<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Poetry (mahākāvya, lyric, messenger poems, stotra, Prakrit kāvya)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya) › [Miscellaneous short works](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc) › [Rasikarmana](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana) › 4

# Rasikarmana 4

Rasikarmaṇa 4

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [4.34](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.34) — 1 part

### [4.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.1)

iti śrīmahāmatisutasya durvāsasa: kāvye rasikaramaṇasaṃjñe  
kaviśrīraghunāthaviracite durvāsaso janmamahotsavavarṇano nāma tṛtīya: sarga:  
jātakarma cakārāsau jāte putre mahāmanā:  
karuṇākarasaṃjñastu dadau dānāni puṇyakṛt

### [4.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.2)

dadau dvijavarebhyo gā hṛṣṭo'sau karuṇākara:  
savatsā: pūrṇabhūṣāḍhyā: sarvalakṣaṇasaṃyutā:

### [4.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.3)

sa guḍājyaṃ dadau prītaḥ putraśreyobhikāṅkṣayā  
kāmaistaistairvarṣasau yācakebhyo mahāmanāḥ

### [4.4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.4)

vavarṣa kāmānsarvānsa parjanya iva dehinām  
karuṇākaramiśro'sau prahṛṣṭaḥ putrajātake

### [4.5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.5)

jātakarmākhyasaṃskāre kṛte pitrā tu dhīmatā  
rarāja sutarāṃ bālo mahāma(6b) ṇiriva jvalan

### [4.6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.6)

sa padmapatrāyatacārunetraḥ  
padmāntarāladyutidehakāntiḥ  
supadmarekhāṅkitapāṇipādastaṃ padmanābhābhyamataḥ pitoce

### [4.7](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.7)

dine dine so'tha vivardhamānaḥ  
pupoṣa dehaṃ kanakāvadātam  
vilokya yaṃ sarvajano'bhimene  
sākṣāddhareraṃśamihāvatīrṇam

### [4.8](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.8)

saṃlālyamānaḥ karuṇākareṇa  
babhau mahākāruṇikena bālaḥ  
sākṣācchevenāyatabāhuneva  
kumārakākhyo mahatāṃ mahīyān

### [4.9](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.9)

pīnāyatājānubhujastu kīranāsāsunāso vipulāṃsadhārī  
samunnatodāttaviśālavakṣāḥ  
pūrṇāmbudadhvānagabhīranādaḥ

### [4.10](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.10)

aśvatthapatrodaranimnanābhirvalitrayakhyāpitabhūribhāgyaḥ  
nigūḍhajatruḥ pṛthukaṃdharastu  
rekhātrayodbhāsitakambukaṇṭhaḥ

### [4.11](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.11)

prathamāntakulakam  
raṇatkiṃkiṇījālakaṃ pādapadme  
lasatsvarṇaratnāṅgadaṃ bāhumūle  
sphuranniṣkakaṇṭhaṃ calatkākapakṣaṃ  
jaharṣabhikaṃ taṃ vicakṣyāryalokaḥ

### [4.12](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.12)

muktāphalorasthalahāraramyaṃ  
samullasatkuṇḍalakarṇaśobham  
viśālajaṅghorukaṭipradeśaṃ  
pravālaraktoṣṭhapuṭaṃ guṇāḍhyam

### [4.13](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.13)

prasannatārāādhipavaktraśobhaṃ  
śirīṣapuṣpāñcitadantapaṅktim  
kaṭiprabaddhāmalahemasūtraṃ  
jāmbūnadoddāmaśirovibhūṣam

### [4.14](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.14)

calakapolatalāmalakuṇḍaladyutinirastatamomitajālakam  
vipulabhālavirājitakuntalabhramarasevitavaktrasaroruham

### [4.15](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.15)

kanakatilakabhālaṃ prollasatpuṣpamālaṃ  
kaṭihṛdayaviśālaṃ pāṇipādapravālam  
pṛthutaragalanālaṃ pu (7a) ṇyavāpīmarālaṃ  
sakalabhuvanapālaṃ sundaraṃ viprabālam

### [4.16](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.16)

dvitīyākulakam  
athāsau mātṛkābhya(sta)mukhena praviveśa ha  
brahmaśabdamayaṃ navyābhyāseneva sāgaram

### [4.17](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.17)

tatāra vāṅmayaṃ brahma śrutivarjaṃ svabuddhitaḥ  
padmanābho guṇairbuddherguruvallabha ātmavān

### [4.18](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.18)

atha yajñopavītākhyaṃ saṃskāraṃ dvijasattamaḥ  
cakāra padmanābhāya tanūjāyātibuddhaye

### [4.19](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.19)

datte yajñopavīte tu padmanābho dvijottamaḥ  
śrutīḥ papāṭha śuddhātmā nistandro'nudinaṃ hi saḥ

### [4.20](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.20)

pālāśadaṇḍadhārī ca sākṣasūtrakamaṇḍaluḥ  
brahmacārī jitakrodho jitāsanaparigrahaḥ

### [4.21](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.21)

jitendriyo jitātmā ca bhikṣāśī kaṭisūtradhṛk  
śikhī yajñopavītī ca nārāyaṇaparāyaṇaḥ

### [4.22](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.22)

śuddhātmā samadṛg dāntaḥ sarvabhūtahite rataḥ  
parāpavādavimukho maunī ca jitanidrakaḥ

### [4.23](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.23)

mitabhuk mṛduvāk tyāgī saṃyamī satyasāgaraḥ  
yogī ca jitaṣaḍvargaḥ saṃsāravimukhaḥ sadā

### [4.24](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.24)

kulakam  
iti śrutīradhīyānaḥ padmanābho maraprabhaḥ  
sarvatra jātavairāgyo brahmacārī babhūva ha

### [4.25](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.25)

atha gṛhamatihāya śāstradṛṣṭiḥ  
sadanamiva sāgararājakanyakāyāḥ  
bhagavati dṛḍhabaddhacittavṛttinirvedadharaḥ padmanābhaḥ prāvavrāja

### [4.26](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.26)

iti śaraṇamupajagāma bhāratīśrīnṛsiṃhamiti viditamakhaṇḍayogasiddhim  
tribhuvanajananayanatoṣahetuṃ  
trāṭakaśabdaliṅgamanalpayogadhīḥ saḥ

### [4.27](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.27)

anudinamedhamānabhaktiyogo  
gurumamitaguṇamaprameyaśaktiyuktam  
dṛḍhamatirādaratorhaṃ (7b) yāṃcakra ārāccaraṇanalinasamupālanādibhiḥ saḥ

### [4.28](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.28)

bhāratīśrīsiṃhastu bhaktimālokya tasya va  
parituṣṭo mahāsiddhaḥ śiṣyatvena tamagrahīt

### [4.29](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.29)

guhyācchādanamātravastravigatasnehaṃ svato niḥspṛhaṃ  
tṛṣṇākrodhamanobhavādisakaladviṭsaṃghamānāpaham  
divyāśāmbaradhāriṇaṃ ca tamato hṛṣṭastu durvāsasaṃ  
nāmnā vai kathayāṃbabhūva sa guruḥ sacchiṣyamudyadyaśam

### [4.30](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.30)

sa durvāsāstapo yuñjan yatī yogaparāyaṇaḥ  
avātsītsaṃnidhau yogaṃsaṃsiddhayabhigato guroḥ

### [4.31](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.31)

varṣāsvākāśavāsī sa babhūva niyatendriyaḥ  
nirāvaranadehena jalāsārābhiṣāṇmuniḥ

### [4.32](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.32)

hemante'mbugagātrayaṣṭiracaraddivyaṃ tapaḥ svātmadṛk  
prāṇāyāmaparāyaṇaḥ sa satataṃ yogīśvaro mantravit  
śītodbhūtadurantaduḥkhakalane no dattacittaḥ kvacid  
durvāsāḥ parigītalokasuyaśā gīrvāṇasaṃghastutaḥ

### [4.33](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.33)

grīṣme'yaṃ ca hutāśanāntaragato reje jvalaṃstejasā  
mūrto'gniḥ kṣitidevasiddhiniratastuṣṭo havistarpaṇaiḥ  
mānuṣyākṛtimāṃstaponidhiriva pratyāhṛtākṣo muniryogabhyāsaparāyaṇaḥ svanasidṛk brahmārpitāntarmanāḥ

### [4.34](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.34)

itthaṃ tapasyugratare ratasya  
saṃvatsarāḥ kāyadamaprakartuḥ  
samādhiyogābhiniviṣṭabuddherātmaikadṛṣṭerbahavaḥ samīyuḥ

### [4.34.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4.34.p1)

iti śrīmahānmatisutasya durvāsasaḥ kāvye rasikaramaṇasaṃjñe kaviśrīraghunāthaviracite durvāsaso bhāratīnṛsiṃhaśiṣyatvanirūpaṇo nāma caturthaḥ sargaḥ

## Linked texts (1)

- [Rasikaramana](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.rasikaramana.4.1) — Raghunātha, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.misc.rasikarmana.4) · Pramāṇa
