Rasikarmana 10
Rasikarmaṇa 10
- Language
- Sanskrit
Contents
- 10.33 — 1 part
10.1
atha rātryāṃ vyatītāyāṃ prabhāte samupāgate
utthāya nṛpatiḥ prātaḥ snānaṃ cakre sajāyayā
10.2
vāsasī paridhāyātha śuddhe tau dampatī kṣaṇāt
pūjopahāraṃ gṛhyāmuṃ durvāsasamupāgatau
10.3
prātaḥsnānaṃ tu kṛtvā sa yāvadarcayati prabhum
nṛsiṃhaṃ tāvadāgatya rājā dvāri vyatiṣṭhata
10.4
upāgataṃ taṃ nṛpatiṃ munīndraṃ
mukundamiśro dvijapuṃgavaḥ saḥ
durvāsasaṃ vijñapayāṃcakāra
kṛtāñjalirnamraśirodharastu
10.5
śrutvā vipramukhāttaṃ vai rājānaṃ samupāgatam
durvāsāstaṃ dvijaṃ proce rājānaṃ saṃpraveśaya
10.6
iti durvāsasājñaptaḥ sa dvijastaṃ narottamam
śrīrāmaṃ saṃnidhau bhāryayutaṃ durvāso'nayat
10.7
sa rājā muniśārdūlaṃ namaskṛtya tadājñayā
(16a) kṛtāñjalipuṭo bhūtvā saṃnidhau samupāviśat
10.8
durvāsā nṛhareḥ pūjāṃ samāpya sa hi mantravit
mantraṃ rājñe sabhāryāya dadau siddhipradāyinam
10.9
durvāso'sau nṛpatirbabhūva
śiṣya sabhāryaḥ śubharāmanāmā
dadau svadeśasya daśāṃśabhāgaṃ
grāmasya lakṣaṃ gurudakṣiṇārthe
10.10
anantaṃ caiva dravyaṃ sa gurave nṛpati (r) dadau
durvāsise munīśāya karuṇāsāgarāya ca
10.11
rājñī durvāso mantraprabhāvena babhūva sā
garbhiṇī, nitarāṃ rājā durvāsasamapūjayat
10.12
pratyahaṃ taṃ namaskartumāgacchati nṛpottamaḥ
nānopāyanapāṇiḥ sa śrīrāmo nṛpasattamaḥ
10.13
dvijanmano mukundasya janmanyevaṃ (sadmanyevaṃ ?) sataḥ prabhoḥ
rājñā saṃpūjyamānasya dināni katicidyayuḥ
10.14
ekadā taṃ munivaraṃ sukhāsīnaṃ taponidhim
kuṣṭhena prakṣaraddehaḥ kaścidvipro nanāma ha
10.15
sa natvā vidhivatsiddhaṃ durvāsasamaghāpaham
sa vijñaptiṃ cakārāmuṃ svāmayakṣapaṇāya va
10.16
durvāsāstaṃ dvijaṃ dīnamāmayavyakulīkṛtam
kṛpāsaṃpūrṇahṛdayo dṛṣṭvāsītkaruṇānidhiḥ
10.17
dṛṣṭvā vipraṃ mahārogagrastaṃ sa munināyakaḥ
vāriṇā mantrapūtenābhyaṣiñcattaṃ taponidhiḥ
10.18
sa spṛṣṭamātro jalavinduneva
durvāsasā mantrayutena kuṣṭhī
dvijo'bhavattatkṣaṇameva tena
rogeṇa muktaḥ karuṇāmburāśeḥ
10.19
rogeṇa muktaḥ sa babhūva hṛṣṭo
durvāsasaṃ bhaktiyuto nanāma
dvijo'gamaccātmaniketanaṃ saḥ
sukhāni gatvānudinaṃ sma bhuṅkte
10.20
durvā (16b) sā muniśārdūlo 'mocayitvā dvijottamam
rogātkuṣṭhāt mahattīvrādavāsīttatra pūjitaḥ
10.21
gate bahutithe kāle durvāsā matimādadhe
kartuṃ tīrthāni cānyāni deśāntaragatāni saḥ
10.22
mukundamiśraṃ munināyako'sau
saṃtoṣya vittena muniḥ kṛtajñaḥ
śrīrāmasaṃjñaṃ nṛpatiṃ babhāṣe
mukundamiśraṃ sukhinaṃ cikīrṣuḥ
10.23
mukundamiśrāyaṃ mayā pradattā
grāmā madīyāḥ pratipālanīyāḥ
tvayā nṛpendrāya samarpayālaṃ
tuṣṭena nityaṃ hi mukundanāmnaḥ
10.24
ahaṃ prayāsye kila tīrthayātrāsiddhayai sadā tvaṃ nṛhariṃ bhajasva
svadharmasaṃsthaḥ pratipālayaṃśca
prajā yatīgodvijamānadātā
10.25
itthaṃ durvāsasaṃ tīrthayātrāyāṃ tu samutsukam
adya śvo vā gantukāmaṃ nṛpo dṛṣṭvā sa vihvalaḥ
10.26
mukundamiśro'pi babhūva bāṣpakalākulākṣo munināyakaṃ tam
samutsukaṃ gantumanalpasiddhiṃ
kṛtopakāraṃ muninā smaransaḥ
10.27
sāntvayitvā sa rājānaṃ dvijaṃ cāpi mahāmanāḥ
punarātmāgamanayā kathayetthamacīklṛpat
10.28
datvā dvijebhyo nijavastujātaṃ
kartuṃ sa tīrthāni cacāla siddhaḥ
svaśiṣyasaṃghena samāvṛtaśca
śarīrasaṃsthodanavastraśeṣaḥ
10.29
itthaṃ durvāsawithin rājā tīrthayātrotsukāya saḥ
narayānaṃ divyaratnabhūṣitaṃ pradadau tadā
10.30
rājñā dattaṃ nṛyānaṃ saḥ pragṛhya munipuṃgavaḥ
dvijāyādānmukundāya saparyābahukāriṇe
10.31
tato rājñā ca vipreṇa mukundena mahāmuniḥ
anuyāto nāgarikaiḥ sāśru (17a) kaṇṭhaiścacāla saḥ
10.32
dūradeśāgatāṃstāṃstu rājādīnmunipuṃgavaḥ
saṃnivartyātikṛcchreṇa tīrthayātrāṃ cacāla saḥ
10.33
itthaṃ munīśena mukundamiśro
durvāsasākāri kṛpālunāsau
tīrthāni kartuṃ calitena pūrṇamanoratho'jñāvapi me'stu tuṣṭaḥ
10.33.p1
iti śrīmahāmatisutasya durvāsasaḥ kāvye rasikaramaṇasaṃjñe kaviśrīraghunāthaviracite mukundamiśradaridraniryāpaṇo nāma daśamaḥ sargaḥ ||10
Linked texts (1)
- Rasikaramana — Raghunātha, Sanskrit