<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Poetry (mahākāvya, lyric, messenger poems, stotra, Prakrit kāvya)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya) › [Miscellaneous short works](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc) › [Gautamiyakavya](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya) › 6

# Gautamiyakavya 6

Gautamīyakāvya 6

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [6.38](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.38) — 1 part

### [6.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.1)

caturthaḥ sargaḥ  
athodiyāyāruṇarociṣāruṇaḥ  
sarojaṣaṇḍāni karairvikāsayan  
divaspṛthivyāvapi rodhra miśritaistathānu limpanniva yāvakarddamaiḥ

### [6.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.2)

gajendragatyā ca tatastrikālavit sarannavasvarṇasarojapaṅktiṣu  
dadhatkramāmbhojayugaṃ yathākramaṃ cacāra caityadrumasammukhaṃ prabhuḥ

### [6.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.3)

9 ace scratch latāṃ bibhradapi prabhābharairudāravāsobhirivopaśobhitaḥ  
vināpyalaṅkārabharāvadhāraṇaṃ vibhūṣaṇāḍhyasya ramāmibodvahan

### [6.5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.5)

sitātapatratritayādhare caran vilolavālavyajanābhivījitaḥ  
12 samutyaviṣvagjayaśabdasūcitaḥ samāgamadratnacatuṣkikāminaṃḥ 4  
imāṃ samāruhya surāsureśvaro  
dviyastu prācyāḥ praviveśa toraṇam  
tataḥ parikramya harerdigāsane  
'namo'stu tīrthāya' vadannupāviśat

### [6.6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.6)

asahyatejo na vipakṣate parairato'sya lokaiḥ sulabhaṃ na darśanam  
iti pramāyā'nimiṣaiḥ prabhormaho- 15  
'pavartya bhāmaṇḍalamekataḥ kṛtam

### [6.18](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.18)

nyadhīyatāsyaiva varāṅgapṛṣṭhatastato'tra nāthaḥ pratibimbapātataḥ

### [6.7](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.7)

samastakāṣṭhāsvapi saṃmukhaṃ sthitaḥ  
samastasiṃhāsanago'pyalakṣyata

### [6.21](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.21)

-yugmam

### [6.8](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.8)

tadā ninedurdivi tūryakoṭyo jayadhvaniśca prasasāra sarvataḥ  
ivābhiṣikto jagadīśatāpade'dhunaiva devairayamitya'dṛśyata

### [6.9](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.9)

dvijāśrayo'trā'vasare tu gurvarābhidho'bhavatsaṃbasathastadantike  
ihāvasadgotamagotrabhāskaro dvijātirindrādimabhūtirākhyayā

### [6.10](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.10)

śaraniśānāthakarotkarojjvalaṃ  
yaśo yadīyaṃ vilalāsa bhūtale  
avāpa pṛthvīvasubhūtitastu yo  
janiṃ nṛratnaṃ sa kathaṃ bhavenna hi ?

### [6.11](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.11)

sulakṣaṇaṃ sarvamapi svabhāvataḥ6 śarīrametasya guṇānuvāca yat  
suhṛttayā'nīkṣitalakṣaṇānyapi  
vyabhāvayannasya guṇāstadujjvalāḥ

### [6.12](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.12)

pṛthakpṛthagvarṣadharācalāśrayāḥ  
śrute śrutāḥ śrīpramukhāstu devatāḥ  
18 samaikṣyatā'traiva surīsamuccayaḥ  
svalakṣaṇairepa tu tattvadarśibhiḥ

### [6.13](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.13)

athāsya ṣaḍaṅgyādicaturdaśavidyānipuṇatvamāhaadhītapūrvā khalu sarvasatkalāḥ  
smṛtā ivāsanniha yasya janmani  
tadsya śikṣāśrutapāṭhako gururvyajīgaṇatsvasya gurutvagauṇatām

### [6.14](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.14)

śruteṣu yat sūtritamādyakovidaiḥ  
sadaucitaṃ nītivicāraceṣṭitam  
tathaiva kalpo'sya bhavan svabhāvataścakāra kalpā''gamamātmasākṣiṇam

### [6.15](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.15)

puraḥsaro'sau padavākyavedināmabhūcchiśutve'pi lalan svalīlayā  
9 tato dvayorgīrpatisarparājayorayaṃ tṛtīyo bhuvi pūjyatāpade

### [6.16](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.16)

sunṛtyasaṅgītakavitvakarmaṇāṃ  
prasādhanīṃ chāndasakarmapaddhatim  
ananyagamyāṃ yadasrau tathā nvavedyathā'dharo'bhūdapi piṅgaloragaḥ

### [6.17](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.17)

ravīndutārāmrahadhiṣṇyacārataḥ  
prasādhya kālatritayaṃ nimittavit  
samastalokasya śubhāśubhānyasau  
vived kiṃ daivavidāṃ rahaḥ sthitam

### [6.18-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.18-2)

3 na laukikā'laukikaśabdaśaktayaḥ  
padārthabodhe prabhavanti yā vinā  
niruktayastāḥ śrutapāradṛśvatāṃ  
6 śaśaṃsurasyaiva sudhīsamodare

### [6.19](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.19)

papāṭha vedān yadadhītya pañcadhā yathāsuranyāsamupāṅgasaṅginaḥ  
tato'yamevādhvarakarmakāriṇāmuvāha dhaureyapadaṃ dharātale

### [6.20](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.20)

yadacchayā''kṣiptavidheḥ pramāṇatā  
pramāṇamadvaitamathāsti tattvataḥ  
iti śrutaṃ śrotriyatāprakāśakaṃ  
kimasya mīmāṃsakato na cānadat 1

### [6.21-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.21-2)

pramāṇadṛṣṭāntavitarkalakṣaṇaiḥ  
svapakṣasiddhiḥ pratipakṣakhaṇḍanam  
yayā pratanyeta tayā hi vidyayā'sidhārayevā'sya jayo vyajṛmbhata

### [6.22](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.22)

sa dharmaśāstrādhyayanaṃ prabhāvayaṃścakāra gṛhāśramadharmasevanam  
praśaṃsanīyastu sa eva yaḥ sadā  
dadhāti vāde karaṇe ca tulyatām

### [6.23](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.23)

ārabhya sargātsa ravīnduvaṃśagāḥ  
purāṇanirvaddhakathāścirantanīḥ  
vadan sudhāsyandasamānayā girā  
bahuśrutatvena babhūva viśrutaḥ

### [6.24](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.24)

athaiṣa yadyapyajuhoddhutāśanaṃ sudhābhujaḥ śaśvadiyāja yadyapi  
tathāpi sarvvāmaratoṣahetunā yavāñcha yaṣṭuṃ tridivecchayātmanaḥ

### [6.25](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.25)

22  
kriyāvidostatsahajanmanordvayoramuṣya sādṛśyavatoḥ satorapi  
ṛcāṃ sadarcyānanubhāpakān dvijān  
samājuhāvaiṣa janaiḥ praṇoditaiḥ

### [6.26](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.26)

samānabhāvā yaśasā ca vidyayā  
su-varṇa-saṃsthāna-vayaḥ-saduktibhiḥ  
svatò'tiriktā daśa sūrisindhurā  
mithaḥ praṇamyā''sata tatra maṇḍape

### [6.27](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.27)

praśastakāle dina-lagna-bha-grahairbhuvaṃ viśodhyocitamṛttikā''citam  
catuḥpraveśaṃ caturasracatvaraṃ  
vyadhāpayaṃste caturairyathāvidhi

### [6.28](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.28)

prasādhya sūtrairdhruvato diśaḥ samā  
nikhāya yūpaṃ bhuvi madhyabhāgataḥ  
samantato'syāpyamarāvatīṃ purīṃ  
sucitrayāñcakrurakhaṇḍataṇḍulaiḥ

### [6.29](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.29)

kuśāsanasthāḥ kuśapūtapāṇayaḥ  
śrutiprayoge svaracāracāriṇaḥ  
dvijātidhuryāḥ pratikoṣṭhakalpitān  
svanāmavādena surānatiṣṭhipan

### [6.30](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.30)

tataḥ sadauvārikadevamaṇḍalaṃ  
pradīpa-dhūpādisaparyayā''ryayā  
gṛhāṇa pūjāmiti pāṭhatatparāstridhāviśuddhayā kramato'mumārcican

### [6.31](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.31)

athā'raṇirmanthasamutthapāvakaṃ  
6 praṇītamṛkpāṭhasakhairipetvikaiḥ  
nināya kuṇḍaṃ vidhivat prakalpitaṃ  
hutāśadiśyeva sa devayājakaḥ

### [6.33](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.33)

hiraṇyaretā vavṛdhe'nileritaḥ śamīsaminmiśrapalāśasutvaṇaiḥ  
atho havitrīmupasṛtya dampatī pradakṣiṇīkṛtya gṛhītaviṣṭarau  
dhṛtavratau yaṣṭṛmukheritā ṛco'nubhāṣamāṇau prayatau vabhūvatuḥ

### [6.34](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.34)

surān samuddiśya havirbhuvā''hitaṃ  
samāhitādhvaryuvarairanūditau  
śucisrucā saṃmukhapāṇyupāttayā  
dhanañjayaṃ bhojayataḥ sma jampatī

### [6.35](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.35)

22  
gṛhītahavyo jvalanastadā makhe  
dadhau mahājvāla itīva gauravam  
avāptabhogaḥ khalu pūrvarūpato  
dadhātyapūrvāṃ vararūpasampadam

### [6.37](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.37)

muhuḥ suroddeśyaka havyapātataḥ samutthadhūmo gaganaṃ samāsrajat  
suparvaṇāṃ tatkṣaṇahṛtihetave praṇodito'dhvaryubhirādarādiva

### [6.38](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.38)

itthaṃ jyotiṣṭomamayaṃ vitanvan  
svargāvāhyāyindrabhṛtirvihijñaḥ  
āgacchanti svargamārgātsavegaṃ  
draṅkṣyordhvaṃ devayānānyapaśyat

### [6.38.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6.38.p1)

iti yajñavarṇano nāma caturthaḥ sargaḥ || 4

## Commentaries (1)

- [Gautamīyakāvyatīkā](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya!gautamiyakavyatika.6.1) — Sanskrit

## Linked texts (3)

- [Gautamiyakavya (ed. Kanakarāja (Muni Kanakavijaya))](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.gautamiyakavya*kanakavijaya1940.6.1) — Sanskrit
- [Gotamīyakāvya](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.mahakavya.gotamiyakavya.7.1) — Sanskrit
- [Gautamīyamahākāvya](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.kavya.mahakavya.gautamiyamahakavya.7.1) — Rūpacandra 1725, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.gautamiyakavya.6) · Pramāṇa
