Pramāṇa · Search · About · API

Samvitprakasha 2

Saṃvitprakāśa 2

Language
Sanskrit

2.1

itikāhukarṣāśvaranandana govindakarṣīśvareṇanīrṇīte
saṃvitprakāśakāvye prathamasargo bhavedbhamyaḥ
dvitīyaḥ sargaḥ
atha dhātvādicintā
ūrdhvaṃ paśyati pṛcchake praṇiṇadejjīvāśrayaṃ cintanam
madhyaṃ paśyati dhātusaṃśrayamadho dṛśyatramūlāścayam
ūrdhvāṅgaḥ yadi saṃspṛśedvada tadā jīvasya cintāṃ yadā,
madhyāṅgaṃ tvathadhātu cintanamadho'ṅga cejjaṭā cintanam

2.2

jīvaṃ jīvahimāṃśujau ravikavī mūlaṃ vuvāte pare
dhātuṃ procurathaujarāśiṣu vadeddhāttuṃ jarāṃ prāṇinam
bhūyo'pīti navāṃśakaḥ kramaśaśājjñeyaṃ samakṣeṣu ca
prāk jīvo'thajaṭātha dhāturiti hi jñeyaṃ navāṃśakramāt

2.3

vīkṣetātmanavāṃśakaṃ tanugataṃ yadvā trikoṇasthitaṃ
kheṭaḥ svīya navāṃśago yadi tadā cintāsya dhātaurbhavet
kuryādanyanavāṃśago yadi tadā jīvasya cetādṛśaṃ
paśyadanyanavāṃśamanya navabhāgastho'syamūlasya saḥ

2.4

kendrasthau balinau divokarakujau syātāṃ yadā dhātugā
cintā'muṣya tadātha candraśaśijacchāyāsutāstādṛśāḥ
saṃvitprakāśakāvyam
cenmūlasya tadātha jīvabhṛgujau vejjāvacintā matā.
yasyāṃśe bhavati kṣapāpatistataḥ sā yoniratreṣyate

2.5

cintākasya mameti pṛcchati balopeteṣvinādyeṣu vā
lagnāṃśādhipatau tanau sati vadeccintāsamasyā''tmanaḥ
duścikye sahajanmanaḥ sukhagṛhe māturbhaginyā api
syātputrasya sute riporarigṛhe bhīroḥ smare khe guroḥ

2.6

dharme syā tsu̍ka̱tasya cintanamatho cintāpravāsāśritā
syāllagne carabhe varāṃśakagate bhrāṣṭe'śakānmadhyamāt
tatkālaṃ madanādgraho yadicalettarhi pratiṣṭhāsyati
prāyo gacchati naivagacchati punaścedvakryasaukhecaraḥ

2.7

kīdṛggaṃganayā mayādyasambhūtasaṃgo yadīdaṃvadet
dyūne bhārgavabhaumabhānuṣu bhavedbhogo'nyadīyastriyāḥ
jīve svāṅganayā śaśīndusutayoḥ syādveśyayā sūryaje
saṃgaḥ śaṃkarajastriyag''kṛtikṛvayovarṇādi śītāṃśruvat

2.8

paṅguḥ pāpayutaḥ sthito navamame saumyerayuktekṣito
rogārtaṃ paradeśagaṃ gadati sacchidrasthitastanmṛtim
arke saumyasamanvite śubhakhagairdṛṣṭe'ṣṭamarkṣasthite
tatpraṣṭuḥ pitaraṃ vadejjanapadādasmātprayātaṃ param

2.6-2

kīdṛk cetasi me'ṅganeti vihite praśne cilagnaṃ bhajet
paśyed bālaśaśī budhaścakathayedvālāṃ tadā cintitām
dṛddhāmainiratho raviśvadhiṣaṇaprāptaḥ prasūtiṃ bhṛguḥ
bhaumaścāpyatikarkaśāmitiparaṃ brūyānnare cintite

2.10

dvitīyaḥ sargaḥ
cinteyaṃ yadi bhojane mamabhavetkīdṛk tadedaṃvadet
lābhāṃbhastanugāḥ śubhā yadi bhujiḥ syātṣaḍrasā vāñchitā
lagnasthau gurubhārgavau yadi tadā bhojyaṃcanepyāpyate
turyasthe himadīdhitau sa paṭutā kṣārādikaṃ bhojam

2.11

mūrtisthau yadi saiṃhikeya ravijau dhvāntāri dṛṣṭyānvitau
syātāṃ tarhi na bhojanaṃ nijagṛhe ghātaśca śatrodbhavaḥ
turyasthe'vanije kaṭūṣṇamaśanaṃ saṃtāpavādānvitaṃ
karmasthe tvihamāṃsaraktasahitaṃ turyeravau nīraśam2

2.12

vāristhe madhuraṃ gurau himakare bhojyaṃrasai ranvitaṃ
prāleyāṃśūsute kaṣāyamaśanaṃ satsatkathā kautukam
śukre sneha samanvitārū madhuraṃ paṃgau tu dhīśokayuk
tuṅgasthe tu ravau nṛpādi bhavane3syā dūṣṇaraktāśanam

2.13

nīcasthe taraṇau tu nīcamaśanaṃ nīcālayasthe kadhau
nīcasthe vigatādaraṃkadaśanaṃ nisnehamanyārpitam
koḍekodravakaṃgurūkṣacaṇakaṃ kṣiprādi tailādikam
bhojyaṃ syādathavāsti puṣṭya4ihayo bhāvastataḥsyādbhujiḥ

2.14

carodaye bhojanamekavāraṃsthirodaye dvivritanūdayetriḥ
bhavedbhujisturya gṛhāṃkasaṃkhyāṃ tathā caturtha graha saṃkhyayā sā

2.15

lagnādhipo bhojanado jaleśo bhojyaṃbubhukṣā madanādhipaḥ syāt
bhoktā nabhodhīśrvara ityamīṣāṃ yādṛk svabhāvo bhujitādṛśaḥ saḥ

2.19

saṃvitprakāśakāvyama
gurukavī hibuke budhaśītagū yadi ca lābhagataubhavatastadā
saddaśanaṃ vasanārthasamanvitaṃ bhavati śeṣamihātmamatervad