Samvitprakasha 1
Saṃvitprakāśa 1
- Language
- Sanskrit
1.1
śrīmadviṣṇumaśeṣaśaktimakhilaṃkalpaṃ kirīṭāṅgada
dyotatkuṇḍalamudyadarka ruciraṃ pītāmbaraṃ hāriṇam
padmasthaṃhṛdayasthakaustubhamaṇihastasthacakrollasa
cchaṅkhāmbhojagadaṃ mudaṃ vidadhataṃ bhakta 1 bhaje'bhīṣṭadam
1.2
pṛcchā tantramanekamāgramahitātantrollasaddhīdharairdhorairdharmaparairvinirmitamahaṃ śiṣyāya sujñārthitaḥ
kurve satkaruṇāparaḥ parakṛte saṃcitprakāśaṃ paraṃ
proktāśeṣasamāhyādikamupādāya prasiddhyā''drutaḥ
1.3
muktā vidrumaratnahārakanakopetottamakṣaumayuk
satpuṣpaprakarākṣatārttavaphalaistadrāśicakraṃ mudā
śraddhābhaktisamanvito vikapaṭaḥ saṃpūjya pūjocitaṃ
daivajñaṃ vividhāīṇādimuditaṃ pṛcchennijāmīpsitam
1.4
yaḥ pṛcchetkuhakānvito'nṛjumatiḥ śraddhāvinatyādarai
styaktoriktakaraḥ prasaṃgavasatā hāsyāccanā vyarthavān
daivajñānavaṇaṃ camatkṛtikaraṃ praśnottarā kīrtane
saktāntaḥ karaṇaṃ labheta sa nahi praśnasya kiñcitphalam
1.5
apratyakṣamihānyaśāstragaditaṃ ko'pyatra na pratyayo
vādaḥ kevalamatra tatra ca mithaḥ sarve viruddhoktayaḥ
jyotiḥ śāstramado vadantyavitathaṃ dṛṣṭaḥ pramāṇaṃ mitho
vaktāro naviruddhabuddhaya idaṃ svādhyāyacakṣuḥ kila
1.6
saṃviprakāśakāvyam
mūrttirmmūrtimaṃtāṃ matā kila januḥ praśnādilagnaṃ vudhairvaircalye'sya matā tanustanumatāmindrāśritaṃ mandiram
yasmādindugṛhaṃ mano nigaditaṃ mūrttirdvitīyā bhataḥ
prādhānyaṃ hi manomayasya vapuṣaḥ prāyo na piṇḍātmanaḥ
1.7
horāsāramaśeṣasārasamayaṃ jñātvā mayā nirmitaṃ
tattaddaivavidīritāni karaṇānyālokya vādaivavit
kṛtvā spaṣṭatarānvilagnasahitānādityamukhyāngrahān
yadyadbhaktivacaḥ samāhitamanāstattadgṛhendre vadat
1.8
sadvidyāṃ na vadetkadāpyanṛjave'sūyānvitāyāhitā
ye tyāha śrutirāyaśāsanaparā vidyāhavai brāhmaṇam
ityājñātataīdṛśa pariharedanyaṃstutāṃ grāhayet
nityaṃ yaḥ priyakṛnnavātraśapathairūtpāditapratyayam
1.6-2
4praśnaḥ syātprathamo'cilagnabhavanājjñeyo dvitīyo niśā
5dhīśādhiṣṭhitarāśito 'tha mihirātpraśnastṛtīyo mataḥ
6tūryaḥ śukrapurohitāśritagṛhāccenneṣanīcāstago
vakrāṃcedgatimāśritaḥ suraguruḥ syāttarhiṣakrālayāt
1.10
praśnaḥ pañcama indunndanamahīsūnūśanaḥsūri tam
vīryaṃ yasya bhavedamūṣya gṛhate'mīcettatrayo nirvalāḥ
tarhīnātmajarāśitaḥ śanirapiṃśyonnirvalaścettadā
śukakṣmāsutasomasnūṣu valaṃ yasyādhikaṃ tadgṛhāt
1.11
prathamaḥ sargaḥ
ṣaṣṭhaṃ praśnamuśanti vitkavikujeṣu sto'vaśiṣṭāvubhau
yo kheṭācanayorbalena bahunā yaḥ saṃyuta stasya bhāt
ṣaṭ praśnā iti saṃbhavantyatha pare tattadvitīyādgṛhāt
praśnāḥ ṣaḍgaṇakottamairnigaditāḥ praśnā iti dvādaśa
1.12
śukrendū jalacāriṇau budhagurū grāmyau tamārkārkajaṃ
kṣmāputrā vanacāriṇo'tha sacuo jīvaḥ prabhātaṃ mataḥ
madhyāhnaḥ kujabhāskarau śaśiyutaḥ śukroparāhnaḥ smṛtaḥ
sandhyā rāhu śanī atho budhakavī tīryakdṛśāvīritau
1.13
ūrdhvaṃ paśyata āravāsaramaṇī rāhurkaputrāvadhaḥ
somejyau samadarśināvathabhṛgurbhānuśca pūrvānanau
cāndrījyāvudagānanau varūṇadikkvaktrauśaśīnātmajau
yāmyāśāvadanau vidhuntudakujau jīvastu miṣṭaṃ bhajet
1.14
bhaumārkī kaṭukaṃ, budhastu 2tuvaraṃ daityārcito'mlaṃ śaśī
kṣāraṃ, pātaśanī tu tīkṣṇakamatho devendra daityārcitau
dvijñeyau dvipadau śanīndutanayau proktau pataṅgau raviḥ
kṣmāputrau tu catuṣpadāvathatamaścandrāvuraḥ sarpiṇau
1.15
sthalaukaṃ budhajīvayornara jagaccandrārkayorā diśet
nāgauko'nyakhageṣu cintita lukā muṣṭyādiṣu syādiha
bhūpo'rke mahiṣī vidhau vidikumāro, maṇḍaleśaḥ kuje
jīvesyātsacayo bhṛgauparivṛḍha syāccheṣayoḥ sevakaḥ
1.16
śukrendū sajalau ghinārkaja kujāḥ śuṣkā budhejyaugṛhe
4sāṃbunyaṃbuyutāghanambuni matau tāvaṃbhasā varjitau
māheyastaruṇaḥ śiśuḥ śaśisutaḥ śītāṃśū śukrau samau
svarbhānuṃvaṃgirasāryamāryamasutānvarvvīya so manyate
1.17
bhavitraprakāśakāvyam
bhūpo'rko himagustu tāpasa ilāputraḥ kalādo1 budho
bhūdevo dhiṣaṇo vaṇikbhṛgusuto vaiśyaḥ śanircāṇḍālaḥ2
śukrendau jalabhū rakhau tu paśubhūrbhīme'gnibhūrdhūrbudhe
jīvedevatamūḥ śanau 3variridaṃ naṣṭāspadaṃ turyagāt
1.18
jātyāyuḥ sukhaduḥkha gehatanugāvasthāṃkavarṇādikam
lagne jñeyamatho dhane tu kanakādyaṃ ratnamuktādi ca
vikreyādikavastuvathaḥ sahajabāhūbhrātrādibhṛtyāgrajāḥ
turye bhrātṛsuhṛnniketanasukhādisthāna vṛddhyādi ca
1.16-2
kṣetrārāmagamāgamauṣadhanidhi śvabhrapraveśāḥ khale
grāmādīnyatha pañcame sutasutādhīgadyapadyādikam
mantrārādhanaśiṣyacākṛprabhṛticātho vairibhe mātulā
4taṃkarā vyabhicārayuddhamahiṣīdhenūdgabhītyādi ca
1.20
vijñeyaṃ smarabhe gamāgamavivāhādyaṃ ganāsodarāpatyayuddhavaṇik kriyāvyavahṛtiścāpyaṣṭame cintayet
saṃgrāmābhayanaṣṭadṛṣṭapadavī vaiṣamyadurgādakottāracchidrasapatnasaṃkaṭavipadduḥ kāla dharmādi ca
1.21
dharme dharmajalāśayāmaragṛhakṣmādevagehaprapā
dīkṣāsatramaṭhāditīrthagamanaṃ cātho nabho bhāvataḥ
ākāśānvayivarṣaṇādi va puraṃ mudrānimittādikam
satkarmocitasiddhayaḥ śubhapadaṃ rājyādipitrādikam
1.22
paśyellābhagṛhāttu raṅgarathastaṃveramaindrādikaṃ
yānaṃsasyasuvarṇavastralalanā vidyārthalābhādi ca
prabrūyādvyayabhāvato vitaraṇodvāhādyabhīṣṭakriyā
bhogodyānanipānakarṣaṇagṛhādau sadvyayā savyayau
1.23
dvitīyaḥ sargaḥ
bhāvebhyo'pyakhilebhya evamakhilānbhāvānprakalpyādiśet
bhāvānāpi sarvabhāvajaphalānīṣṭāniniṣṭāni ca
praṣṭustatsamayodbhavaṃphalamudāhāryaṃ cilagnādbudhairyaccātītaphalaṃ tadanyabhavanāddeyaṃ tu tadvittabhāt