Samvitprakasha 4
Saṃvitprakāśa 4
- Language
- Sanskrit
4.1
kānhakavīśvaranandana govindakavīśvareṇa nīrṇīte
saṃvitprakāśakāvye caturthasargo'ṅganā praśne
pañcamaḥ sargaḥ
garbhavicāraḥ
tanupe śubhavīkṣite tannau himagau vārbhaka sambhavo bhavet
matigā'thavā'' yagā yadā śaśiṇuqodayapāstathā bhavet
4.2
sutapatau tanubhācamadhiṣṭhitetanupatautanayaṃ gataṣatyapi
iha śubhagrahadṛṣṭisamāgame bhavati garbhadhati niyataṃ vadhūḥ
4.3
bhṛgujāyaninatrinetrajā nijabhāgasthitiśālinoyadā
gururasti dhilagnago'thavā navame patyasamuddayastadā
4.4
jīve puṇyadhilagnaprañcamamate garbhasya sambhāvanā,
bhāminyarbhadhatī bhavetsutataponiṣṭhaiḥ śubhai pañcamam
cetsaumyanadhalokitaṃ balayutaiḥ pāpagrahaiḥ saṃyutam
dṛṣṭaṃ pāpagrahaiśca tarhi nigadetsantateratyayam
4.5
kanyāvṛścikasiṃhagoṣu sutabhasthe sadbale'patyadā
putre putrapatīndudvāsavapurodhodaityavandyendujaiḥ
vīryāḍhyaiḥ suyutekṣite sati sutāḥ santyeva dīrghāyuṣastaṃmistairayutekṣite tu bhavati prāyaḥ svapatyātyayaḥ
4.6
matisthitau vā''yagatau yadā mithaḥ prapaśyataścandramṛgūtadārmasḥ
susaṃprasūtā bhavati yadā tadā nabhogatā bhārgavajīvacandrajā
4.7
pāpopetasutāspade svapatinā nālokite'rbhacyutiḥ
putrakṣe śaśiṇuqadṛṣṭirahite no saṃtateḥ sambhavaḥ
yāvatsaṃkhyayathāvidhāśubhakhagairgarbho'tha garbheśvaro
dṛṣṭastadvidhameti saṃkhyamapatyaṃ tasya tatsaṃkhya kam
4.8
yatsaṃyekhacarairvilokitamapatyakṣaṃ tagāṃ saṃkhyayā
saṃvitprakāśakākhyam
saṃkhyeyo'rbhaka saṃbhavo nara1'dhū saṃkhyātra puṃstrīkhagaiḥ
saṃkhyā patyagata athavā tanayarāśyaṃśasya saṃkhyā samā
nīcoccasya śubhāśubhagrahasamā saṃkhyā tu jīvanmṛte
4.6-2
uśanovanījekṣitanvito mṛgalakṣmā śubha saṃyutekṣitaḥ
sutapastanupastulagmago nararāśau na cirātmajapradaḥ
4.10
lagne yadā puruṣakheṭavilokite syādyukto balena nṛbhavarga ihopadeśyaḥ
garbhe- pumānatha vilagnagate'ṅganarkṣe garbhe'ṅganākhadṛśā sahite'ṅganāgasyāt
4.11
tyaktvā lagnabhamarkaje viṣabhagne putro'thajīvoṣṇagū
ojarkṣe yadipuṃprasūtirabhavaccecchukendubhaumāḥ same
tarhi strījananaṃ yadā tanu tanusvāryyaṃśumānno'ṅganārāśau santi narāṅganā januramī cetpuṅgṛhe puṃjani
4.12
ojarkṣe viṣamāṃśagāstanuravīndrījyā nṛjanmapradāḥ
te cetsyuḥ samabhe samāṃśakagatāstadyaṅganājanmadāḥ
putreśodayapau yadā naragṛhe putro'sti garbhettadā
strīrāśauyadi tau tadā tu kathayed rbhasthitāṃ kanyakām
4.13
kanyā janma yadā tadā samagṛhe chāyāsuta syādatho
svīyāṃśaṃ samacāpnuyātsutagṛhe śo yāvatā'nehasā
kālosau kathitaḥ purātanabudhaiḥ sīmantinīnāṃ śubhāpatyodbhūtinidānakāraṇatayākhyātiṃ parāmāgataḥ
4.14
nararāśigato vapuḥ patirnabhaṃgaṃ paśyati pañcamādhipam
sutajanmapatau tu lagne dviśarīre saśubhe'budhekṣite
4.15
ceccatvāri bhavanti kheṭayugalānyatrādyapatyadvayaṃ
dvayaṅgasthairbahubhirbalena sahitaiścāndrīkṣītairvā tathā
lagnādyāvatibhe bhaved bhṛgusuto māsān vadettāvato
lagnāṃśairgatabhāvibhirgatabhaviṣyad garbhamāsānapi
4.16
tanayabhamavinaṣṭo vīkṣate yatra dhīśo
bhavati janirihātho dvādaśāṃśe hi yatra
vidhuramṛtakarāṃ tatsaṃkhyayā tulyarāśi
gatavati tuhināṃśau syājjaniḥ praśnakāle
4.17
tiṣṭheccedvidvasagraho divasarāśisye cilagne tadā
vācyaṃ janmadivātha naivamiti cedrātrau ca saṃdhyāsu tat
nāḍyarkasya tadā sute'tha śaśinaḥ kanyātha ṣaṇḍhodvayoḥ
nirgacchatyanilena jīvativiśadrātrau tu jīvecchiśuḥ
4.18
aśubhamadhyagatau bhavato yadā tanutuṣārakarāvanvīkṣitau
śubhakhagairiha garbhayutāṅganā pṛthagatho yugapanmṛtimāpnuyāt
4.19
yadi bhūmijabhānujekṣitaṃ sutabhaṃ śobhanadṛksamujjhitam
iha jārajagarbhamādiśedaśubhairvā cararāśigairapi
4.20
yadā sapāpo'rka yuto'thavā śaśī yadvā napaśyecchaśinaṃ tanuṃ vā
jīvo'tha sendu stapanaṃ napaśye jjīva stadā jāraja garbha māhuḥ
4.21
suto bhavedaurasa ijyavarge sutasthite saumya gṛhe ca dhīsthe
sutādhipe śukra navāṃśasaṃsthe śukrekṣite saṃtativṛddhiriṣṭā
4.22
jātaṃ jātaṃ putraṃ hanti kṣoṇīsūnuḥ putrarkṣasthaḥ
daityācārye putraṃ prāpte jāyante ṣaṭkanyāstasya
4.23
śukrenduvarge'tha samarkṣavarge jāmitrasaṃsthe bahukanyākāḥ syuḥ
dākṣāyaṇīśānasaptāvubhau cetsaṃpaśyatastaṃ yadi caikako'pi
4.24
saṃvitprakāśakāvyama
vaṃśocchittirvijñātavyā jāmitrā''kāśābhoniṣṭeḥ
a'svapnāmitrosyarcyaṃāṃghri1dvāvuṣṇajyotiḥ pāpaḥ
4.25
kalegharaṃ prāptavatīnaputre bhasandhisaṃsthośanasi dyunasthe
sutāspade śobhanadṛṣṭiśūnye bhavantibandhyāpatayo manuṣyāḥ
4.26
paśyaṃtyātmajamīdṛśaṃ sukṛtino digvastramastatrapaṃ
dhūlīdhūsaravigrahaṃ ca jaṭilaṃ bhaktapriyaṃ śaṅkaram
āryoḍhāśritabhūtimuttamavṛbāsakta kumārānvitaṃ
svātmārāmamupetasāmyadhiṣaṇaṃ bhaktā yathā dhurjaṭim
4.27
yajjāyeta sukhaṃ pitustavasuto jāto bhavān yadvate
diṣṭetyāptavacaḥśravāttadupamā naiveti śarmāntaram
eṣṭavyā vahavaḥsutā yadi yajetāpyaśvamedhena vā
nīlaṃcā vṛṣamutsṛjedatha gayāṃ gaccheditismaryate
4.28
kiṃbhūyo gaditena yena vidhinā satputrasaṃbhūtayo
labhyante yajanārcanastutijapadhyāneopavāsādinā
pūrvāttīrṇavikarma niṣkrayavidhānevātha sarvātmanā
saṃkhyāvānprayateta sadguṇasutaprāptyarthamatyādṛtaḥ
4.5-2
dhanadhānyaguṇā'dyaṃ hi putrīṇāmeva sārthakam
mūrtimūrtimaṃtāṃ mūrtā mūrtijo mūrtije| yataḥ ||-6
kāhnukavīśvaranandana govindakavīśvareṇa nirṇīte
saṃvitprakāśakāvye pañcamaḥ sargaḥ sutapraśne