Laghukavyani 1
Laghukāvyāni 1
- Language
- Sanskrit
1.1
śrīḥ
ānandasāgarastavaḥ
vijñāpanārhaviralāvasarānavāpyā
mandodyame mayi davīyasi viśvamātuḥ
avyājabūtakaruṇāpavanāpaviddhānyantaḥ smarāmyahamapāṅgatarāṅgatāni
1.2
āvedyatāmaviditaṃ kimathāpyanuktaṃ
vaktavyamāntararujopaśamāya nālam
ityarthaye kimapi tacchravaṇe nidhātuṃ
mātaḥ prasīda malayadhvajapāṇḍyakanye
1.3
ākranditaṃ ruditamāhatamānane vā
kasyārdramastu hṛdayaṃ kimataḥ phalaṃ vā
yasyā mano dravati yā jagatāṃ svatantrā
tasyāstavāmba purataḥ kathayāmi khedam
1.4
paryākule manasi vāci pariskhalantyāmāvartagarta iva cakṣuṣi ghūrṇamāne
kaste'bhidhāsyati śive mama tāmavasthāṃ
kāle dayasva kathayāmi tavādhunaiva
1.5
bhaktiṃ karotu nitarāṃ surajātimātre
grāmīṇajanturiva paurajaneṣu lokaḥ
anyatra devi bhavadīyapadāravindādākṛṣyamāṇamapi me hṛdayaṃ na yāti
1.6
aṅgīkuru tvamavadhīraya vā vayaṃ tu
dāsāstaveti vacasaiva jayema lokān
etāvataiva sukaro nanu viśvamātaruddaṇḍadaṇḍadharakiṃkaramaulibhaṅgaḥ
1.7
vedāntavākyajanitaṃ vimalaṃ vicārairāsādya bodhamanucintanato'parokṣam
muktiṃ vrajanti manujā iti sūktimādyāmālambya kastaritumarhati śailakanye
1.8
ekaikavedaviṣayāḥ kati nāma śākhāstāsāṃ śirāṃsi kati nāma pṛthagvidhāni
arthāvabodhavidhuro'kṣaralābha eva
keṣāṃ nṛṇāṃ katibhirastu śarīrabandhaiḥ
1.9
nyāyāḥ parasparavibhinnadiśaḥ sahasramuccāvacāni ca bhavantyupabṛṃhaṇāni
evaṃ sthite girisute nigamopalānāṃ
tātparyasāramavadhārayituṃ kṣamaḥ kaḥ
1.10
astvakṣaragrahavidhirja Jonuṣāṃ sahasrairāpātato bhavatu vāpi tato'rthabodhaḥ
durvādikalpitavikalpataraṅgasāndrānduṣapūrvapakṣajaladhīnkathamuttareyuḥ
1.11
brahmeti śaktiriti bandhavimocanīti
māyāmayīti madanāntakavallabheti
saptāṣṭaśabdaparivartanamātra eva
sāmarthyamāvahati śāstrapariśramo'yam
1.12
tasmai prasīdasi girīndrasute ya itthaṃ
saṃpādayeta śanakairaparokṣabodham
yasmai prasīdasi sa ca kṣamate'vaboddhumitthaṃ parasparasamāśrayametadāste
1.13
ākarṇya tvamimamabhyupagamya vādaṃ
jānātu ko'pi yadi vā hṛdayaṃ śrutīnām
tasyāpyasaṃkhyabhavabandhaśatārjito'yaṃ
dvaitabhramo galatu janmaśataiḥ kiyadbhiḥ
1.14
kāle mahatyanavadhāvapatankadāpi
kvāpyantime januṣi ko'pi gatiṃ labheta
itthaṃ samarthanavidhiḥ paramāgamānāṃ
paryāyasūktividhayā nayanaṃ nañarthe
1.15
ekāpavargasamaye jagato'pavargaḥ
sarvāpavargasamaye punarastaśaṅkaḥ
īdṛgvidhaṃ kamapi pakṣamihāvalambya
sthātuṃ sukhaṃ kṣamamanena pathā pravṛttaiḥ
1.16
abhyasya vedamavadhāya ca pūrvatantramālakṣya śiṣṭacaritāni pṛthagvidhāni
adhyāpanādibhiravāpya dhanaṃ ca bhūri
karmāṇi mātaralasāḥ kathamācareyuḥ
1.17
āyasya tāvadapi karma karotu kaścittenāpi mātarādhikaṃ kimihānubhāvyam
āste sukhaṃ ya iha bhāratavarṣasīmanyāste sa kiṃcidita uttarato'pasṛtya
1.18
karma tyajema yadi nūnamadhaḥ patema
yadyācarema na kadāpi bhavaṃ tarema
karma tyajediti carediti ca pravṛttā
bhāvena kena nigamā iti na pratīmaḥ
1.19
karmaṇyakarmavidhireṣa yadācaranti
karmāṇi tattadanubandhajihāsayeti
satyaṃ tathāpyabhinavo bhavitā na bandhaḥ
prācīnabandhaharaṇe ka ivābhyupāyaḥ
1.20
prārabdhakarma kiyadārabhate kiyadvā
prārapsyate kiyadidaṃ ka ivāvadhattām
kālaḥ kiyāniva mayā pratipālanīyo
yasya kṣaṇārdhamapi kalpaśatatvameti
1.21
puṃsaḥ kṣaṇārdhamapi saṃsaraṇākṣamasya
sāṃkhyādayaḥ saraṇayo na viśanti karṇam
saṃkhyāya gāṅgasikatāḥ sakalāśca sūkṣmā
bhuṅkṣveti vāgiva mahākṣudhayārditasya
1.22
bhaktistu kā yadi bhavedratibhāvabhedastatkevalānvayitayā viphalaiva bhaktiḥ
prītistvayi trijagadātmani kasya nāsti
svātmadruho na khalu santi janāstrilokyām
1.23
ātmā samastajagatāṃ bhavatīti samyagvijñāya yadvitanute tvayi bhāvabandham
sā bhaktirityabhimataṃ yadi siddhamiṣṭaṃ
vyarthaṃ viśeṣyamalamastu viśeṣaṇaṃ naḥ
1.24
svātmetaratvamavadhārya paratvabuddhayā
yatprīyate gurujaneṣviva saiva bhaktiḥ
syādetadevamiyameva tu me jihāsyā
dvaitabhramātkimadhikaṃ bhavabandhamūlam
1.25
sevaiva bhaktiriti karmapathapraveśaḥ
sevyaprasādaphalakā kila karmasevā
dhyānapravāha iti cecchravaṇāttṛtīyaḥ
prāgeva mātarayamākalito'bhyupāyaḥ
1.26
atraiva dāsyasi vimuktimathāpi yāce
mātaḥ śarīrapatanaṃ maṇikarṇikāyām
astu svakṛtyamanukampanamīśvarāṇāṃ
dāsasya karmakarataiva tathā svakṛtyam
1.27
sadyo bhavetsukṛtināmupadeśalābhaḥ
pāpātmanāṃ bahutithe samaye vyatīte
ityādibhiḥ kila purāṇavacobhiramba
vārāṇasīmapi na yācitumutsuko'smi
1.28
ākrāntamantararibhirmadamatsarādyairgātraṃ valīpalitarogaśatānuviddham
dāraiḥ sutaiśca gṛhamāvṛtamuttamarṇairmātaḥ kathaṃ bhavatu me manasaḥ prasādaḥ
1.29
dhanyāḥ kati tribhuvane paramopabhogyaṃ
saṃsārameva parameśvari bhāvayantaḥ
ābhāsarūpamavabodhamimaṃ sametya
kliśye kiyatkiyadahaṃ tvamunā bhavena
1.30
kā saṃsṛtiḥ kimapacāranibandhaneyaṃ
kīdṛgvidhasya tava kiṃ kṣatametayeti
prabhe tu nāsmi kuśalaḥ prativaktumeva
khedastu me janani ko'pyayamevamāste
1.31
evaṃ gatasya mama sāṃpratametadarhamatredamaupayikamitthamidaṃ ca sādhyam
asminpramāṇamidamityapi boddhumamba
śaktirna me bhuvanasākṣiṇi kiṃ karomi
1.32
na jñāyate mama hitaṃ nitarāmupāyo
dīno'smi devi samayākaraṇākṣamo'smi
tattvāmananyaśaraṇaḥ śaraṇaṃ prapadye
mīnākṣi viśvajananīṃ jananīṃ mamaiva
1.33
kiṃcinmayā śrutiṣu kiṃcidivāgameṣu
śāstreṣu kiṃcidupadeśapatheṣu kiṃcit
āghrātamasti yadato bhavatīṃ varītuṃ
goptrīti kācidudapadyata buddhireśā
1.34
brahmaivamevamahameṣa tadāptyupāya
ityāgamārthavidhurāḥ prathame dayārhāḥ
tvadrakṣakatvaguṇamātravido dvitīyā
ityarthaye sadadhikāranirūpaṇāya
1.35
mātaḥ karoṣi mamatāṃ mayi yāvadīṣattāvadyate mama tataḥ kimivāsti sādhyam
māmitthamitthamupayuṅkṣva na vismareti
kiṃ svāminaṃ tvarayate kvacana svabhṛtyaḥ
1.36
tyājyaṃ tyajāni vihitaṃ ca samācarāṇi
nityeṣu śaktimanurudhya hi vartitavyam
tadbuddhiśaktimanurudhya na kāryaśaktimityetadeva tu śive vinivedayāmi
1.37
ātmaiva bhāra iti taṃ tvayi yo nidhatte
so'ṅgāni kāni kalayatvalasaḥ prapatteḥ
viśvatra sātra savilakṣaṇalakṣaṇāyā
visrambhasaṃpadiyameva samastamaṅgi
1.38
tvatpreraṇena miṣataḥ śvasato'pi mātaḥ
prāmādike'pi sati karmaṇi me na doṣaḥ
mātraiva dattamaśanaṃ grasataḥ sutasya
ko nāma vakṣyati śiśoratibhuktidoṣam
1.39
muktiṃ sisādhayiṣatāṃ nijayaiva buddhyā
prārabdhakarma bhavatu pratibandhahetuḥ
tvāmeva sādhanatayāpi samāśritānāṃ
tulyaṃ tadamba yadi kastava vīravādaḥ
1.40
prārabdhakarma girije bhavadāśritānāmanyatra saṃkramaya nāśaya vā samūlam
martyāśca khalvapi viṣaṃ vapuṣi prasaktaṃ
saṃkrāmayanti parato'pi ca nāśayanti
1.41
tvaddarśanaśravaṇavandanacintanādiṣvakṣāṇi devi viniyujya yathādhikāram
rakṣetyasaṃkhyabhavasaṃbhṛtayaiva maitryā
rundhyāṃ yadi sthiramamūnyadhunaiva na syuḥ
1.42
trātavya eṣa iti cetkaruṇā mayi syāttrāyasva kiṃ sukṛtaduṣkṛtacintayā me
kartuṃ jagattirayituṃ ca viśṛṅkhalāyāḥ
karmānurodha iti kaṃ prati vañcaneyam
1.43
tvayyarpitaṃ prathamamappayayajvanaiva
svātmārpaṇaṃ vidadhatā svakulaṃ samastam
kā tvaṃ maheśi kuladāsamupekṣituṃ māṃ
ko vānupāsitumahaṃ kuladevatāṃ tvām
1.44
mauḍhyādahaṃ śaraṇayāmi surāntaraṃ cetkiṃ tāvatā svamapi tasya bhavāmi mātaḥ
ajñānataḥ paragṛhaṃ praviśanparasya
svatvaṃ prayāsyati paśuḥ kimu rājakīyaḥ
1.45
ādhāya mūrdhani vṛthaiva bharaṃ mahāntaṃ
mūrkhā nimajjatha kathaṃ bhavasāgare'smin
vinyasya bhāramakhilaṃ padayorjananyā
visrabdhamuttarata palvalatulyamenam
1.46
kedaṃ patiṣyati vapuḥ kva tato nu gamyaṃ
ko daṇḍayiṣyati kiyantamanehasaṃ vā
kiṃ tasya saṃtaraṇasādhanamityanantā
cintā sthitā tvayi śanairavatāritā sā
1.47
jñānaṃ diśeyamuta tena vinoddhareyaṃ
prārabdhamapyapalapeyamutānurundhyām
itthaṃ sakṛtprapadanaikavaśaṃvadāyā
mātarmayi pravṛte mahatīha cintā
1.48
etajjaḍājaḍavivecanametadeva
kṣityāditattvapariśodhanakauśalaṃ ca
jñānaṃ ca śaivamidamāgamakoṭilabhyaṃ
māturyadaṅghriyugale nihito mayātmā
1.49
ṣaṭtriṃśadāvaraṇamadhyajuṣi tvadaṅkau
hālāsyanāthadayite nihito mayātmā
bhūbhūtalatridaśavartiṣu kaḥ kṣameta
taccakṣuṣāpi nibhṛtena nirīkṣituṃ mām
1.50
bandhaṃ hariṣyasi sukhaṃ vitariṣyasīti
niśprapaṃcaṃ nikhilamamba tadāsta eva
saṃpratyahaṃ tvayi vidhāya bharaṃ samastaṃ
yannirvṛṇomi kimito'pi mamāpavarge
1.51
kāśyāṃ nipātaya vapuḥ śvapacālaye vā
svargaṃ naya tvamapavargamadhogatiṃ vā
adyaiva vā kuru dayāṃ punarāyatau vā
kaḥ saṃbhramo mama dhane dhaninaḥ pramāṇam
1.52
nāhaṃ sahe tava kathāśravaṇāntarāyaṃ
nāhaṃ sahe tava pada़ārcanavicyutiṃ vā
mokṣaṃ diśaitadaviruddhamidaṃ na cetsyānnaivāstu mātarapavargamahopasargaḥ
1.53
ācūḍamācaraṇamamba tavānuvāramantaḥsmranbhuvanamaṅgalamaṅgamaṅgam
ānandasāgarataraṅgaparamparābhirāndolito na gaṇayāmi gatānyahāni
1.54
pāṣāṇato'pi kaṭhine śirasi śrutīnāṃ
prāyaḥ pariśramavaśādiva pāṭalābham
amba smareyamamṛtārṇavamāthalabdhahaiyaṃgavīnasukumāramidaṃ padaṃ te
1.55
ye nāma santi katicidguravastrilokyāṃ
teṣāmapi svayamupetavatā gurutvam
pādena mūrdhni vidhṛtena vayaṃ tavāmba
saṃsārasāgaramimaṃ sukhamuttarāmaḥ
1.57
sādhāraṇe smarrjaye niṭilākṣisādhye
bhāgī śivo bhajatu nāma yaśaḥ samagram
vāmāṅghrimātrakalite janani tvadīye
kā vā prasaktiriha kālajaye purāreḥ 56
syātkomalaṃ yadi mano mama viśvamātastatpādayormṛdulayostava pādukāstu
syātkarkaśaṃ yadi karagrahaṇe purāreraśmādhirohaṇavidhau bhavatvūpayogaḥ
1.58
prasnigdhamugdharucipādatale bhavatyā
lagnaṃ dṛḍhaṃ yadiha me hṛdayāravindam
eṣaiva sāgrabhuvanadviśatīpatitvasāmrājyasūcanakarī tava padgarekhā
1.59
aprākṛtīṃ mṛdulatāmavicintya kiṃcidālambitāsi padayoḥ sudṛḍhaṃ mayā yat
tanme bhavārṇavani majjanakātarasya
mātaḥ kṣamasva madhureśvari bālakṛtyam
1.60
yannānamanpaśupatiḥ praṇayāparādhe
mandaṃ kila spṛśati candraka lāñcalena
puṣpārcane'pi mṛditaṃ padayoryugaṃ tanmātastudanti na kathaṃ paruṣā giro me
1.61
avyājasundaramanuttaramaprameyamaprākṛtaṃ para ma maṅgala maṅghripadmam
saṃdarśayedapi sakṛdbhavratī dayārdrā
draṣṭāsmi kena tadahaṃ tu vilocanena
1.62
divyā dṛśo'pi diviṣadgrahaṇocitāni
vastūni kāmamavadhārayituṃ kṣamante
tanmātravedyavibhave tava rūpadheye
tvadbhāva eṣa śaraṇaṃ pariśeṣito naḥ
1.63
asminmahatyanavadhau kila kālacakre
dhanyāstu ye katipaye śukayogimukhyāḥ
līnāstvadaṅghriyugale pariśuddhasattvāstānātmanastava nakhānavadhārayāmaḥ
1.64
ā śaiśavānmamatayā kalitastvayāsāvānṛṇyamamba tava labdhumanā mṛgāṅkaḥ
svātmānameva niyataṃ bahudhā vibhajya
tvatpādayorvinidadhe nakharāpadeśāt
1.65
nāntaḥ praveśamayate kimapi śrutaṃ me
nāstikyavāraśilayā pratirudhyamānam
tatpātayāmyahamimāṃ mahatīmadhastātpādodakena kiyatā paradevatāyāḥ
1.66
saṃnnāhibhiryamabhaṭaiḥ parivārthamāṇe
mayyarbhake karuṇayā svayamāpatantyāḥ
ākarṇayeyamapi nāma virāmakāle
mātastavāṅghrimaṇinūpuraśiñjitāni
1.67
brahmeśakeśavamukhairbahubhiḥ kumāraiḥ
paryāyataḥ parigṛhītavimuktadeśam
utsaṅgamamba tava dāsyasi me kadā tvaṃ
mātṛpriyaṃ kila jaḍaṃ sutamāmananti
1.68
ūrau śirastava niveśya dayāvitīrṇasaṃvyānapallavasamīravinītakhedam
atraiva janmani vibhoḥ paramopadeśamākarṇayeyamapi kiṃ maṇikarṇikāyām
1.69
kāñcīguṇagrathitakāñcanaceladṛśyacaṇḍātāpāṃśukavibhāparabhāgaśobhi
paryaṅkamaṇḍalapariṣkaraṇaṃ purārerdhyāyāmi te nikhilamamba nitambabimbam
1.70
garbhe niveśya bhuvanāni caturdaśāpi
saṃrakṣituṃ kavalitaniścitayā bhavatyā
prākārameva racitaṃ parito'pi nūnamūhe suvarṇamayamedurapaṭṭabandham
1.71
muktāśca khalvapi yadi tripure bhavatyāḥ
stanyāśayā stanataṭaṃ na parityajanti
asmākamudbhaṭabhavajvaratāpitānāmārdrībhavantu vadanāni kuto na hetoḥ
1.72
naṣṭopalabdhamadhigatya śiśuṃ cirānmāṃ
vātsalyavidrutahṛdaḥ paradevatāyāḥ
klidyatpayodharaviniḥsṛtadugdhabinduniṣyandapaṅktiriva dīvyati hārayaṣṭiḥ
1.73
yattaddhanurjanamanomayamaikṣavaṃ te
tasyāstu devi hṛdayaṃ mama mūladeśaḥ
cāpādhiropaṇavidhau caraṇāñcalena
saṃbhāvyate kila samākramaṇaṃ kadācit
1.74
āsthāya dāruṇataraṃ kamapi svabhāvamatyantaduṣkṛtakṛtāmapi śikṣaṇāya
gṛhṇāsi sāyakapade kusumānyamūni
mātaḥ suteṣu mahatī kila rukṣateyam
1.75
pāśaṃ sṛṇiṃ ca karayostava bhāvayantaḥ
saṃstambhayanti vaśayanti ca sarvalokān
cāpaṃ śaraṃ ca sakṛdamba tava smaranto
bhūpāḷatāṃ dadhati bhogapathāvatīrṇāḥ
1.76
pāśāṅkuśau tava kare paricintya rāgadveṣau jayanti paramārthavidastu dhanyāḥ
ekatra cāpamitaratra śaraṃ ca matvā
vyāvartayanti hṛdayaṃ viṣayāndhakūpāt
1.77
utkrāntamāntaramidaṃ karaṇaṃ janānāmapyeti candramiti hi śrutayo vadanti
āstāmidaṃ mama tu devi mano'dhunaiva
līnaṃ dṛḍhaṃ vadanacandramasi tvadīye
1.78
vidyātmano janani tāvakadantapaṅktervaimalyamīdṛgiti varṇayituṃ kṣamaḥ kaḥ
tatsaṃbhavā yadamalā vacasāṃ savitrī
tanmūlakaṃ kaviyaśo'pi tatastarāṃ yat
1.79
svacchāpi te vahati yatkila dantapaṅktiḥ
svacchandanirde litadāḍimabījaśobhām
tanme rajovyatikarādhikapāṭalimni
citte paraṃ paricayāditi cintayāmi
1.80
ardhaṃ jitaṃ tripuramamba taba smitaṃ cedardhāntareṇa ca tathā bhavitavyameva
tañcintaye janani kāraṇasūkṣmarūpasthūlātmakatripuraśāntikṛte smitaṃ te
1.81
matkleśadarśanaparidravadantaraṅgahaiyaṅgavīnaparibāhanibhaṃ jananyāḥ
antastamopahamanusmaratāṃ janānāṃ
mandasmitaṃ tava tu maṅgalamastu bhūtyai
1.82
sāṃsiddhikānanasaroruhadivyagandhasāndrīkṛtenduśakaḷākalitādhivāsam
tāmbūlasāramakhilāgamabodhasāraṃ
mātarvidhehi mama vaktrakalācikāyām
1.83
nāsāmaṇistava śive cirasaṃstavena
pratyāhṛte manasi bhāti tapodhanānām
ajñānasaṃtatiniśātayasūcanārthamāvirbhavantyasuradeśikatārakeva
1.84
tāmbūlagarbhapariphullakapolalakṣyatāṭaṅkamauktikamaṇipratibimbadambhāt
astadvayavyatikarāmalasattvamādyaṃ
varṇaṃ bibharti jaṭhare tava vaktrabimbam
1.85
datte śriyaṃ bahuvidhāṃ kuśalāni datte
datte padaṃ surapaterapi līlayaiva
īdṛgvidhāmba tava dṛṣṭirito'dhikā vā
nādyāpi karṇamativartitumīśvarīyam
1.86
pāṣāṇakūṭakaṭhine janadurvigāhe
vyarthaṃ mahatyupaniṣacchikhine pravṛttā
sevyeta kena tava locanacandrikeyamenāṃ nipātaya sakṛnmayi tapyamāne
1.87
kāmaṃ śibena śamitaṃ punarujjagāra
dṛṣṭistaveti kimiyaṃ janani stutiste
līḷāprasūtapuruṣārthacatuṣṭayāyāstasyāḥ paraṃ tu sa bhavatyavayutyavādaḥ
1.88
somo jagajjanayiteti yadāha vedo
nedaṃ latāparamiti bhramitavyamāryaiḥ
yaḥ śaivavāmatanuvartibhavaddṛgātmā
candro jagatsṛjati tatpara eṣa vādaḥ
1.89
sūcyagravadvasumatīmaṇuvacca meruṃ
dṛṣṭiryadamba tava paśyati dānaśauṇḍā
dṛṣṭāstvayā vayamapīha tataḥ smarāmo
veśantameva bhavasāgaramuttaraṅgam
1.90
vāṇīniketanatayā ghanasāragaurāḥ
kahlārakesararucaḥ kamalānuṣaṅgāt
mātarjayanti śaraṇāgatalokacetomālinyamārjanavaśādasitāḥ kaṭākṣāḥ
1.91
ākarṇamullasati mātarapāṅgadeśe
kālāñjanena ghaṭitā tava bhāti rekhā
śaivālapaṅktiriva saṃtatanirjihānakāruṇyapūrapadavīkalittānubandhā
1.92
viśvaṃ sṛjatyavati hanti ca yatkaṭākṣo
viśvasyatāṃ kathamasau capalasvabhāvaḥ
eṣo'pi yāmanusaram̐llabhate yaśāṃsi
tāmeva viśvasimi devi tavānukampām
1.93
ardhaṃ kalaṅkarahitā karuṇaiva śaṃbhorardhaṃ guṇāstaditare sakalāḥ sametāḥ
itthamba saṃprati kila sphuritaṃ rahasyaṃ
saṃpaśyato mama bhavanmayameśamardham
1.94
amba bhruvostava viceṣṭitamapramattaṃ
saṃpaśyatāṃ nijanijārthanideśahetoḥ
tanmūladeśanihitā nibhṛtā surāṇāṃ
dṛṣṭiḥ prayāti mṛganābhiviśeṣakatvam
1.95
sāraṃ kaṇaṃ kaṇamagharmarucāṃ sahasrātsaṃgṛhya nirmitamidaṃ tava vaktrabimbam
tāvatsudhākarakalaṅkakulāni paścādanyatra devi nihitāni kacāpadèśāt
1.96
vinyastamindramaṇikaṃdalasundareṣu
keśeṣu te sphaṭikanirmalamindukhaṇḍam
ādha rasaṃgativaśādasitāyamānamindīvaracchadavataṃsadaśāṃ bibharti
1.97
cintāmaṇistribhuvaneśvari kaustubhaśca
khyātau maṇī tava gṛhāṅgaṇakuṭṭimasthau
kiṃ ratnamanyadupalabhya kirīṭakoṭiṃ
vācaspatiprabhṛtayastava varṇayantu
1.98
prādurbhavattaraṇibimbaśatāruṇāni
paryāptaśītakiraṇāyutaśītalāni
śṛṅgārasāraparivāhamayāni mātaraṅgāni ke'pi carame januṣi smaranti
1.99
pratyagrakuṅkumarasākalitāṅgarāgaṃ
pratyaṅgadattamaṇibhūṣaṇajālaramyam
tāmbūlapūritamukhaṃ taruṇenducūḍaṃ
sarvāruṇaṃ kimapi vastu mamāvirāstu
1.100
ardhaṃ striyastribhuvane sacarācare'sminnardhaṃ pumāṃsa iti darśayituṃ bhavatyā
strīpuṃslakṣaṇamidaṃ vapurāvṛtaṃ yattenāsi devi viditā trijagaccharīrā
1.101
nirmāsi saṃharasi nirvahasi trilokīṃ
vṛttāntametamapi vetti na vā maheśaḥ
tasyeśvarasya girije tava sāhacaryājjātaḥ śrutiṣvapi jagajjanakatvavādaḥ
1.102
sattāmyakhaṇḍasukhasaṃvidasi trilokīsargasthitipratihatiṣvapi nirvyapekṣā
tvāmantareṇa śiva ityavaśiṣyate kiṃ
mardhaṃ śivasya bhavatītyanabhijñavādaḥ
1.103
nāsminpavistapati nātra vibhāti vāto
nāsya pravṛttimapi veda jagatsamastam
antaḥpuraṃ tadidamīdṛśamantakārerasmaddśāstu sukhamatra caranti bālāḥ
1.104
tvatsaṃnidhānarahito mama māstu deśastvattattvabodharahitā mama māstu vidyā
tvatpādabhaktirahito mama māstu vaṃśastvaccintayā virahitaṃ mama māstu cāyuḥ
1.105
tvaṃ devi yādṛgasi tādṛgasi tvamīdṛgeṣeti vaktumiva boddhumapi kṣamaḥ kaḥ
māmeva tāvadavidannatipāmaro'haṃ
mātaḥ stutiṃ tvayi samarpayituṃ vilajje
1.106
kācitkṛtā kṛtiriti tvayi sārpiteti
kāpi pramodakaṇikā na mamāntaraṅge
mauḍhyaṃ madīyamiha yadviditaṃ mamaiva
kiṃ tvamba viśvasimi dīnaśaraṇyatāṃ te
1.107
kālānapāsya viṣuvāyanāsaṃkramādīnastaṃgate himakare ca divākare ca
amba smareyamapi te caraṇāravindamānandalakṣaṇamapāstasamastabhedam
1.108
caturadhyāyīrūpaṃ kalahaṃsavyañjanaṃ jaganmātuḥ
aparabrahmamayaṃ vapurantaḥ śaśikhaṇḍamaṇḍanamupāse
Linked texts (1)
- Devīstotra (Nīlakaṇṭha Dīkṣita) — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit