<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Poetry (mahākāvya, lyric, messenger poems, stotra, Prakrit kāvya)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya) › [Miscellaneous short works](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc) › [Gautamiyakavya](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya) › 4

# Gautamiyakavya 4

Gautamīyakāvya 4

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [4.39](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.39) — 1 part

### [4.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.2)

samavasaraṇahetunā'sya bharturvitanuta yojanamāśu bhūmiśuddhim

### [4.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.3)

drutataramatha vikriyāprasūtairbhramadanilairvanabhūtalādudastaḥ  
vikiradvavakaro'pi yojanānte nipatita unnatavapratāmavāpa

### [4.4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.4)

vipinaparimṛjāparāḥ samīrāstadavakaropari cikṣipu rajāṃsi  
bhagavati bhavatīha santikṛṣṭe sarajasatā tu kuto na viprakṛṣṭe

### [4.5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.5)

sapadi tadanugāḥ prabhūtabhūtā  
lalanaparāstamulakriyābhiyuktāḥ  
iva khanakajanā vibhajya bhāgairviṣamatamāmasṛjan samāṃ dharitrīm

### [4.6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.6)

iti pavanakumāradevasaṅghe svakulakṛtau kṛtakṛtyatāmavāpte  
9 svapatinayananodanapraṇunnaḥ stanitataḍitsumanovrajaḥ sasañja

### [4.7](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.7)

21 kathamityāhasitatanujalamṛdvikurvaṇābhirdivamamarā śuri cakrurañjitābhām  
23 tadanu salilasaṅgamābhirāmaṃ mṛdumudiraṃ drutamādṛtā vicakruḥ

### [4.8](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.8)

madhuramatiitarāṃ jagarja nabhrāḍabhimukhaguñjanavāyughaṭṭanena  
ugalayugalavatsamīragharṣāccatasṛṣu dikṣu viddyute ca vidyut

### [4.9](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.9)

12  
tadanu taṇataṇāyamānamegho'pyāviralajālamasunuvajalānām  
upaśamamṛdivoditaṃ kaṣāyaṃ prasabharamāśu nināya śāntim

### [4.10](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.10)

mṛdapi ghanajalābhiṣiktabhūmeḥ  
surabhitaraṃ bibhrāṃbabhūva gandham  
prakaṭayati sahāyatāṃ hi yātaṃ  
sahajaguṇānapi vastuno nimittam

### [4.11](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.11)

gaganasrutajalacchaṭāprapātādapahṛtareṇumalā drumā virejuḥ  
akhilavanamapi prakāśamāptaṃ  
dravadiva raṅgarasau tadā''babhāse

### [4.12](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.12)

tvaritamatha piśācabhūtayakṣādyanimiṣasaṅgha iha svanāthanunnaḥ  
upavanamanu yojanapramāṇāṃ  
valayamiladvidhināścakaddharitrīm

### [4.13](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.13)

śatayugadhanurāyatāṃ jināṅgocchritinicitāṃ khacitāṃ vicitraratnaiḥ  
viṭapivanamavādhayaṃstadūrdhvaṃ  
maṇidharaṇīṃ nivabandha madhyabhāge

### [4.14](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.14)

madhukarakulalīḍhamañjarīkaṃ cadularaṇatkvaṇighaṇṭikāpatārum  
pramuditamarutastadantarāle ruciramakārṣuraśokacaityasālam

### [4.15](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.15)

pratidiśamupanīyate sma tasmātkanakamayī caturāsanī punastaiḥ  
śriya iva militāḥ samastadiśyāḥ  
prabhucararaṇāmbujaparyupāstaye'syuḥ

### [4.16](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.16)

naṭananipuṇasālabhañjikābhirbividhavilāsavatībhirabhyupetaiḥ  
suracitamaṇitoraṇaiḥ purastāttadabhimukhāḥ kakubho babhuścatasraḥ

### [4.17](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.17)

catasṛṣu ca kakupsu vedikāntāddaśaśatayojanadīrghatocchrito'dyaḥ  
vividhamaṇimayo dhvajo'maraistairvyadhita catuṣṭayamātrayeva dharmaḥ

### [4.18](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.18)

tadupari vilasat sitātapatraṃ  
caṭulitamauktikajālakiṅkiṇīkam  
abhavadiva nṛlokasaṃmukhīnaṃ  
śivapadamadhināthahārdahūtam

### [4.19](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.19)

ahamahamikayā'tha bhaktibhājo  
nijanijanāthaniyuktakāśca śaktāḥ  
vyadhirudaśavikalpakalpadevā  
maṇiracitā'ṅgaṇarakṣaṇaṃ vicakruḥ

### [4.20](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.20)

9 atha maṇimayamapraracanāprakāramāha-bahirayatatacetanapradeśaiḥ sahakṛtamānasapudgalān vitatya  
jagati tadavagāḍhapudgalaughaṃ sumaṇimayaṃ pariṇāmayāṃbabhūvuḥ

### [4.21](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.21)

aviralavalayākṛtīkṛto'sau sapadi ca pañcadhanuḥśatonmitoccaḥ  
samucitavipulatvasaṃyuto'bhādravipariveṣa ivābhiratnavedim

### [4.22](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.22)

tadupari kapiśīrṣamālikā drāk  
pavimaṇibhirvidadhe tathaiva caibhiḥ  
akhilamidamakāri yatkṣaṇena  
dyuvasatayastadaho mahānubhāvāḥ

### [4.23](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.23)

6 ata uparitanā'maraughakṛtye  
hitaratinirvṛtihetutāṃ prapanne  
śaśagharadivaseśayornideśā9 ttadanucarāstridaśāstvarāṃ pratīyuḥ

### [4.24](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.24)

tridivasuravikurvaṇānusārī magadha upāditasūkṣmapudgaleṣu  
21 pariṇatimupapādayāñcakāra dyutitaddhiraṇmayatāṃ gatāṃ kṣaṇena

### [4.25](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.25)

prathamavaraṇato dhanuḥśatāni  
tryadhikadaśaiva vahistatāna vapram  
parimitimadhikṛtya coktapūrvāṃ  
pṛthulatayoccatayā ca bhaktiraktaḥ

### [4.27](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.27)

yugmam  
dadhadiha vibudhaiḥ sahāmyasūyāmamuragaṇo'tha gṛhītanāyakājñaḥ  
prathamamuditayā suparvaśaktyā rajatatayā''hṛtapudgalāṃstatāna

### [4.29](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.29)

pragaditamitibhūmikāṃ vihāyā'rjunavaraṇaṃ valitaḥ sa tairviceṣṭe  
upari pariṇataiḥ suvarṇasicyā plavagaśirobhiralañcakāra śa  
samuditavaraṇatrayaṃ tadāsīd  
trayamiva guptinibaddhamātmanīnam  
bhagavadabhihito'thavā trigādhyā  
trikavidhayena nu mūrttatāmagāmot

### [4.30](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.30)

surapatidhanuṣī nu mīlayitvā kṛtamiva kautukacāriṇā maghonā  
vividhavasucitaṃ dideve dīpradyutivaraṇatrayamambarapratiṣṭham

### [4.31](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.31)

3 iha punarapi guhyakādidevā  
vyadadhata gopuratoraṇāni sadyaḥ  
pratidiśamapi rohaṇāya pāda6 sthitikaraṇāni sahasraviṃśatiṃ ca

### [4.32](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.32)

avamaramupabhujya tīrthakṛttvaṃ praviśati cātmalayaṃ sadaiva yatra  
18 pratisamayamavāptikarmajālaṃ vidalayati sphuṭavīryavānadhīśaḥ

### [4.33](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.33)

maṇimayasapanīyavapragarbhe giriśudiśāmupasṛtya caityamālān  
tadamaragaṇabhṛnniṣevaṇīyaṃ śucitaramaiśvaramandiraṃ vyakurvan

### [4.34](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.34)

21 yugmam  
atha savarṇanaṃ caturvāpīracanāprakāramāhapunarapi purato'pi gopurāṇāṃ  
diśi diśi hastinakhādadhaḥsthalīsthāḥ  
samavasaraṇabhūmimārurukṣūñchramaharaṇā tvarayanti mānavān yāḥ

### [4.35](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.35)

vimalajalabhṛtāḥ sukhāvattārā  
vikasitavārijarājirājamānāḥ  
anilataralitābhirāgratīraṃ  
jalalaharībhirivādhvagānmilantyaḥ

### [4.36](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.36)

kalarutalalitā marālamālā  
vilasati yatra sudhopamekhaleva  
tanuśucikaraṇāni puṣkariṇyaḥ  
śucibhuvi nirmamire varāmaraistāḥ

### [4.37](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.37)

sakalamapi nimeṣamātrameva  
prabhavati kartumidaṃ yadekako'pi  
tadiha suravarāścaturnikāyā  
yugapadado racayantu kiṃ nu citram ?

### [4.38](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.38)

aparasuragrahasya cedudagrāṃ  
śriyampṛpayo'pi hi varṇayāṃbabhūvuḥ  
kimu sakalasurāsureśvarāgryāśrayanilayo na bhavedanuttaraśrīḥ

### [4.39](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.39)

itthaṃ nāthā''gamanajanitā''modamattāḥ prasaktāḥ  
śrīmadbhaktyā bhavanapatayo vyantarāḥ khecarāśca  
kalpāvāsāḥ punarajaraso'nādikṛtyā'bhiyuktāḥ  
prītyā cakruḥ samavasaraṇasthāpanāṃ prekṣaṇīyām

### [4.39.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4.39.p1)

iti bhagavatsamavasaraṇavarṇano nāma dvitīyaḥ sargaḥ || 2

## Commentaries (1)

- [Gautamīyakāvyatīkā](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya!gautamiyakavyatika.4.2) — Sanskrit

## Linked texts (3)

- [Gautamiyakavya (ed. Kanakarāja (Muni Kanakavijaya))](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.gautamiyakavya*kanakavijaya1940.4.2) — Sanskrit
- [Gotamīyakāvya](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.mahakavya.gotamiyakavya.5.2) — Sanskrit
- [Gautamīyamahākāvya](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.kavya.mahakavya.gautamiyamahakavya.5.2) — Rūpacandra 1725, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.4) · Pramāṇa
