Gautamiyakavya 4
Gautamīyakāvya 4
- Language
- Sanskrit
Contents
- 4.39 — 1 part
4.2
samavasaraṇahetunā'sya bharturvitanuta yojanamāśu bhūmiśuddhim
4.3
drutataramatha vikriyāprasūtairbhramadanilairvanabhūtalādudastaḥ
vikiradvavakaro'pi yojanānte nipatita unnatavapratāmavāpa
4.4
vipinaparimṛjāparāḥ samīrāstadavakaropari cikṣipu rajāṃsi
bhagavati bhavatīha santikṛṣṭe sarajasatā tu kuto na viprakṛṣṭe
4.5
sapadi tadanugāḥ prabhūtabhūtā
lalanaparāstamulakriyābhiyuktāḥ
iva khanakajanā vibhajya bhāgairviṣamatamāmasṛjan samāṃ dharitrīm
4.6
iti pavanakumāradevasaṅghe svakulakṛtau kṛtakṛtyatāmavāpte
9 svapatinayananodanapraṇunnaḥ stanitataḍitsumanovrajaḥ sasañja
4.7
21 kathamityāhasitatanujalamṛdvikurvaṇābhirdivamamarā śuri cakrurañjitābhām
23 tadanu salilasaṅgamābhirāmaṃ mṛdumudiraṃ drutamādṛtā vicakruḥ
4.8
madhuramatiitarāṃ jagarja nabhrāḍabhimukhaguñjanavāyughaṭṭanena
ugalayugalavatsamīragharṣāccatasṛṣu dikṣu viddyute ca vidyut
4.9
12
tadanu taṇataṇāyamānamegho'pyāviralajālamasunuvajalānām
upaśamamṛdivoditaṃ kaṣāyaṃ prasabharamāśu nināya śāntim
4.10
mṛdapi ghanajalābhiṣiktabhūmeḥ
surabhitaraṃ bibhrāṃbabhūva gandham
prakaṭayati sahāyatāṃ hi yātaṃ
sahajaguṇānapi vastuno nimittam
4.11
gaganasrutajalacchaṭāprapātādapahṛtareṇumalā drumā virejuḥ
akhilavanamapi prakāśamāptaṃ
dravadiva raṅgarasau tadā''babhāse
4.12
tvaritamatha piśācabhūtayakṣādyanimiṣasaṅgha iha svanāthanunnaḥ
upavanamanu yojanapramāṇāṃ
valayamiladvidhināścakaddharitrīm
4.13
śatayugadhanurāyatāṃ jināṅgocchritinicitāṃ khacitāṃ vicitraratnaiḥ
viṭapivanamavādhayaṃstadūrdhvaṃ
maṇidharaṇīṃ nivabandha madhyabhāge
4.14
madhukarakulalīḍhamañjarīkaṃ cadularaṇatkvaṇighaṇṭikāpatārum
pramuditamarutastadantarāle ruciramakārṣuraśokacaityasālam
4.15
pratidiśamupanīyate sma tasmātkanakamayī caturāsanī punastaiḥ
śriya iva militāḥ samastadiśyāḥ
prabhucararaṇāmbujaparyupāstaye'syuḥ
4.16
naṭananipuṇasālabhañjikābhirbividhavilāsavatībhirabhyupetaiḥ
suracitamaṇitoraṇaiḥ purastāttadabhimukhāḥ kakubho babhuścatasraḥ
4.17
catasṛṣu ca kakupsu vedikāntāddaśaśatayojanadīrghatocchrito'dyaḥ
vividhamaṇimayo dhvajo'maraistairvyadhita catuṣṭayamātrayeva dharmaḥ
4.18
tadupari vilasat sitātapatraṃ
caṭulitamauktikajālakiṅkiṇīkam
abhavadiva nṛlokasaṃmukhīnaṃ
śivapadamadhināthahārdahūtam
4.19
ahamahamikayā'tha bhaktibhājo
nijanijanāthaniyuktakāśca śaktāḥ
vyadhirudaśavikalpakalpadevā
maṇiracitā'ṅgaṇarakṣaṇaṃ vicakruḥ
4.20
9 atha maṇimayamapraracanāprakāramāha-bahirayatatacetanapradeśaiḥ sahakṛtamānasapudgalān vitatya
jagati tadavagāḍhapudgalaughaṃ sumaṇimayaṃ pariṇāmayāṃbabhūvuḥ
4.21
aviralavalayākṛtīkṛto'sau sapadi ca pañcadhanuḥśatonmitoccaḥ
samucitavipulatvasaṃyuto'bhādravipariveṣa ivābhiratnavedim
4.22
tadupari kapiśīrṣamālikā drāk
pavimaṇibhirvidadhe tathaiva caibhiḥ
akhilamidamakāri yatkṣaṇena
dyuvasatayastadaho mahānubhāvāḥ
4.23
6 ata uparitanā'maraughakṛtye
hitaratinirvṛtihetutāṃ prapanne
śaśagharadivaseśayornideśā9 ttadanucarāstridaśāstvarāṃ pratīyuḥ
4.24
tridivasuravikurvaṇānusārī magadha upāditasūkṣmapudgaleṣu
21 pariṇatimupapādayāñcakāra dyutitaddhiraṇmayatāṃ gatāṃ kṣaṇena
4.25
prathamavaraṇato dhanuḥśatāni
tryadhikadaśaiva vahistatāna vapram
parimitimadhikṛtya coktapūrvāṃ
pṛthulatayoccatayā ca bhaktiraktaḥ
4.27
yugmam
dadhadiha vibudhaiḥ sahāmyasūyāmamuragaṇo'tha gṛhītanāyakājñaḥ
prathamamuditayā suparvaśaktyā rajatatayā''hṛtapudgalāṃstatāna
4.29
pragaditamitibhūmikāṃ vihāyā'rjunavaraṇaṃ valitaḥ sa tairviceṣṭe
upari pariṇataiḥ suvarṇasicyā plavagaśirobhiralañcakāra śa
samuditavaraṇatrayaṃ tadāsīd
trayamiva guptinibaddhamātmanīnam
bhagavadabhihito'thavā trigādhyā
trikavidhayena nu mūrttatāmagāmot
4.30
surapatidhanuṣī nu mīlayitvā kṛtamiva kautukacāriṇā maghonā
vividhavasucitaṃ dideve dīpradyutivaraṇatrayamambarapratiṣṭham
4.31
3 iha punarapi guhyakādidevā
vyadadhata gopuratoraṇāni sadyaḥ
pratidiśamapi rohaṇāya pāda6 sthitikaraṇāni sahasraviṃśatiṃ ca
4.32
avamaramupabhujya tīrthakṛttvaṃ praviśati cātmalayaṃ sadaiva yatra
18 pratisamayamavāptikarmajālaṃ vidalayati sphuṭavīryavānadhīśaḥ
4.33
maṇimayasapanīyavapragarbhe giriśudiśāmupasṛtya caityamālān
tadamaragaṇabhṛnniṣevaṇīyaṃ śucitaramaiśvaramandiraṃ vyakurvan
4.34
21 yugmam
atha savarṇanaṃ caturvāpīracanāprakāramāhapunarapi purato'pi gopurāṇāṃ
diśi diśi hastinakhādadhaḥsthalīsthāḥ
samavasaraṇabhūmimārurukṣūñchramaharaṇā tvarayanti mānavān yāḥ
4.35
vimalajalabhṛtāḥ sukhāvattārā
vikasitavārijarājirājamānāḥ
anilataralitābhirāgratīraṃ
jalalaharībhirivādhvagānmilantyaḥ
4.36
kalarutalalitā marālamālā
vilasati yatra sudhopamekhaleva
tanuśucikaraṇāni puṣkariṇyaḥ
śucibhuvi nirmamire varāmaraistāḥ
4.37
sakalamapi nimeṣamātrameva
prabhavati kartumidaṃ yadekako'pi
tadiha suravarāścaturnikāyā
yugapadado racayantu kiṃ nu citram ?
4.38
aparasuragrahasya cedudagrāṃ
śriyampṛpayo'pi hi varṇayāṃbabhūvuḥ
kimu sakalasurāsureśvarāgryāśrayanilayo na bhavedanuttaraśrīḥ
4.39
itthaṃ nāthā''gamanajanitā''modamattāḥ prasaktāḥ
śrīmadbhaktyā bhavanapatayo vyantarāḥ khecarāśca
kalpāvāsāḥ punarajaraso'nādikṛtyā'bhiyuktāḥ
prītyā cakruḥ samavasaraṇasthāpanāṃ prekṣaṇīyām
4.39.p1
iti bhagavatsamavasaraṇavarṇano nāma dvitīyaḥ sargaḥ || 2
Commentaries (1)
- Gautamīyakāvyatīkā — Sanskrit
Linked texts (3)
- Gautamiyakavya (ed. Kanakarāja (Muni Kanakavijaya)) — Sanskrit
- Gotamīyakāvya — Sanskrit
- Gautamīyamahākāvya — Rūpacandra 1725, Sanskrit