṇaḥ
sālamittiṣu giro'nubhāvato
15 vīkṣate sma sa nirākuloccalān
9.30
etadadbhutamudīkṣya tadgataṃ gautamo'tha vimamarśa mānase
32 yo'tra ko'pi puruṣo maheśvarastasya caiṣa mahimā'vadhāryate
9.31
śambhukoṇaviniviṣṭamārhataṃ
sadma kalpatarumālikāvṛtam
cittamasya harati sma kiṃ manohāri naiva jagadīśvarāspadam ?
9.32
ratnavapraramaṇīyaruciṣo rāgarañjitamivākhilaṃ nabhaḥ
paśyato dvijavarasya dhīrabhūdrāgiṇī jinavaropasarpaṇe
9.33
6 sa praviśya varatoraṇena taṃ bhāsvaraṃ varaṇagarbhamaikṣata
viśvanāthamahasā'bhipūritaṃ nirmalā'dbhiriva saṃbhṛtaṃ saraḥ
9.34
dikcatuṣkanigamā''gatāmaraiḥ pūryyamāṇamarucattadaṅgaṇam
sindhunātha iva vegapātibhiḥ sarvataḥ prasṛtasindhuvāribhiḥ
9.35
ratnapīṭhamatha madhyarājitaṃ tuṅgabhṛṅgamiva merusaṅgatam
23 āruroha sa vimohamūddhaman dhyānapaddhatimivāsthito muniḥ
9.6-2
ātapatramiva daṇḍamaṇḍitaṃ satpravālakusumaiḥ karambitam
9.36
chāyayā'tra vinivāritā''tapaṃ sa nyabhālayadaśokapādapam
9.18-2
tatra mūlamanukṛtya kāñcane rurucanmaṇivicitra āsane
9.37
gautamo'nupamadīptidīpitaṃ vīkṣya nāthamapunānnije dṛśau
9.38
asya viśvapatidarśanāsahā'vāṅmukhī yadabhavanmṛṣāmatiḥ
tadbabhūva sumatistu saṃmukhī kutra na prakṛtibheda īkṣyate
9.39
itthaṃ yajñagṛhe janasya purato yāṃ ca pratijñāṃ dṛḍhāṃ
cakre tāṃ tu pade pade śithilayannāgatya nāthāntike
tasthau tanmahasā jaḍīkṛta ivāścaryopabhogāvaśo
vāṇīṃ bhāgavatīṃ piban pramumude vidvattamo gautamaḥ
Linked texts (3)
- Gautamīyamahākāvya — Rūpacandra 1725, Sanskrit
- Gautamiyakavya (ed. Kanakarāja (Muni Kanakavijaya)) — Sanskrit
- Gautamīyakāvya — Sanskrit