Pramāṇa · Search · About · API

Gautamiyakavya 6

Gautamīyakāvya 6

Language
Sanskrit

Contents

6.1

caturthaḥ sargaḥ
athodiyāyāruṇarociṣāruṇaḥ
sarojaṣaṇḍāni karairvikāsayan
divaspṛthivyāvapi rodhra miśritaistathānu limpanniva yāvakarddamaiḥ

6.2

gajendragatyā ca tatastrikālavit sarannavasvarṇasarojapaṅktiṣu
dadhatkramāmbhojayugaṃ yathākramaṃ cacāra caityadrumasammukhaṃ prabhuḥ

6.3

9 ace scratch latāṃ bibhradapi prabhābharairudāravāsobhirivopaśobhitaḥ
vināpyalaṅkārabharāvadhāraṇaṃ vibhūṣaṇāḍhyasya ramāmibodvahan

6.5

sitātapatratritayādhare caran vilolavālavyajanābhivījitaḥ
12 samutyaviṣvagjayaśabdasūcitaḥ samāgamadratnacatuṣkikāminaṃḥ 4
imāṃ samāruhya surāsureśvaro
dviyastu prācyāḥ praviveśa toraṇam
tataḥ parikramya harerdigāsane
'namo'stu tīrthāya' vadannupāviśat

6.6

asahyatejo na vipakṣate parairato'sya lokaiḥ sulabhaṃ na darśanam
iti pramāyā'nimiṣaiḥ prabhormaho- 15
'pavartya bhāmaṇḍalamekataḥ kṛtam

6.18

nyadhīyatāsyaiva varāṅgapṛṣṭhatastato'tra nāthaḥ pratibimbapātataḥ

6.7

samastakāṣṭhāsvapi saṃmukhaṃ sthitaḥ
samastasiṃhāsanago'pyalakṣyata

6.21

-yugmam

6.8

tadā ninedurdivi tūryakoṭyo jayadhvaniśca prasasāra sarvataḥ
ivābhiṣikto jagadīśatāpade'dhunaiva devairayamitya'dṛśyata

6.9

dvijāśrayo'trā'vasare tu gurvarābhidho'bhavatsaṃbasathastadantike
ihāvasadgotamagotrabhāskaro dvijātirindrādimabhūtirākhyayā

6.10

śaraniśānāthakarotkarojjvalaṃ
yaśo yadīyaṃ vilalāsa bhūtale
avāpa pṛthvīvasubhūtitastu yo
janiṃ nṛratnaṃ sa kathaṃ bhavenna hi ?

6.11

sulakṣaṇaṃ sarvamapi svabhāvataḥ6 śarīrametasya guṇānuvāca yat
suhṛttayā'nīkṣitalakṣaṇānyapi
vyabhāvayannasya guṇāstadujjvalāḥ

6.12

pṛthakpṛthagvarṣadharācalāśrayāḥ
śrute śrutāḥ śrīpramukhāstu devatāḥ
18 samaikṣyatā'traiva surīsamuccayaḥ
svalakṣaṇairepa tu tattvadarśibhiḥ

6.13

athāsya ṣaḍaṅgyādicaturdaśavidyānipuṇatvamāhaadhītapūrvā khalu sarvasatkalāḥ
smṛtā ivāsanniha yasya janmani
tadsya śikṣāśrutapāṭhako gururvyajīgaṇatsvasya gurutvagauṇatām

6.14

śruteṣu yat sūtritamādyakovidaiḥ
sadaucitaṃ nītivicāraceṣṭitam
tathaiva kalpo'sya bhavan svabhāvataścakāra kalpā''gamamātmasākṣiṇam

6.15

puraḥsaro'sau padavākyavedināmabhūcchiśutve'pi lalan svalīlayā
9 tato dvayorgīrpatisarparājayorayaṃ tṛtīyo bhuvi pūjyatāpade

6.16

sunṛtyasaṅgītakavitvakarmaṇāṃ
prasādhanīṃ chāndasakarmapaddhatim
ananyagamyāṃ yadasrau tathā nvavedyathā'dharo'bhūdapi piṅgaloragaḥ

6.17

ravīndutārāmrahadhiṣṇyacārataḥ
prasādhya kālatritayaṃ nimittavit
samastalokasya śubhāśubhānyasau
vived kiṃ daivavidāṃ rahaḥ sthitam

6.18-2

3 na laukikā'laukikaśabdaśaktayaḥ
padārthabodhe prabhavanti yā vinā
niruktayastāḥ śrutapāradṛśvatāṃ
6 śaśaṃsurasyaiva sudhīsamodare

6.19

papāṭha vedān yadadhītya pañcadhā yathāsuranyāsamupāṅgasaṅginaḥ
tato'yamevādhvarakarmakāriṇāmuvāha dhaureyapadaṃ dharātale

6.20

yadacchayā''kṣiptavidheḥ pramāṇatā
pramāṇamadvaitamathāsti tattvataḥ
iti śrutaṃ śrotriyatāprakāśakaṃ
kimasya mīmāṃsakato na cānadat 1

6.21-2

pramāṇadṛṣṭāntavitarkalakṣaṇaiḥ
svapakṣasiddhiḥ pratipakṣakhaṇḍanam
yayā pratanyeta tayā hi vidyayā'sidhārayevā'sya jayo vyajṛmbhata

6.22

sa dharmaśāstrādhyayanaṃ prabhāvayaṃścakāra gṛhāśramadharmasevanam
praśaṃsanīyastu sa eva yaḥ sadā
dadhāti vāde karaṇe ca tulyatām

6.23

ārabhya sargātsa ravīnduvaṃśagāḥ
purāṇanirvaddhakathāścirantanīḥ
vadan sudhāsyandasamānayā girā
bahuśrutatvena babhūva viśrutaḥ

6.24

athaiṣa yadyapyajuhoddhutāśanaṃ sudhābhujaḥ śaśvadiyāja yadyapi
tathāpi sarvvāmaratoṣahetunā yavāñcha yaṣṭuṃ tridivecchayātmanaḥ

6.25

22
kriyāvidostatsahajanmanordvayoramuṣya sādṛśyavatoḥ satorapi
ṛcāṃ sadarcyānanubhāpakān dvijān
samājuhāvaiṣa janaiḥ praṇoditaiḥ

6.26

samānabhāvā yaśasā ca vidyayā
su-varṇa-saṃsthāna-vayaḥ-saduktibhiḥ
svatò'tiriktā daśa sūrisindhurā
mithaḥ praṇamyā''sata tatra maṇḍape

6.27

praśastakāle dina-lagna-bha-grahairbhuvaṃ viśodhyocitamṛttikā''citam
catuḥpraveśaṃ caturasracatvaraṃ
vyadhāpayaṃste caturairyathāvidhi

6.28

prasādhya sūtrairdhruvato diśaḥ samā
nikhāya yūpaṃ bhuvi madhyabhāgataḥ
samantato'syāpyamarāvatīṃ purīṃ
sucitrayāñcakrurakhaṇḍataṇḍulaiḥ

6.29

kuśāsanasthāḥ kuśapūtapāṇayaḥ
śrutiprayoge svaracāracāriṇaḥ
dvijātidhuryāḥ pratikoṣṭhakalpitān
svanāmavādena surānatiṣṭhipan

6.30

tataḥ sadauvārikadevamaṇḍalaṃ
pradīpa-dhūpādisaparyayā''ryayā
gṛhāṇa pūjāmiti pāṭhatatparāstridhāviśuddhayā kramato'mumārcican

6.31

athā'raṇirmanthasamutthapāvakaṃ
6 praṇītamṛkpāṭhasakhairipetvikaiḥ
nināya kuṇḍaṃ vidhivat prakalpitaṃ
hutāśadiśyeva sa devayājakaḥ

6.33

hiraṇyaretā vavṛdhe'nileritaḥ śamīsaminmiśrapalāśasutvaṇaiḥ
atho havitrīmupasṛtya dampatī pradakṣiṇīkṛtya gṛhītaviṣṭarau
dhṛtavratau yaṣṭṛmukheritā ṛco'nubhāṣamāṇau prayatau vabhūvatuḥ

6.34

surān samuddiśya havirbhuvā''hitaṃ
samāhitādhvaryuvarairanūditau
śucisrucā saṃmukhapāṇyupāttayā
dhanañjayaṃ bhojayataḥ sma jampatī

6.35

22
gṛhītahavyo jvalanastadā makhe
dadhau mahājvāla itīva gauravam
avāptabhogaḥ khalu pūrvarūpato
dadhātyapūrvāṃ vararūpasampadam

6.37

muhuḥ suroddeśyaka havyapātataḥ samutthadhūmo gaganaṃ samāsrajat
suparvaṇāṃ tatkṣaṇahṛtihetave praṇodito'dhvaryubhirādarādiva

6.38

itthaṃ jyotiṣṭomamayaṃ vitanvan
svargāvāhyāyindrabhṛtirvihijñaḥ
āgacchanti svargamārgātsavegaṃ
draṅkṣyordhvaṃ devayānānyapaśyat

6.38.p1

iti yajñavarṇano nāma caturthaḥ sargaḥ || 4

Commentaries (1)

Linked texts (3)