Rasikarmana 6
Rasikarmaṇa 6
- Language
- Sanskrit
Contents
- 6.42 — 1 part
6.1
athācakāra bhagavānsarvatīrthavigāhane
saṃkalpaṃ muniśārdūlo durvāsāḥ śāstrakovidaḥ
6.2
gurave svātmasaṃkalpaṃ nyavedayadagādhadhīḥ
ājñāṃ cāprārthayattaṃ vai praṇipātapuraḥsaram
6.3
sa cājñāṃ prārthayantaṃ taṃ dṛṣṭvā yogeśvaro guruḥ
premaprakīrṇahṛdayo harṣāśrunayano'bhavat
6.4
durvāsasaṃ samāliṅgya dattvāśiṣamanuttamam
svakaṇṭhasthāṃ srajaṃ tasmai prasādīkṛtya dattavān
6.5
ājñāṃ prasannahṛdayo durvāsasamakalmaṣam
pradadyau sarvatīrthānāmavagāhe mahāmanāḥ
6.6
gurorājñāmanuprāpya daṇḍavatpraṇipatya tam
kartuṃ tīrthāni durvāsāścele śiṣyaiḥ samāvṛtaḥ
6.7
guroratikramya maṭhaṃ mahātmā
yāvad gato nandanakānanākhyam
tāvajjagarjāntivanāntacārī
siṃho manuṣyākṛtigandhahṛṣṭaḥ
6.8
śrutvā kesarigarjanaṃ kharataraṃ śiṣyā bhayavyākulāḥ
procuḥ prāñjalayo guro samava no durvāsaṃ vepitāḥ
asmākesariṇaḥ kṛtāntavapuṣa tyatsarojāśrayā
tatrānanyagatiprasādasumukho'si tvaṃ yathā śrīpatiḥ
6.9
śiṣyeṣvevaṃ vadatsveva kesarī purato'bhavat
utthāpitakaraḥ sa(9b)rve bhītāḥ samabhavaṃstataḥ
6.10
bhītāṃstāṃstu samāśvāsya durvāsā ityabhāṣata
yaṣṭiṃ dadata me pāṇau haniṣye'suṃ tayaiva hi
6.11
iti durvāsaso vākyamākarṇya drutamādduḥ
kare durvāsaso yaṣṭiṃ taṃ vārayitumudyatāḥ
6.12
tannivāraṇakāmo'sau durvāsā yaṣṭimādade
kare yaṣṭiṃ samādāya pasparśa ca mṛgādhipam
6.13
sa spṛṣṭamātrastu mṛgendradehaṃ
visṛjya yaṣṭayā divi devarūpaḥ
durvāsaṃ puṣpacayairvikīrya
sthitaḥ parādhyamalarūpaśobhaḥ
6.14
dṛṣṭaṃ śiṣyaiścakitacakitaṃ kautukāviṣṭacittaiḥ
papracchāmuṃ munivaraśirovandyapādaḥ sa ittham
kastvaṃ kasmānmṛgapatitanuḥ kābhidhā te vadasva
śrotuṃ vṛttaṃ tava mama manasyasti kautūhalaṃ hi
6.15
itthaṃ durvāsasā pṛṣṭaḥ prāñjalirnatakaṃdharaḥ
provāca bhavataḥ kiṃ na viditaṃ praśnato bruve
6.16
gandharvarājatanayo bṛhadśvanāmā
hyākṣeṭakādbhutavihāraniviṣṭacittaḥ
śaśvaddhanuḥśaraniṣaṅgadharo vanasthāsnigdhanaṃścarāmi karuṇāvimukho'hamatra
6.17
so'haṃ kadācidagamaṃ mṛgayāhṛtāntaścitto vihartumiṣucāpadharo munīnām
mādhyanmṛgākulamanalpavanasthajaṃ tu
prauḍhaṃ tapovanamathāyuraṭṭaṣṭatastu
6.18
tatra gatvā mṛgānbāṇairmṛgayāvyākulīkṛtaḥ
jaghāna vanajātāni paśūṃśca mṛgayuryathā
6.19
vāryamāṇo'pi munibhiḥ kadarthīkṛtya tānaham
vayastejaḥśriyonmattaḥ pāpātmā vidhinoditaḥ
6.20
yugmam
cukrudhurmunayo (10a) mahyaṃ svavacokāriṇe tadā
krodharavatekṣaṇāḥ śatruṃ cakrurmā matimīśvarāḥ
6.21
tataḥ samādāya kare jalaṃ te
śepurmunīśā mṛgarāḍ bhaveti
māṃ yastvamasmāsu tapaḥsthiteṣu
mṛgānyahiṃsīḥ khalasiṃhavattvam
6.22
iti munigaṇaśāpaṃ karṇayoḥ saṃnidhārya
karayuglasarojaṃ saṃpuṭīkṛtya vegāt
apagatamadahattatpādakañjaṃ praṇamya
vinayamakaramūḍhaṃ tāpasāṃstīkṣṇavācaḥ
6.23
ityavocaṃ munīṃstāṃstu kṣamadhvaṃ me'parādhitam
kriyatāmasya śāpasyānugrahaḥ karuṇāparaiḥ
6.24
dāso'smyahaṃ vo munayaḥ kurudhvaṃ
dayāṃ mayi prītisuhṛṣṭacittāḥ
dīne'nukampyeva bhavādṛśānāṃ
kṛtāñjalāvatra dayārṇavānām
6.25
itthaṃ mayi kṛpaṇavāci mahānubhāvāḥ
kṛtvā kṛpāmakhilabhūtahitasthacittāḥ
māṃ vācamūcuriti-bhoḥ śṛṇu no vacāṃsi
nāsmadvacastribhuvane'pi mṛṣā bhaveddhi
6.26
siṃho bhavānvai bhavitaiva loke
tasmāccharīrāttu tadā vimokṣaḥ
asmatkṛtānugrahato bhaviṣyatyanalpaduḥkhāttava devaputra
6.27
caturyugāviḥkṛtadeharāśirmahāmaterātmaja ātmavāṃśca
nṛsiṃhanāmno hi munestu śiṣyastīrthāni kurvanvicaranpṛthivyām
6.28
nāmnā proktastu durvāsāḥ kare kṛtvā tu yaṣṭikām
kariṣyati prahārānte tadā muktimavāpsyasi
6.29
yugmam
ityanugrahamāsādya munīnāmamalātmanām
devatvaṃ tu vihāyāhaṃ siṃho jāto mahāvane
6.30
so'haṃ tvayā tribhuvanārtihareṇa śāpātsaṃtāritaḥ kṣi(10b)titalāmaravākyajātāt
pūrṇasya te kimapi nāsti hi vastujātamūnaṃ karomi yadalaṃ tadahaṃ namāmi
6.31
sa ityuktvātmano vṛttaṃ durvāsasamakalmaṣam
premapragalbhayā vācāstauṣītpraṇatakaṃdharaḥ
6.32
yaḥ satyākhye yuge pūrvamatrerjāto gṛhe muniḥ
nāmnānenaiva vikhyātastasmai durvāsase namaḥ
6.33
tretāyāṃ vartamānāyāṃ mandarākhyamahāgirau
atyugraṃ yastapastepe tasmai durvāsase namaḥ
6.34
dvāpare samanuprāpte suralokamupāgataḥ
yaḥ suraiḥ pūjito bhaktyā tasmai durvāsase namaḥ
6.35
yuge kalāvatha prāpte mahāmatisuto'bhavat
ātmajñānena saṃpūrṇastasmai durvāsase namaḥ
6.36
bhāratīśrīnṛsiṃhasya śiṣyaḥ śamaparāyaṇaḥ
abhyāsayogayukto yastasmai durvāsase namaḥ
6.37
ātmajñānāvabodhena tṛpto bhūtadayāparaḥ
kāmakrodhādimukto yastasmai durvāsase namaḥ
6.38
yaḥ kalpavṛkṣavad bhāti kṣitau mūrto narākṛtiḥ
kāmapūrayitā nityaṃ tasmai durvāsase namaḥ
6.39
yaḥ kṛtajñaḥ kalāvatra nityamāśāprapūrakaḥ
dayayā vāridhirloke tasma durvāsase namaḥ
6.40
yasya prasādānmucyante saṃkaṭātsarvadehinaḥ
mahatkṛpāsamudrasya tasmai durvāsase namaḥ
6.41
imāmaharaharbhaktyā stutiṃ durvāsasaḥ pumān
yaḥ paṭhiṣyati kāmānsa prāpsyatīha na saṃśayaḥ
6.42
itthaṃ durvāsasaṃ stutvā kṛtvā saptapradakṣiṇam
labdhānujño yayau devo lokaṃ svaṃ hṛṣṭamānasaḥ
6.42.p1
iti śrīmahāmatitanayasya durvāsasaḥ kāvye rasikaramaṇasaṃjñe kaviśrīraghunāthavi (11a) racite gandharvarājatanayabṛhadaśvaśāpamokṣo nāma ṣaṣṭhaḥ sargaḥ
Linked texts (1)
- Rasikaramana — Raghunātha, Sanskrit