Pramāṇa · Search · About · API

Samvitprakasha 3

Saṃvitprakāśa 3

Language
Sanskrit

3.2

kāhūkavīśvaranandana govindakavīśvareṇa nirṇīte
saṃvitprakāśakāvye karamitasargo vicintanaḥ praśne
cintyaṃ lagnagṛhaṃ cilagnapatirapyevaṃ kuṭumbādiko
bhāvaḥ praṣṭurabhīpsito ya iha sa jñeyo hi kāryābhidhaḥ
cintyaḥ so'pi ca tatpatiśca sa śaśī bhāvaśca bhāvādhipaḥ
cintyā''ṣāmapi dṛṣṭireṣu ca suhṛcchatruṃ ca sāmyādikam ,1,
paśyellagnapatirdhilagnabhavanaṃ kāryaṃ tu kāryeśvaro
lagnaṃ kāryapatiśca kāryamudayādhīśo'pi lagneśvaraḥ
kāryeśaṃ tanupaṃ ca kāryapa ihānuṣṇāṃśudṛṣṭau phalaṃ
pūrṇaṃ pādaphalaṃ tu sadgrahadṛśi syāllagna īśādṛśi

3.3

lagne svāmivilokite śubhakhagādddaṣṭephalāddhaṃ bhavet
pādonaṃ phalamīkṣite tanugṛhe sveśena saumyena ca
mūrttirnāthanirīkṣitā śubhakhagairddhitraiḥ samālokitā
cetsyāttarhi samāmananti sudhiyaḥ sampūrṇakalpaṃ phalam

3.4

pāpānīkṣitamīśadṛṣṭamudayaṃ paśyanti cecchobhanāḥ
catvāraḥ paripūrṇamevahi phalaṃ cecchobhanairvīkṣitau
lagnendū, phalamastibhavyamatha tau pāpeśitau no phalaṃ
miśratve sati miśranāthaśubhadṛsyekasya tucchaṃ phalam

3.5

jñeyaṃ yadyadudīritaṃ tanugṛhe jātyāyurādyaṃ purā
tattannaśyati lagnape sati vinaṣṭe vaiparitye'nyathā
yajjñeyaṃ kathitaṃ purā dhanagṛhādau tadvinaśyedvinaṣṭe tatsvāminīcavinaṣṭahatadvadbhiḥ pareṣvīdṛśam

3.6

yaḥ krūreṇa yutekṣitaśca gataraśmiḥ syādu vinaṣṭaḥ sa hi
krūrākrānta itiṣyate'tikragatakrūreṇa yo jīyate
yaḥ krūrāśritamaṃśamāśrayati sa krūrānvitaḥ kathyate
yaḥ krūreṇa vilokyate'khiladṛśā krūrekṣito'sau mataḥ

3.7

yo bhānorbhavanaṃ gato jigamiṣurvādsauviraśmirmato
ye yogāḥ kilakāryasiddhikathakāstekārya siddhiṃ tadā
tanvantīndurupaiti kāryabhavanaṃ yasminnanehasyatho
bījābho bhavatikṣapeśca udayaḥ syātpuṣpavatsarvadā

3.8

kāryeśodayapau vilagna sahitau syātāmatho kāryagau
yadvā lagnapatirvilagnasahitaḥ kāryeśvaraḥ kāryagaḥ
ryadvā lagnapatistanau tanupatiḥ kārye caturddhādvayaṃ
yogo'mutra tayormitho dṛśidṛśīndeśvāpi samyak phalam

3.6-2

anyonyaṃ tu tayormithodṛśiścinā candrasyadṛṣṭi phalaṃ
sārddhavyaṅghri tadindudṛśyapi tayoranyo'nyadṛṣṭyatyaye
pādaḥ syātphalamindudṛśyapi tayoranyasya saṃdarśane
kiṃ cānyepyakhilā vinā śaśidṛśaṃ yogāḥ phalāṅghripradāḥ

3.10

ṣaṣṭhe mūrtipatau nijasya riputāṃ kuryātsvayaṃ mṛtyuge
mṛtyuḥsyādvyayage vyayo vyayagataḥ pāpo vadetsaṅkhyayam
pāpaḥ saṅkhyayamuṣṇaraśmiravanīpālādvyayaṃ nāritaḥ
somastūtsaṣabhogato vasumatīsūnuḥ parastryāditaḥ

3.11

cāndristu krayavikrayācchutamakhācāryastu puṇyātkaviḥ
sarvvatprakāśakākāvyam
kāmintyāravijo'śubhādatha vadedanyadvyayaiśāśrayāt
dehasvāmini vittasphiripuge rājyepyabhavyaṃphalam
chidre 'sminnaśubhagrahairnṛpapadādibhyaścyutirduḥkhinaḥ

3.12

mūrtīśavyayapau vyaye yadi tadāsyādvandhanaṃ cetsukhe
guptaṃ bandhanameva tannabhasi tau rājye'pi durbandhanam
śītāṃśustanuvairira mṛtyupu bhaveccetsyādasau kaṣṭakṛt
sthāneṣveṣu śaśīsthito ghitanute mṛtyuṃ vinaṣṭo yadi

3.13

yo bhāvo nijanāthalagnapaśubhairyu kte kṣito varddhate
'sānyo na tathā'thapāpayutadṛṣṭo bhāvarātiśayam
yadyadbhāvapatistanau sa samavedbhāvo nijājñāvaśe
yadyadbhāvagato bhavettanupati stattadvaśosyātsaṃśayam

3.14

mūrttiśchidrapatau vilagrasahitāva ekatrabhāgasthitau
mūrttistarhi nirāmayātha yadi tau randhrasthitāvekakam
dreṣkāṇaṃ bhajato bhavenmṛtiratho lagneśaputreśvarau
putrasthānagataikakatrilavargau cettarhiputrāptayaḥ

3.15

lagnādhīśadhanādhipaudhanagatāvekatribhāgasthitau
syātāṃceddhanalabdhirevamaparebhāvā vicintyā stathā
bhāvo yastanupāśritaṃtrilavagātmeśodayeṇānvitaḥ
syātsyustasya samṛddhayo januranehaḥ praśnalagnādiṣu

3.16

lagnādhīśasamāśritāṃśakapaterlagnāṃśakaḥ svāminaḥ
syāccetsaṃyutidṛṣṭisauhṛdamiha syāccharmmadehāśritam
no cetsaṃyutiraitayornacabhaveddṛṣṭirbhavecchatrutā
syāccedastamanaṃnanīcagamanaṃ syāttarhidehā sukham

3.17

mūrtteśāṃśakanāyakasya ca dhanāṃśeṣāeṣa sutyādikam
vijñāyākhilamīrayetsadṛśaṃ vā vittabhāva phalam
evaṃ mṛtyadhipāṃśanāthasahajādya śeṣayorvīkṣya tat
saṃyutyādyakhilaṃ vadetsahajabhāvādyāśrayaṃ yatphalam

3.18

lagneśāṃśakato'grimāgrimanavāṃśā ye samastā-api
syusteṣāmadhipaiḥ sahodaya navāṃdhādhīśvarasyādiśet
yogāvekṣaṇa sauhṛdādi gaditaṃ yatprāk samastaṃ hi tat
dṛṣṭvā māsaphalaṃ śubhāśubhamayaṃ mauhūrtikaḥ kīrtayet

3.16-2

yadvā māsaphalaṃ budhaḥ praṇigadetsyāce dudharmdhu tirnandāṃśeṣu tadīyanāyakasahastrāṃśormithaḥ saṃyutiḥ
dṛṣṭiḥ sauhṛdamasti cecchubhaphalaṃ cecchatrutānīkṣaṇā
yogā astamayaśva nīcabhagatiḥ syāttarhi duṣṭa phaḷam

3.20

chidre śe 'stamite kalevarapatāvabhyudgate no mṛtiḥ
lagneśāstamaye vināśanabhavanādhīśodgame syānmṛtiḥ
lagnasthe sthirabhe bhavennagamanaṃ jāyeta naivāgamaḥ
naśyennau na ca mṛtyumeti na gadātītirnacātivyayaḥ

3.21

pūrvoktaṃ viparītameva hi phalaṃ jñeyaṃ carakṣodaya
rāśau tu dviśarīrage tanugate miśraṃ phalaṃ kīrtayet
rāśiyoṃ dvikalevarai| nigaditastasyādimaṃ yaddalaṃ
tajjñeyaṃ sthirarāśivadyadaparaṃ tatsyāccarakṣetravat

3.22

vargaścai dadhikaḥ śubhasya tanubhe syāttarhi bhavyaṃ phalaṃ
cetpāpasya tathātininditaphalaṃ nātrānyayogekṣaṇam
lagne'rkodayake bhavedyadiśubhaḥ saumyasya vargo'thavā
jñeyā kārya samṛddhirātra viparīte vaiparītyaṃ bhavet

3.23

horā cedūrdhvavakrā bhavati hi janane praśnakāle'tha kāryaprārambhe tarhi lakṣmī balapadavibhutāṃ prāptirādeśanīyā
yadye vādhomukhīsyāddhanabalavibhutā sthānahānirvipacca
syāddho rātiryagāsyāyadhikathaya tadā sarvakāryasya siddhim

3.24

saṃviprakāśakāvyama
vyomasthā ghaṭasiṃhatā1vṛṣitulāsaumyeśitā vodayaṃ
yānāvairyayutāḥ śubhāya gaditā meṣuraṇasthāstu cet
pātho nālapajakarkaṭāḥ śubhakhagairālokitāḥ kurvate
naṣṭārthasya jhaṭītyavāptimapi ca praṣṭurdrutaṃ rogitām

3.25

mithunamīnaturaṅgamṛgāyutāḥ śubhakhagairaśubhairanirīkṣitāḥ
daśamabhāvagatā vitarantiśaṃ vidadhate muṣitārtha samāgamam

3.26

mūrttāvuccagataṃ vilokayati cetkheṭo grahastuṃgago
rājyāvāptirihāthakaṃṭaka gataiḥ syācchobhanaiḥ tatphalam
ārogyaṃ priyasaṃgamaśca vijayo 'bhīṣṭārthalābhastathā
syādetadviparītameva sakalaṃ pāpagrahaiḥ kendragaiḥ

3.27

śīrṣodayalagnagate grahaśce durteta tarhyāśu labheta siddhim
sthānañcapūjāñcajayañcalābhaṃ śriyaḥ śriyañcāpi sukhaṃ trivargam

3.28

tanugataṃ nijamuccamavekṣate yadi śubhaḥ khacaro labhate tadā
vividhavāñchitamātmasamīpsitaṃ padamapi prabhutāṃ vasumānatām

3.26-2

kendre yadi syādaśubhairviyukto lagnādhipo mitramamuṣya vā syāt
siddhi stadā kendramṛtivyayasthaiḥ śubhaiścalābhāri gataiśca pāpaiḥ

3.30

udayasthitaṃ yadi himāṃśusutaṃ paripaśyatīndurathapāpakhagaḥ
labhate dhanāni bahulāni jayaṃ nahi jāyate'śubhamamuṣya puraḥ

3.31

tanugamatanugatamaśiśiratarakaramahimakiraṇavihitajananaiti
nayanajacidanugatamatitanuta iha na vasusamadhigatiratigadabhayamapi

3.32

candraṃ cāndri vā lagnasthānastho daityāgreyācāryaḥ paśyettarhyāpnoti śreṣṭhīrāṃmāṃ lakṣmīmṛtyurvima
pāpairyukte śukre candre vā syāttribhirvaimatyaṃ yadvā pātālasthaiḥ dyūnasthairvā tadvatānyam

3.3-2

lagnebhaumaṃ kāvyaḥpaśyennasyetsnehaḥ sundaryāyadevaṃsyāccecchāyāsūnustarhi syādvai garbhabhraṃśaḥ
kendrasthaṃ paśyatyarko vārkirvācyā cauraibhyobhīrjāyate kaṣṭāni strībhiḥ sārddhaṃ ca snehātibhīḥ

3.34

paśyanmitragṛhaṃ grahovitanute lābhaṃjaya sauhṛdaṃ
naṣṭāvāptimathodaye śubharavage saumyasyavarge'thavā
iṣṭārthaṃ viṣayāntaraṃ ca labhate'thovairivarge nṛṇāṃ
aprītiḥ padavicyutīripuguṇairnityaṃ dhanārthakṣayaḥ

3.35

yugme kāvyagururviyatyavanijo lagne budhaścecchriyo'tholagne gurukhaṃcare'rka iticetsyuḥ satyadāthendirāḥ
jīvemūrttigate ra vaugaganage candre sukhe vā smare
syādvittaṃ bahuśarma cātha tanuge'rke bhītirākrko rajaḥ

3.36

bhaume śastrabhayaṃ bhavettanugate jīve'rthavastrāṅganāḥ
syuścāndre vikalāṅgatā ca maraṇaṃ śukre tu paṇyastriyaḥ
arthāvāptirathāśubhe dhanagate rogastathā bandhanaṃ
vāristhe 'rthahatirvilagnadaśamasthe mṛtyukalpā vipat

3.37

tuṅgādisthaviyatpatau pramudite kendratrikoṇasthite
rājyānnaṃ padamāpyate'tha khacarāḥ kendratrikoṇoccagāḥ
catvāro yadicoccagā vada tadā rājyaṃ kulādyāśrayaṃ
rājyaṃ tūccagalānape sati parairmūlatrikoṇasthitaiḥ

3.38

vargottame śīrṣakatodayasthe śubhānvite krūrabhavargayukte
syādrājyalābho'thatathodayeśakāryādhipatyormitha īkṣaṇe ca

3.36-2

chidravyayodayagato na śubhāya candraḥpūrṇo'pi yastu parihīnatanuḥ sanindyaḥ
candrodaye na śubhapāpavilo kitaḥ syānna syāttadārthasamavāptirihāstyanarthaḥ

3.40

pāpānabhaḥsahajagā sttanukābhayātāḥ saumyāḥ śubhāyagaditā yadi vaiparityam
āśaiva kevalamatho nahi bhavyamasti pṛṣṭhodayaṃ tanugate sukhadhīśapāpaiḥ

3.42

pāpairyute śaśini pāpanirīkṣite ca pāpadvayāntaragate ca dhanādhināthe
pāpe cilagnapatināṃśasupogate ca naivāsti lābha iha ko'pi jayo'pi nāsti
saṃvitprakāśakāvyam
lagneśvaro vāpi taduccanātha stanmitrakheṭairavalokitaścet
balopapanne sati lagnarāśau sarvārthalābhaṃ kurute narāṇām

3.43

saumyairdṛṣṭelagne lagnādhīśasyārthe ṣaḍvargaścet
tātkāliko yatra jñātavyā siddhirnatvevaṃ cenno sā

3.44

लग्ने Profit
lagneśā lābheśā dhaneśvarā ścetparasparaṃ saṃyuti dṛṣṭibhājaḥ
lagnatrikoṇadravirṇakṣayātāstatkālamevotta malābhadāḥsyuḥ

3.45

lābhe kuṭumbe ca nirjeśvareṇa yukte kṣite śobhanadṛṣṭiyukta
lābho bhavatyeva viparyaye tu naivārthalābho vyasanaṃ ca hāniḥ

3.46

lagnapatau riṣphagate riṣphapatau lagnagate 'tha dṛṣṭe vā
saumyaiḥ sadvyaya ukto sadvyaya ukto 'śubhe-musmin

3.47

arthāptirjanakapra3su hita4kara pratyarthi 6 vandhva7ṅganā
bhṛtyabhyo bhavati krameṇa daśamasthairlagnato cendutaḥ
bhānvādyairbalibhirbalānvitatanuḥ śītāṃśuvarmacyuti
sthānādhīśrcara sevitāṃśakapatiḥ proktārthalābhādhvanā

3.48

saṃpreryamāṇastu pateta nityaṃ balīyasā prāktanakarmaṇeva
pṛcchedyato daiva vidaṃ tataḥ syātpraśne januścāpi phalena tulyam

3.46-2

pṛcchā'nehasi maṅgalāvaha jayārthākarṇanāvekṣaṇaṃ
mūrddhāṃśāstranadaṃtahastaghadanaśrotrāṇi gaṇḍasthalīm
nāsāṃvaktrakaṭīṃ ca pādatalaguhyādiṃ spṛśetpṛcchako
brūyādatra śubhaṃ nacediha vadetsarvepsitārthakṣayam

3.3-3

kāhūkadhīśvaranandana govindakavīśvareṇa nirṇīte
saṃvitprakāśakāvye guṇamitasargo gataḥ pūrtim

3.1

śaśīlābhastrīdhīsahajaripuniṣṭhaḥ śaśisutā'himāṃśuśyāmijyena ca samavalokyo yadi bhavet
tadā sāvudvāhaṃ pratigadati vā saumyakhacarāstrikoṇe kendre vā vihitanijavāsā api tathā

3.2-2

riḥpheśe tanuge vyayetanupatāvudvāha iṣṭo na cet
kanyāṃśasthitakāminīnarakhagau kendrasthitau paśyataḥ
kanyāṃśaṃ tamugaṃ tadā pariṇayaḥ praśnasya kāle tu cet
vīṇāveṇumṛdaṅgaśaṃkhaninadagitāditatrodvahaḥ

3.3-4

lagnastho madanādhipo bhavati cetkanyāptirindindujau
paśyeccedudayasthito bhṛgusuto jāyāptirāptistriyaḥ
śukrendū dvipadāṃganāṃśakagatau vīryānvitau lagnabha
paśyantau jitumasthitau yadi tadāthārke same strībhavet

3.4-2

saṃvitprakāśakāvyam
bhāminībhavanagā yadiborderkheṭā lagnavartilalanānavabhāgam
prāpayanti nayanātithibhāvaṃ bhāvayedihavadhūsamavāptim

3.5-2

dyūne karkaṭacandramasyaśubhakheṭāyuktakendre 'thavā
saumyairvyomani lābhage dinakare candre svatuṅgasthite
strīlābhojhaṣajūkakarka vṛṣabheṣvinduḥśanauvīkṣiteṣveteṣvapyabalāpyate'tha tanupendū saptame strīpra dau

3.6-3

jāmitraṃ śubhamandiraṃ yadi śubhāḥ kendratrikoṇasthitāḥ
paśyantyatra śubhāṅganā ca yadi tatpārśvagatāśubhāḥ
strīrāśisthakhacārilagnasahitaṃ yoṣidgṛhrāṃśaṃ yadā
paśyantyatra sukanyakāptirathavā paḍnau samarkṣa sthite

3.8-2

lagne yoṣitprabhāgo yadi bhavati vadhūnandabhāgaḥ sitena
glāvāvāvīkṣitastarhya tiguṇavaravarṇinyavāptiṃ karoti
yadvā jāmitramatropacayaga śaśabhṛjjīvadṛṣṭaḥ pradatte
jāyāṃ yadyeṣapāpairyuta uta paridṛṣṭastadā strī nihantā | 7'
jāyāyūnapatiḥ patistanupatistau cetsmare vā tanau
prema syādubhayoḥ parasparamimau cenmitrabhe tarhi sat
anyo'nyaṃ suhṛdau ca tau yadi tathā'pi prema tau conmathaḥ
śatruḥśatrugṛheca nīcabhagane tarhya tayorvairitā

3.6-4

kāmeśe tanuge priyasyasutanurvaṃsyodayedhosmare
preyasyā vaśagaḥ priyo'thatanupāste saumithaḥ paśyataḥ
tarhi prītiparāyaṇāsahacarī sadhrīci sadhyaṅpunaḥ
preyasyāmatha mitratā yadi tayoḥ premātireko'nayoḥ

3.10-2

caturthaḥ sagaḥ
turye saumyanirīkṣite vasu diśedanyāṅganāyai patiḥ
saumyairvyomani cekṣite tu dayitā jārāya dattaṃ dhanam
lagne saumyanirīkṣite dhavadhanaṃ bhuṅkte sadā bhāminī
chidre saumyayutekṣite tu ramaṇo rāyaṃ ramaṇyā haret

3.11-2

lagne citraśikhaṇḍijo yadi kaviḥ kāme tadā kāminī
kānte no ramate rameta ca paraiḥ puṃbhiḥ paraṃ puṃścalī
lagnasthe śaśije'ṅganā'nṛjumatirbhaume'bhimānānvitā
jīve śrīsahitā, bhṛgauvatidhanā, kroḍe'dhanā durbhagā

3.12-2

puṣṭaḥ saumyatayā yutaśca sa bhavedyaḥ saumyadṛṣṭyānvitaḥ
pāpairyognanvita īkṣitaśca sa mato'puṣṭastathā krūritaḥ
puṣṭe'ste suvivāhitā sahacarī turye tu puṣṭe dhṛtā,
puṣṭe manmathavāriṇi yadi tadā dve sto dhṛtodvāhite

3.13-2

turye krūrita iṣyate supariṇītā krūrite'ste dhṛtā
'tho noḍhā nadhṛtāṃganā smarasukhe cetkrūrite dve api
saumyatvaṃ samupāgate hibukabhe krūratvamāpte smare
jīvennaiva vivāhitā'sya vanitā jīvettu yā syāddhṛtā

3.14-2

krūre saptamaśarmavartini bhaveccennirvalo bhārgavaḥ
tarhi prāṇiti nāṃganā tha tamasi dyūne puraṃdhrīmṛtiḥ
puṣṭe puṇyagṛhe priyasya patipuṇyairjīvati preyasī
preyān prāṇiti sundarīsucaritaiḥ puṣṭe'ṅganāpuṇyabhe

3.15-2

yāvatpuṣyakhagaiḥ suhṛdripusameyukaḥ kalatrādhipo
rāśiścāṃtra ghade tstriyā upapati stattatsamāstāvataḥ
praśne janmani vā vilagnaga ripukṣetresthitau śobhanau
syātāṃ pāpa samanvitau yadi tadā syātkālakūṭāṅganā

3.16-3

bhadrā nāma tithiḥ kujārkitanayāvārā yadā kṛttikāśleṣādāruṇapitryabhāni viṣakanyā jāyate'tra dhruvam
krūrakṣodayagāḥ śubhagrahanavāṃśāraśvettadā durbhagā
'thoraṇḍā bhavati kṣmātmajavikroḍānvite lagnabhe

3.17-2

madanagaśubhavargo bhārgavaglausameto yadi bhṛgusutadṛṣṭo bahvyaḥ iṣṭāḥ purandhryaḥ
bhṛgusutaśaśinau cetkāmagau tarhi tadvad dyunagatamṛguvarge'pyaṅganāhyaya uktāḥ

3.18-2

sā savarṇā bhavejjīvaśukrāṃśe mar̤hanādhipe
bhaumārkīndubhāgasthe kaścinnyūnakulodbhavā

3.19

dyūnanāthe dhanāṃśāsthe jāyāsyādvyabhicāriṇī
tadāṃganā punarbhūḥ syādyadi śukraśanau smare

3.20-2

strī viyogo'stage bhaume śani dṛṣṭe tu tanmṛtiḥ
dhīdharmasmaragau sūryaśukau vikaladāradau

3.21-2

saptamasthaṃ yadā rāhu paśyataḥ pāpakhecarau
tadā na prāpyate bhāryā prāptāpi mriyate cirāt

3.22-2

kanyālagnagate bhānau śanau mīne mṛtistriyāḥ
jāyeśa ravibhaumāṃśagate syādekakāṃganā

3.23-2

ṣaṣṭhasthānagate bhaume citāśabhavane śanau
saptame saiṃhikeyaścettasya yoṣinnajiṣati

3.24-2

śukrāccaturthāṣṭamagairasaumyaiḥ pāpadvayābhyantarage'tha śukre
śubhairadṛṣṭe rahite'thavāpi yoṣidvināśo'gninipātapāśaiḥ