Pramāṇa · Search · About · API

Gautamiyakavya 2

Gautamīyakāvya 2

Language
Sanskrit

Contents

2.2-2

tāvadviditvāgamamasya dhātrīpateriva vyantaradevasaṅghaḥ
iva kriyāvānvanapālanarvagassasarja ramyaṃ mahasenaṣaṇḍam

2.3

ṛtustadānyānapi varttamānaḥ samājuhāvaikapade vasantaḥ
23 jagatpatiṃ darśayituṃ janaḥ ko na hyutsaheteśvaradarśanāya

2.4

svarājyadeśāniva rājavaryā vibhajya vṛkṣānṛtavo'dhyavātsuḥ
svasārasambhāramathābhirāmaṃ vikāsayāmāsurinārcanāya

2.5

15
prāg ye sthitāḥ śrīviyutāstadānīṃ
saśrīkatāṃ prāpuragāsta eva
śriyastu labhyāḥ samaye'sumadbhiḥ
sarvatra satyo hi daśāvivarttaḥ

2.12

rāgāktalokairitadṛṣṭipātādivāptarāgaiḥ pracittāḥ pravālaiḥ

2.6

drumā na puṃsāṃ na manāṃsi jahurmanoharaṃ kiṃ na bhavetsamṛddham

2.7

susnigdhasāndrāṇi haricchadāni prapaśyatāṃ bhūmiruho'nimeṣam
atyantabhede'pi tadā narāṇāmakārayandevagaṇairabhedam

2.8

vātocchalatpallavahastatālai rolambajhaṅkārasugītanādaiḥ
kāraskarāstīrthakarāgamotthaṃ nidarśayāmāsuriva pramodam

2.9

3 sūnuprasūtāviva modamānāḥ sūnodgame cūtatarordvirephāḥ
eṣāmato maṅgalagāyanānāmiva dhvanirmāṅgaliko jajṛmbhe

2.10

21 ye sundarīṇāṃ mukhaśīdhulābhādāmodamattā bakulā babhūvuḥ
te padsadān unmadayiṣṇavaḥ kiṃ
24 nāsan yataḥ kāraṇakāryasāmyam

2.11

9 paśyantu bho bho pramadākaṭākṣānmadhuvratālīṃ madhu pāyayantu
ityāgamoktīriva saugatānāṃ satyāpayantastilakā virejuḥ

2.12-2

nitambinīnāṃ parirambhalābhāḥ
pādaprahāro'pi sukhāya yeṣām
te'śokamālā vilasatpravālāḥ
smerāḥ sakhāyo na kathaṃ smarasya

2.13

śaśvat surūpe kila yatsugandhaḥ
puṣpoccayeṣvaikṣyata cāmpakeṣu
tattārkikāḥ saṃśayitāḥ śrutau kiṃ
vāṅmātrametanna guṇā guṇeṣu

2.14

dūrojjhitā yā navamālikālī
sā caiva sevyā bhramarairbabhūva
aho aho svārthaparo hi lokaḥ
svārthaṃ vinā ko'pi suhṛnna kasya

2.15

18
sevantikānāṃ madhupānalobhātkaṇṭāṭanaṃ naktamakāri jajñe
15 madhuvratānāṃ madhupā janā yadbhūpālataduḥkhe'pi sukhaṃ labhante

2.16

puṣpaśriyā kiṃśukapādapānāmācchāditā patradaridratā'pi
naraḥ surūpaḥ khalu durgaṃto'pi
syādeva lokasya vilokanīyaḥ

2.17

nimantritā yanna samṛddhikāle vayaṃ tadebhirnahi sauhṛdaṃ naḥ
itīva puṣpairhṛdaye svakīye kṛto madhūkeṣu nu parṇapātaḥ

2.18

nirantaraśvetasumoccayāntarvapurvikāśā caraṇā virejuḥ
saṅgrattamuktāphalajālaguptā harinmaṇīnāṃ nivahā ivoccaiḥ

2.20

bhramadghaṭīyantrajalaprapātocchalatkiracchīkaraśītalāsu
bhūmiṣvadhaḥpuṣpitapāṭalānāṃ sukhaṃ nidadrau vanacārilokaḥ

2.21

rasaṃ nipīyārjunamañjarīṇāṃ mattālibhistatra tathā juguñje
yathā pramododdhuramānavānāmudgāyatāṃ gānasahāyatā'bhūt

2.22

samāliliṅgurgurubhāranamrā āmrā bhuvaṃ lolabulalla̱tābhiḥ
chāyāpradānena vanābhyupetānabhyarcayannanniva satphalaiśca

2.23

nīlāgralambyācitahārahārocairmaṇḍapeṣyāstṛtacārupadmāḥ
21 drākṣāsavāghūrṇitatāmranetrāḥ kṛtārthayanti sma vayo yuvānaḥ

2.24

pralambajambū sahakārarambhācchāyātiśītodakapuṣkariṇyaḥ
sūryātapaśrāntyapanodadakṣā vane'tra nāsan kimu sevanīyāḥ

2.25

12 divyucchaladdundubhinādameghadhvanirmayūrān madayāñcakāra
tatkūjanotkaṇṭakitaiḥ kadambairihaiva lebhe sumanovanaśrīḥ

2.26

ācchādito yadyapi yatnavṛttyā
yaḥ ketakaiḥ svaprasavastathāpi
svasaurabheṇātha sa viśruto'bhūnmahānubhāvaḥ kva nilīyate yat

2.27

sadarghyamarhanti sadārhaṇāryā itīva buddhvā kuṭajairvidagdhaiḥ
śrītīrthanāthārcanacāruhetuṃ vitatya puṣpaśriyamāśu tasthe

2.28

ghanacchaṭācchoṭanato ghanodyadvarṣāsu harṣeṇa yathojjajṛmbhe
śrīvīranāthāgamajātaharṣastathā pupuṣpe tarubhiḥ śilīndhraiḥ

2.29

kutrāpi sāndradrumajālagarbhe saro vireje vimalāmbugarbham
dhṛtāndhakāreṇa sukhaikabhūmiḥ samucitā śāradakaumudīva

2.30

candrātape mūrcchitacandrapādairdīprodavindūnnalinīdaleṣu
15 iha pramattā jagaluḥ salīlaṃ muktāphalabhrāntimitā marālāḥ

2.31

parasparāliṅgitamātuliṅgā dūrādabhedaṃ pratidarśayantaḥ
parasparapratyupadāvadātaṃ sādharmikasnehamiva prapannāḥ

2.32

nagānuṣaṅgāttu vitānitāṅgā vallīḥ samullāsavatīḥ samīkṣya
saṃyogamiṣṭaiḥ sakalārthasāraṃ vilāsiloko'tra vidāñcakāra

2.4-2

iti śaradvarṇanam

2.33

yathā raso vyāpiparaddhimattau
puṇḍrekṣukāṇḍeṣu tadā tathaiva
kālo jaḍaścetsakalārthasiddhayai
kṣamo bhavetkiṃ na patistrilokyāḥ

2.34

prākkudmaleṣu prasaveṣu paścājjanānurāgeṇa tataḥ phaleṣu
dadhre padaṃ dāḍimapādapānāṃ
yat sundarāṇāṃ na hi sundaraṃ kim

2.3-2

vinā'pi kālaṃ yadaho kuvalyaḥ puṣpairdalaiḥ sāndratarā babhūvuḥ

2.35

taddaivatairdevapateḥ prabhāvo vyaktīkṛto bhaktiparaiḥ puraiva

2.22-2

susvādurūpairbadarairbulantyo yato badaryo bhucamāsasajjuḥ
tadyogināṃ cāpi vilāsipuṃsāmāsīdrahobhūmirihā''śritānām

2.37

dalānyapīṣye khalu durlalāni
yeṣāmagānāṃ sumanaḥphalaistai
svarttāvivātyantavilokenīyā
bhūtā aho bhāgavato'nubhāvaḥ

2.38

puṣpaiḥ phalairvā yugapatsamiddhe nīrandhranīladrumakānane'smin
patatriṇastāravirāvavanto vartsyacchubhodarkamivā'cikīrṣan

2.37-2

dalānyapīṣye khalu durlalāni
yeṣāmagānāṃ sumanaḥphalaiste
svarcāvivātyantavilokenīyā
bhūtā aho bhāgavato'nubhāvaḥ

2.38-2

atha sāmānyato vanaṃ varṇayatipuṣpaiḥ phalairvā yugapatsamiddhe nīrandhranīladrumakānane'smin
patatriṇastāravirāvavanto vartsyacchumodarkamivā'cikīrttan

2.37-3

dalānyapīṣye khalu durlabhāni
yeṣāmagānāṃ sumanaḥphalaiste
svarcāmivātyantavilokatanīyā
bhūtā aho bhāgavato'nubhāvaḥ

2.38-3

puṣpaiḥ phalairvā yugapatsamiddhe nīrandhranīladrumakānane'smin
patatriṇastāravirāvavanto vartsyacchubhodarkamivā'cikīrcan

2.39

vibhrājamānā'bhraghaṭeva dūrāttacchyāmalābhaṃ vipinaṃ babhāse
merorivā''nīya dhṛtaṃ dharitryāmaindraṃ vanaṃ bhaktibhṛtairamartyaiḥ

2.40

chāyābhareṇocchritabhūruhāṇāṃ babhāra sā bhūrapi mecakābhām
trailokyanāthakramadhāraṇāva stṛteva gārutmataśakranīlaiḥ

2.41

itthaṃ tatphalakusumacchadābhirāmaṃ
tatkarmādhikṛtakṛtī jinendrabhaktaḥ
svā''samaiḥ saha mahasenayakṣarājaḥ
khaṃ ṣaṇḍaṃ laghu parimaṇḍayāñcakāra

2.41.p1

12 atha kaviḥ kāvyavarṇana(sva)nāmākhyānapūrvakaṃ sargasamāptiṃ kathayati—

2.41.p2

iti śrīkavirūpacandraviracite gautamīye mahākāvye mahasenavanavarṇano nāma prathamaḥ sargaḥ || 1

Commentaries (1)

Linked texts (3)