Samvitprakasha 14
Saṃvitprakāśa 14
- Language
- Sanskrit
14.1
atha krayavikrayaḥ
kretā lagnapatirmato yadi bhavellagnaṃ balāḍhyaṃ tadā,
grāhyaṃ vastu bhavedihātiśayito lābho'tha lābheśvaraḥ
vikretā'bhigato'tha lābhabhavanaṃ cetsyādvalāḍhyaṃ tadā,
vikretavyamidaṃ tvayeti kathayellābho bhavedvikrayāt
14.2
vilagnabhe vīryayute samarghaṃ balenahīne tanupe mahargham
maharghatā vittapatau balāḍhye samarghatā nirbalavittanāthe
14.3
paśyellagnapati ryadā tanugṛhaṃ grāhyaṃ tadā, vyatyaye
na grāhyaṃ, balavāṃstu yāvadudayastāvatsamarghaṃ vadet
yāvallagnagṛhaṃ balenasahitaṃ tāvanmaharghaṃ mataṃ
lagnaṃ cecchubhanāthavīkṣitayutaṃ jñeyaṃ balāḍhya' hitat
14.4
taccāpi prabalaṃ vilagnamuditaṃ kendrāṇi paśyadgrahraiḥ
saumyairyuktanirīkṣitāni viparītatve tu tannirbalam
kiñca svāmibale balāḍhyamuditaṃ lagnaṃ yadā nirbalolagneśeo'tra vilagnasaṃsthitabalādhikye tadiṣṭaṃ balam
14.5
saṃvitprakāśakāvyam
jñeyā vastu maharghatā'tibalinau cellābhalābheśvarau
tau cetsto balavarjitāviha samardhatvaṃ bhavedvastunaḥ
mitra1tve samatā yadā tu savituḥ syātpūrvasaṃkrāntitaḥ
saṃkrāntistri2mite dine śrutimitedhiṣṇye samarghaṃ tadā
14.6
yadi tu saṃkramaṇaṃ saviturbhavetprathamasaṃkramata stutiyoḍuni
bhavati pañcamake'tha caturthake divasake kathitā ca maharghatā
14.7
tadvarṣalagnaṃ yallagne mīnānmeṣaṃ vrajedraviḥ
meṣa saṃkramaṇādagre yāmādyasyā tha pūrṇimā
14.8
tatpra4veśavilagnasya nātho varṣavilagnapaḥ
ubhau kendra gatau svasthecchubha dṛṣṭau tadā bhavet
14.6-2
svakīyarāśivastūnāṃ maharghatvamasaṃśayam
krūradṛṣṭau yadātausyādvāśivastu maharghatā
14.10
candrārkau kendragau saumya dṛṣṭau brūtaḥ samardhatām
suvarṇa raupyayo stau nu yadāpaṇapharasthitau
14.11
krūradṛṣṭau yadābrūtaḥ suvarṇaraupyamaharghatām
śukro'tra śaśiśajjñeyo bhānuvaccandranandanaḥ
14.12
jaghanyaṃ rudraśakrāgniharuṇāmtakavāyubham
dhruvadvidaivatādityaṃ vṛhadantyatsamaṃ matam
14.13
vṛhatsvabhyudite candre bhaveddhānyasamarghatā
jaghanye tanmaharghatvaṃ sametatsamatā matā
14.14
muharttāḥ pañcabhūtulyā jaghanyānāṃ parābhidhā
bṛhatāṃ pañcavedā 45 ste samānānte khavahnayaḥ 30
14.15
pañcenduṣu muhūrteṣu durbhikṣaṃ ravisaṃkrame
pañcābdhiṣu samarghaṃ syāttriṃśatsu samatā matā
14.16
pūrṇimā1māsanakṣatrādyadihīnā samādhikā
samarghatvaṃ samārghatvaṃ maharghatvaṃ kramāttathā
14.17
amāvāsyārkavāreṇa yuktā kuryānmaharghatām
yatra māse'ravervārāḥ pañca tatrāpi no śubham
14.18
svāmī bhānuḥ snehagaṃdhāṃbhasāṃ syātprāleyāṃsurnāyakaḥ syādrasānām
raktānnānāṃ bhūmijaḥ śūkadhānya svāmī prokto rohiṇīśaḥ prasūtaḥ
14.16-2
siddhārtha godhūmayaveśuśāliprabhurgururdhānyapatistu śukraḥ
tilādi kaṃgvādikakodravādiyavādināthaḥ kathito'rkaputraḥ
14.20
bhānorvṛścikavṛṣabhapraveśakāle matā yogāḥ
graiṣmikaśāradadhānyapravṛddhayetānahaṃ vacmi
14.21
alipraveśe tapanasya tasmātkendreṣu saumyagrahasaṃyuteṣu
puṣṭeṣu vīryānvitaśobhanairvā vivarddhate graiṣmikasasyasaṃghaḥ
14.22
gatavati vṛścikamarke gurūcandramasau yadā kumbhe
harikalaśopagatau vā graiṣmika sasyaṃ vivarddhate tatra
14.23
saṃvitprakāśakāvya
- aligata saviturdhanabhe śaśije śukre'thavā tatra
riṣphagaśukavido rvā sasyaddhiṃ gurudṛśātyartham
14.24
vṛścika mukhagādarqādbhṛgunandanacandrasaṃbhūtaiḥ
lābhacaturthārthagataiḥ karmaṇi jīve ca sasyasaṃpattiḥ
14.25
alimukhaniṣṭhe bhānau kumbhe jīvaḥ śaśī vṛṣabhe
maqare bhūmija paṅgū sasyaddhīṃ rogavairiścakrādi
14.26
alimukhago'rkaḥ pāpadvayamadhyagato vināśayetsasyam
jātaṃ jātaṃ sasyaṃ saptamago nāśayetpāpaḥ
14.27
bhāno rali vadanasthātkaṇṭakajāmitrasaṃsthitau pāpau
kurutaḥ sasyavināśaṃ saumyairavalokitau na sarvatra
14.28
vṛścikaṣaṭkagasūryādvipukāma gatāvaśobhanau tarhi
sasyānāmadhikaddhi rbhavati tathā hānirarthasya1
14.29
vṛṣabhapraveśasamaye savitā vidhinā pūrvoditenaiva
śāradadhānyasamṛddhihāsau tanute na saṃdeha
14.30
mithunasthe bhṛguputre vidhunā pūrvoditenaiva
varṣākāle salilaṃ vijñātavyaṃ valāvalajñena
14.31
meṣādirāśitrayago dineśaścaran śubhairyukta utābhidṛṣṭaḥ
grīṣmottha dhānyaṃ kurute samarghaṃ sukhopayogaṃ gatasādhanañca
14.32
dhanurāditritaye'rka stadvatkuryāt śāradaṃ dhānyam
jñeyaḥ saṃgrahakāle viparyayaḥ krūradṛgyogāt
14.33
dravyasya yasya yasyeśo yo yo rāśiḥ prakīrtitaḥ
śubhāśubhā vabodhāya sāṃprataṃ tamahaṃ brū ve
14.34
kutapādhikavastrāṇāṃ sthalauṣadhisuvarṇayoḥ
yavagodhūma śālīnāṃ masūrasyā thipaḥ kriyaḥ
14.35
trayodaśaḥ sargaḥ
vṛṣabho'dhipatijñeyo vastrasya kusumasya ca
yavagodhūmaśālīnāṃ mahiṣānaḍuhorapi
14.36
śaratkālīnavallīnāṃ dhānyakārpāsayo stathā
śālūkasya ca kaṃdasya mithuno'dhipakīrtitaḥ
14.37
kandapatraphalādīnāṃ kadalīmocayorapi
kādrāvāṇāṃ ca durvāyāḥ karkarāśirmato'dhipaḥ
14.38
rasānāṃ tṛṇadhānyānāṃ siṃhādīnāṃ tvacāmapi
guḍasya ca patiṃ prāhurmṛgarājaṃ manīṣiṇaḥ
14.36-2
godhūmānāṃ ca mudgānāṃ niḥ 3pāvaka kulatthayoḥ
kalāyānāṃ ca matsyānāṃ kanyārāśiḥ prabhūtaḥ
14.40
yavagodhūmamāṣāṇāṃ sarṣapāṇāṃ prabhustulā
ajāvikeśulohānāṃ sainyānāṃ vṛściko mataḥ
14.41
dhānyānāṃ ca tilānāṃ ca mūlānāṃ lavaṇasya ca
turagāṇāṃ ca śastrāṇāṃ dhanuści prasutā matā
14.42
śākekṣusvarṇalohānāṃ gulmatvaco mṛgo'dhipaḥ
puṣpabījaphalāneka ratnānāmadhipo ghaṭaḥ
14.43
snehānāṃ matsyajātīnāṃ ratnānāmambujanmanām
kapālasambhavānāṃ ca mīnaḥ parivṛḍho mataḥ
14.44
rāśeścaturthāya nabhomanobhū kuṭumbapuṇyātmajagaḥ surejyaḥ
kuṭumbarthālābha vanāśagojña tadgāśivastūṃtanayedvṛddham
14.45
śukrasmare'rau ca karoti hāniṃ śeṣeṣu vṛddhiṃ tanute'tha pāpāḥ
triṣaḍdaśāyeṣu vivṛddhimeva vitanvate'nyeṣu graheṣu hānim
14.46
saṃttvaprakāśakāvyama
rāśināmiha eṣāṃ pīḍāsthāneṣvapi sthitāḥ pāpāḥ
dhalinastaddravyāṇāṃ durlabhatā tanmaharghatvam
14.47
yadrāśīnāmīṣṭasthāne saumyā'vasthitā balinaḥ
taddravyāṇāṃ jñeyaṃ sulabhatvaṃ vṛddhisāmarthya
14.48
gocarapīḍāstvapi yo rāśirdṛṣṭaḥ śubhairbalibhiḥ
tanute na tathā pīḍāṃ pāpairevaṃ viparyayo bhavati
14.46-2
iti dravya niścayakathanam
utpātānativṛṣṭi khaṇḍapariveṣośyoparāgādikān
darśanañcadaśīdine ca gaṇako dṛṣṭvā'numāsaṃkramāt
tigmāṃśoścajjapūrvarāśiṣu ghadedargha prabhedānmatāna
bhūpānāṃ samarāya te'nyatithijotpātāḥ purāvedibhiḥ
14.50
dhānyaṃ graismikamāharedajagate bhānau bhavellābhavān
turye māsi vṛṣasthite'tra phalamūlādyaṃ gṛhītvā tathā
tigmāṃśau mithunasthitesatirasānsarvān gṛhitvā tathā
sasyaṃ lābha mavāpnuyādabhimataṃ māsairasaiḥ saṃmitaiḥ
14.51
karkasthe madhugaṃdhaphāṇitaghṛtaṃtailaṃ gṛhitvāpnuyāt
lābhaṃ ṣaṣṭadine dvisaṃguṇamathāpnotyanyathā saṃkṣayam
siṃhasthe maṇicarmagharmarajata svarṇādimuktāyasaṃ
nitvā pañcamamāsi bhūrihi phalaṃ chedo'nya māse mataḥ
14.52
kanyāsthe'śvakharoṣṭra cāmara mupādāyāpta yānmāśake
ṣaṣṭhe lābhaphalaṃ dvisaṃguṇamatho bhānau stulāsaṃsthite :
bhāṇḍaṃ tāṃtaḥvakaṃ balādi ca maṇīn pītādipuṣpāṇicā
nītvā sasyamavāpnuyādviguṇitaṃ lābhaṃ samārddhe gate
14.53
caturdaśaḥ sargaḥ
arke vṛścika saṃsthite satilakaṃ kandaṃ ca mūlaṃ maṇiṃ
nītvābdadvitaye bhaved dviguṇito lābho'tha cāvasthite
sūrye kuṃkumaśaṃkhavidrumayutaṃ kācaṃ ca muktāphalam
nītvāmāsi rasairmite dviguṇitaṃ lābhaṃ bhavettanniścitam
14.54
mṛgaghaṭage'rke lohaṃ bhāṇḍaṃ dhānyāni saṃgṛhya
māsena dviguṇaḥ syāllābhau lābhārthināṃ niyatam
14.55
yasmin yasmin rāśau tigmamayūkhaḥ śaśī vāpi
saṃgato'dhimitra dṛṣṭa stasmin lābho'thamākhyātaḥ
14.56
mīnagate'rke mūlaṃ bhāṇḍaṃ kaṃdaphalaṃ ca ratnāni
nītvā ṣaṣṭhemāse vikre tā lābhamāpnoti
14.57
śītāṃśu stanute mitena samayenārghasya vṛddhiṃ śubhāṃ
pāpaiḥ saṃyuta vīkṣito'syatanute hāni tathaivoṣṇagū
bhāvān sarva gṛheṣu vīkṣya sadasadrūpaṃ phalaṃ kīrtayet
pūrṇo vā ravisaṃyutaḥ śubhakhagairyu kto'thavā vīkṣitaḥ
14.13-2
kāhnakadhīśvaranandana govindakavīśvareṇa nirṇīte
saṃvitprakāśakāvye krayaṇādi vidhi strayodaśaḥ sargaḥ