<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Poetry (mahākāvya, lyric, messenger poems, stotra, Prakrit kāvya)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya) › [Miscellaneous short works](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc) › [Rasikarmana](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana) › 14

# Rasikarmana 14

Rasikarmaṇa 14

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [14.39](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.39) — 1 part

### [14.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.1)

athaikadā tāpasaṃghavandyaṃ  
durvāsasaṃ jñānataponidhānam  
śiṣyāḥ prabaddhāñjalayo'nvapṛcchajjijñāsavastattvamiti praṇamya

### [14.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.2)

svāmiñjanānāṃ vividhā hi ceṣṭāḥ  
kasmād bhavantīha munīśavandya  
paṭcakrabhedaśca kathaṃ vibho naḥ  
kutra sthitānīti vadasva śiṣyān

### [14.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.3)

cakreṣu devāḥ kati santi yuktā  
nāmnā ca ke tāpasaṃghasevya  
jīvastvahorātramanuśvasanvai  
śvāsānkarotīha katipramāṇān

### [14.4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.4)

iti sma pṛṣṭo munināyako'sau  
śiṣyaiḥ sa tānāha suhṛṣṭacittaḥ  
sukhaṃ sthito lokahitāya cakrabhedaṃ svadehānugataṃ mahātmā

### [14.5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.5)

śiṣyāḥ śṛṇudhvaṃ jagato hitāya  
ṣaṭcakrabhedaṃ vidhivad bravīmi  
yaṃ bhedamājñāya janaḥ sukhena  
gacchetparaṃ brahma nirāmayaṃ vai

### [14.6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.6)

pattrāṇi cakreṣvapi śāstrato vai  
yāvanti putrāḥ pratipāditā(ni)  
ṣaṭsu pravakṣyāmi ca cakradevān  
dehasthiteṣu kramaśaḥ śṛṇudhvam

### [14.7](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.7)

sthānāni ṣaṇṇāṃ vidhivad bra(24a)vīmi  
śiṣyāḥ śṛṇudhvaṃ śubhavāsanātaḥ  
jāpyaṃ ca teṣu pratipāditaṃ cakāṇāṃ munīśā jagato hitāya

### [14.8](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.8)

ṣaṭcakrasaṃsthānkhalu mātṛkārṇān  
ṣaṭcakravarṇāśca viśuddhadehāḥ  
bravīmyahorātrata eva jīvaḥ  
śvāsāṃśca yāvatprakaroti haṃsaḥ

### [14.9](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.9)

dhyānaṃ ca haṃsasya tapaḥsuniṣṭhāḥ  
pravacmi śāstrānugataṃ śubhāṅgāḥ  
śārīrakaṃ sarvamidaṃ śṛṇudhvaṃ  
śrutvā ca yatpāpabhayātpramucyet

### [14.10](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.10)

hṛtpaṅkajakṛtāvāso haṃso jīvaḥ parātparaḥ  
haṃsa haṃseti haṃseti svātmānaṃ japate sadā

### [14.11](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.11)

bahiryāti hakāreṇa sakāreṇa viśatyapi  
mo'haṃ haṃseti haṃso'yaṃ jīvo japati sarvadā

### [14.12](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.12)

ahorātreṇa jīvo'yamitisaṃkhyaṃ prajalpati  
ekaviṃśatsahasraṃ tu ṣaṭśatairadhikaṃ vibhuḥ

### [14.13](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.13)

hṛtpadmakṛtasaṃvāso haṃso nityaṃ prajalpati  
imaṃ mantraṃ mahāmantraṃ sarvasiddhipradāyakam

### [14.14](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.14)

mantradevānpravakṣyāmi tacchaktīśca vidhānataḥ  
saṃkhyāṃ caiva tu mantrasya samarpaṇavidheḥ kramāt

### [14.15](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.15)

etatsarvaṃ pravakṣyāmi śṛṇudhvaṃ kṛtasauhṛdāḥ  
yattu sarvaṃ naro jñātvā kṛtakṛtyo'bhijāyate

### [14.16](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.16)

guda ādhāracakraṃ syādraktavarṇaṃ caturdalam  
caturmātṛkasaṃyuktaṃ daśakhaṃ samitikramāt

### [14.17](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.17)

jñeyo gaṇapatirdevaḥ siddhibuddhī ca śaktike  
atra cakre purā prokte munibhistattvadarśibhiḥ

### [14.18](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.18)

atra devaṃ gaṇapatiṃ vidhivatpūjya sādhakaḥ  
nivedayetṣaṭśataṃ vai japaṃ vighnopaśāntaye

### [14.19](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.19)

svādhiṣṭhānaṃ tu cakraṃ syāliṅge (24b) ṣaṭdalasaṃyutam  
pītavarṇaṃ ca ṣaḍbhistu mātṛkārṇairupaskṛtam

### [14.20](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.20)

vakārādilakārāntairmastake bindubhūṣitaiḥ  
atra brahmādhidavaṃ (devaḥ) syātsāvitrī śaktirucyate

### [14.21](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.21)

atra saṃpūjya vidhivad brahmāṇaṃ sādhakottamaḥ  
nivedayetṣaṭsahasraṃ japaṃ sṛṣṭacarthameva tu

### [14.22](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.22)

nābhyāṃ ca tadvanmaṇipūrakākhyaṃ  
cakraṃ tu nīlotpalasaṃnibhaṃ tat  
dalairupetaṃ daśabhistu varṇaiḥ–  
× × virājaddaśabhirdhaphāntaiḥ

### [14.23](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.23)

atra devo mahāviṣṇurucyate śaktirindirā  
saṃpūjayenmahābhaktyā viṣṇumatra ca mānavaḥ

### [14.24](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.24)

saṃpūjya vidhivad bhaktyā mahāviṣṇuṃ narottamaḥ  
nivedayetṣaṭsahasraṃ japamātmaviśuddhaye

### [14.25](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.25)

hṛdaye'nāhataṃ cakraṃ śvetavarṇaṃ mahatprabham  
dalairdvādaśabhiryuktaṃ dvādaśārṇaiḥ kaṭhāntagaiḥ

### [14.26](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.26)

mātṛkāyā binduyuktairatra daivatamucyate  
rudro bhavānī śaktiśca purā proktā mumukṣubhiḥ

### [14.27](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.27)

śivamatra tu saṃpūjya vidhivanmunipuṃgavaḥ  
nivedayetṣaṭsahasraṃ japaṃ sarvārthasiddhaye

### [14.28](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.28)

kaṇṭhe viśuddhicakraṃ tu dhūmravarṇaṃ virājate  
dalaiḥ ṣoḍaśabhiryuktaṃ taccakraṃ parikīrtitam

### [14.29](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.29)

svaraiḥ ṣoḍaśabhiryuktaṃ jīvastatrādhidaivatam  
avidyāśaktitaratroktā munibhistattvadarśibhiḥ

### [14.30](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.30)

atra jīvaṃ vidhānena saṃpūjya munipuṃgavaḥ  
japamekaṃ sahasraṃ tu jāpakaḥ saṃnivedayet

### [14.31](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.31)

ājñācakraṃ ca bhrūmadhye sthitaṃ māṇikyasaṃnibham  
dvidalaṃ haṃkṣamiti ca mātṛkārṇairapi (25a) śobhitam

### [14.32](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.32)

devaḥ syātparamātmātra māyā śaktirudāhṛtā  
munibhiḥ sanakādyaistu munibhistattvadarśibhiḥ

### [14.33](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.33)

saṃpūjya paramātmānamatra cakre munīśvarāḥ  
japamekaṃ sahasraṃ tu jāpakaḥ saṃnivedayet

### [14.34](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.34)

golhāṭamaṇḍale (?) tadvad brahmarandhrākhyamuttamam  
cakraṃ prakāśabahulaṃ sarvavarṇasamanvitam

### [14.35](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.35)

sahasraistu dalairyuktaṃ mātṛkārṇairupaskṛtam  
svaraiśca sarvaiḥ saṃyuktaṃ taccakraṃ parikīrtitam

### [14.36](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.36)

atra devo gururjñeyo jñānaṃ śaktiḥ prakīrtitā  
jñānibhirmunibhiścātra dehajñānaparāyaṇaiḥ

### [14.37](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.37)

atra saṃpūjya vidhivad guruṃ tasmai munīśvaraḥ  
nivedayetsahasraṃ tu japaṃ sarvārthasiddhaye

### [14.38](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.38)

śarīracakrasthitimitthamatra  
yo veda nityaṃ puruṣastu dhīmān  
jīvasvarūpaṃ ca mahābhimantraṃ  
jīvena nityaṃ parijapyamānam

### [14.39](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.39)

sa jñānavānmuktasamastabandhaḥ  
sukhena brahma pratiyāti siddhaḥ  
yaścakrabhedaṃ ca pumān śṛṇoti  
jīvanvimuktaḥ sa bhavenmṛṣā na

### [14.39.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14.39.p1)

iti śrīmahāmatisutasya durvāsasaḥ kāvye rasikaramaṇasaṃjñe kaviśrīraghunāthaviracite durvāsasā kṛtapaṭcakranirūpaṇo nāma caturdaśaḥ sargaḥ

## Linked texts (1)

- [Rasikaramana](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.rasikaramana.14.1) — Raghunātha, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.14) · Pramāṇa
