[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Poetry (mahākāvya, lyric, messenger poems, stotra, Prakrit kāvya)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya) › [Prakrit and Apabhraṃśa kāvya (non-Jain)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit) › [Sandesharasaka](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2) › 2 # Sandesharasaka 2 Sandeśarāsaka 2 - **Language:** Apabhraṃśa ### [2.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.1) vivasāviya raviyarihi tavahi araviya tavaṇi amiyamao vihu jaṇai dāha bisa jammaguṇi 3-138 nibhaṃti taṇu ghaṇasāriṇa caṃdaṇiṇa aliu ji kivi caccaṃti, puṇavi pieṇa va ulhavai piyavirahaggi nibhaṃti āyaim̐ loahoṃ loaṇaim̐ jāī saraim̐ na bhaṃti | 365 ### [2.1-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.1-2) ahariu-ruhireṃ ulhavai aha appaṇeṃ na bhaṃti | 416 ### [2.96](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.96) giṃbha tavaṇi khara tāviya bahu kiraṇukkarihi, pau paḍaṃtu pukkharahu ṇa māvai pukkharihi, payahatthiṇa kiya pahiya payaṃ hi pavahaṃtayaha, pai pai pesai karalau gayaṇi khivaṃtayaha payahatthiṇa kiya pahiya pahiṃhi pavahaṃtiyaha pai pai pesai karalau gayaṇa khivaṃtiyaha 3-148 duddhara dhara dhāroha bharu 3-152 jaṃca (jaṃci ?) kiṃ juttaṃ sukulaggayāṇa muttūṇa jaṃca iha samae, taḍa taḍaṇativva-ghaṇa ghahaṇa saṃkule daiva vaccaṃti marālāgami ṇahu taggami ‘marima murālāgami taggāgami’ ‘marima marālāgamaṇahu taggami’ ṇahu ki hu kahai ### [2.207](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.207) 3-186 kosilli lai ḍhukkau kosilli himantu tusāra bharu 3-192 sūḍiya 3-195 matta mukka (majjamukka), vivahagaṃdhakkarasu, varacchaṇi, sīmaṃtiṇiya, 3-199 uvāḍayaṇi pajjalaṃta virahaggi-tivva jhālāulaṃ mayaraddhauvi gajjaṃtu lahari ghaṇa bhāulaṃ sahavi dusahu duttara viccarijjai sabhbhayaṃ maha ṇehaha kivi duggu vaṇijjai ṇibbhayaṃ vijjhaṃti paruppara taru ṇihaṃti kaṃṭagga tikkha te ṇahu gaṇaṃti taṇu dijjai rasiyaha rasaha lohi ṇahu pāu gaṇijjai pimma mohi mahu pikkhavi biṃbhiu maṇihi hauṃ, suṇi pahiya kahiu ravaṇijjarūu ### [2.4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.4) 3-219 naccīyai, basaṃtakāla, hāra, parikhillarīhi 3-223 pahāvariu, aṇāi, anaṃta jema aṃcitau kajju tasu siddha khaṇaddhi mahaṃtu tema paṭhaṃta suṇaṃtayaha jayau aṇāi aṇaṃtu bhūmikā rāsaka kā vikāsa nṛtya ke rūpa meṃ isakā pracalana rahā hogā|' eka dūsare vidvān kā 'hallīsaka' ke ilīśiyana ke saṃbaṃdha saṃdigdha haiṃ kintu rāsa kā saṃbaṃdha ābhīroṃ-jaisī kisī gopālaka hai ### [2.1-3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.1-3) ḍaॉ0 vāsudevaśaraṇa agravāla ke anusāra yahām̐ 'aślīla rāsaka padāni' kā karanevālī striyoṃ ke dvārā viṭoṃ ke kānoṃ ko amṛta kī bhāṃti acche laganevāle dasavīṃ śatābdī tathā bārahavīṃ śatābdī ke jaina graṃthoṃ meṃ) daṃḍarāsa, lauḍurāsa, jise laguḍa rāsa kā citra kahā hai ### [2.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.3) rāsoṃ ko khelane kī prathā thī ### [2.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.2) isī prakāra 14vīṃ śatābdī kī batāyī jānevālī prekṣaṇaka kā ullekha milatā hai lauḍḍārasu jahi purisuvi ditiu vāriyahu, tālārāsuvi diṃti ta rayaṇihi divasi vi lauḍārasu sahum̐ purisiṃhi —carcarī chaṃda, 16 —upadeśa rasāyana rāsa, chaṃ0 36 11vīṃ śatābdī taka utpatti ho cukī thī| carcarī aura rāsa nṛtyoṃ ke sātha loga 'caturthajavanikāntaram' ke aṃtargata vidūṣaka dvārā varṇita carcarī ko prastuta kiyā pracāra dekhakara jainamata ke pracārakoṃ ne ina gītiyoṃ ko apane upadeśoṃ kā mādhyama banāyā| janatā rāsakādi ke sātha śṛṃgārī gīta gātī rahī hogī aura jaina matāvalambī upadeśātmaka aura dhārmika gīta gāte rahe hoṃge| ḍaॉ0 daśaratha śarmā ke matārahane detā| 12vīṃ śatābdī ī0 ke jaina ācārya hemacaṃdra ne 'rāsaka' kī gaṇanā bhāṇa, prasthāna, śiga, bhāṇikā, preraṇa, rāmākrīr̤a, hallīsaka rāsaka, goṣṭhī ādi praveśa ho jātā hai|' 'so rāsaka isī prakāra kā eka uddhata-pradhāna geya uparūpaka hai isameṃ (rāsaka meṃ) bahuta-sī nartakiyāṃ vicitra tāla-laya ke sātha yoga detī thīṃ ### [2.4-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.4-2) hemacaṃdrācārya ke atirikta lagabhaga 14 vīṃ śatābdī ke viśvanātha kavirāja ke (do saṃdhiyoṃ vālī), 'vilāsavatī' (cāra saṃdhiyoṃ vālī) nāmaka pustakeṃ dī huī paribhāṣāem̐ milatī haiṃ ### [2.3-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.3-2) saṃskṛta nāṭakoṃ ke marmajña vidvāna ḍaॉ0 kītha ne nāṭyarāsaka ko 'samūha nṛtya' huā| nṛtya ke sthāna para gāna kī pradhānatā hone para usameṃ kathātattva niraṃtara bar̤hatā aṃśa pradhāna hote hī isakā upayoga loga aneka rūpoṃ meṃ karane lage| śṛṃgāraparaka kathāem̐ to usameṃ racī hī jāne lagīṃ, jaina sādhuoṃ ne sarasa kathāyukta rāsoṃ ko apane se atyaṃta upayogī siddha huā hogā| 12vīṃ śatābdī ke bāda kathā-pradhāna rāsavirahāṃka ne apabhraṃśa chaṃdoṃ ke lakṣaṇa diye haiṃ| isameṃ dohā, māgadhikā, mattā, raḍḍā, hai ki rāsābaṃdha apane ghattāoṃ, chaḍḍiāoṃ, paddhar̤iāoṃ tathā anya suṃdara chaṃdoṃ chaṃda ‘rāsā chaṃda’ ho gayā deśa aura vīratā ādi ko uddeśya banākara race hue aneka rāsa-rāsaka-rāso graṃtha kālāṃtara meṃ pramukhataḥ do diśāoṃ meṃ vikāsa huā| vīratāparaka rāsa, rāso ke rūpa meṃ tathā laukika premagāthātmaka rāsa, rāsaka meṃ| prathama ke pramukha udāharaṇa itanā mahattva svīkāra karanā par̤ā hai ### [2.1-4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.1-4) prāpta rāsa graṃthoṃ kā, jinakī saṃkhyā eka sahasra ke lagabhaga batāyī jātī hai,4 1—dhārmika 2—aitihāsika, jaise vijaya tilaka sūri rāsa 3—paurāṇika, jaise nala-damayaṃtī rāsa 4—ādhyātmika, jaise karma vipāka rasa 5—naitika, jaise upadeśa rasāyana rāsa 6—laukika prema tathā vyavahāra sambandhī, jaise rohiṇī yā cora rāsa, tālā rāsa, laguḍa rāsa jambū svāmī cariu, gayasukumārāsa, nemirāsa ādi | laukika rasa paraka rāsoṃ ke jina sevaka huā karate the ### [2.3-3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.3-3) kahava ṭhāha cauveihi veu payāsiyai kaha bahuruviṇivaddhau rāsau bhāsiyai ### [2.1-5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.1-5) ākarṣaṇa na rahane ke kāraṇa kevala manoraṃjaka kathāoṃ kā hī ākarṣaṇa pāṭhaka ke śabdoṃ kā prayoga kucha ghise arthoṃ meṃ hone lagā | jisa prakāra 'vilāsa' nāma dekara caritakāvya likhe gaye, 'rūpaka' nāma dekara caritakāvya likhe gaye, 'prakāśa' nāma dekara caritakāvya likhe gaye usī prakāra 'rāso' yā 'rāsaka' nāma dekara bhī caritakāvya likhe gaye |'1 kālāṃtara meṃ rāsa, rāso nāma dekara caritakāvya hī likhe gaye jāte the jaise pṛthvīrājarāso, khumānarāso, rāyamalarāso, rāṇārāso, saṃgatasiṃharāso, ratanarāso ityādi aura rāsa rāsaka nāmāṃta graṃtha śrṛṃgāraparaka yā dhārmika rāsa ke kramika vikāsa para vicāra karate hue dekhā hai, samaya ke sātha-sātha rāsa, revataṃgiri rāsu2 prāraṃbha—paramesara titthresaraha patha paṃkaya paṇamevi bhaṇisu rāsu revataṃgire aṃbikadivi sumarevi anta—raṃgihi e ramai jo rāsu siri vijaya seṇisūri nimmaviue nemijiṇu tūsai tāsu aṃbika pūrai maṇi ralīye samarā rāsu---prāraṃbha-pahilau paṇamiu deva ādīsara setuja sihare, anuarihaṃti savvevi ārāhauṃ bahumatti pare aṃta-ehu rāsu jo par̤hai guṇai nāciu jiṇa hari dei śravaṇa suṇai so vayaṭhaū e tīratha jāya phala leī carcarikāāraṃbha--jiṇa cauvīsa nameviṇu sarasai pada paṇamevi ārāhauṃ guru appaṇau avicalu bhāu dharevi | ādi śrṛṃgāraparaka athavā upadeśātmaka racanāoṃ meṃ mukhya dhyāna śrṛṃgāra varṇana tathā rayaṇāera dhara giritaruvarāim̐ gayaṇaṃ gaṇaṃmi rikkhāham̐ jeṇa'jja sayala siriyaṃ so vuhavaṇa vo sivaṃ deu ### [2.2-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.2-2) jema ciṃtitau kajju tasu siddhukhaṇaddhi mahaṃtu tema paḍhata suṇaṃtayaha jayau aṇāi aṇaṃtu ### [2.2-3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.2-3) hama āge saṃdeśa-rāsaka ke kāvya rūpa para vicāra karate samaya dekheṃge ki saṃdeśasaṃdeśa-rāsaka—kṛti, kavi aura racanākāla saṃdeśa-rāsaka ko prakāśa meṃ lāne kā śreya aneka durlabha graṃthoṃ ke uddhārakartā sthita bhaṃḍāra kara risarca insṭīṭyūṭa ke aṃtargata rājakīya hastalekha saṃgraha ke jainavibhāga kī jām̐ca karate samaya unheṃ saṃdeśa-rāsaka kī dūsarī prati milī| saubhāgyavaśa munijī ne 'saṃdeśa-rāsaka' kī prāpti kī sūcanā yaśasvī jarmana vidvān yākobī ko de dī thī| jarmanī jāne ke pūrva munijī ne saṃdeśa-rāsaka kī nakala apane hāthoṃ kara bhejane ko kahā paraṃtu adhika āvaśyaka kāryoṃ meṃ vyasta rahane ke kāraṇa yākobī apanā samaya isake lie na de sake| san 1638 ī0 ke āsa-pāsa munijī donoṃ saṃpādita rūpa kramaśaḥ prakāśita karanevāle the| isī samaya unheṃ māravār̤a sthita prati prāpta huī| isameṃ mūlapāṭha ke atirikta kisī anya vyakti kī likhī ṭippaṇa anya vidvān śrī harivallabha bhāyāṇī kī viśada vivecanā sahita saṃdeśa-rāsaka siṃdhī jainagraṃthamālā ke aṃtargata san 1645 ī0 meṃ prakāśita huā pūnevālī prati nayasamudreṇa likhita' likhā hai| kintu munijī kā kathana hai ki kaī jainasādhuoṃ kā paribhāṣā dene ke lie mūlapāṭha ke idhara-udhara kisī ne likha diye hoṃge| unhoṃne saṃkhyā 223 ke sthāna para 216 dī hai jahām̐ taka kramasaṃkhyā kā praśna hai, lipikāra kā pramāda spaṣṭa hai, kiṃtu 'naṃdaiḍḍha' nāmaka kisī ācārya kā kevala mata batā rahā ho lohāvata kī prati aṣṭamī ko samāpta huā thā dī gayī hai| munijī ne likhā hai ki isake lipikāra kā saṃskṛta-jñāna atyaṃta athavā ṭippaṇī lakṣmīcaṃdra ne hī likhī kyoṃki kisī vastu kā na prāpta honā hī paccāesi pahūo puvvapasiddho ya micchadesotthi taha visae saṃbhūo āradgho mīraseṇassa taha taṇao kulakamalo pāiya kavvesu gīyabisayesu addahamāṇa prasiddho saṃneha rāsayaṃ raiyaṃ¹ spaṣṭataḥ 'kaulikena tantuvāyunā' 1 milatā hai muslima jāti kā śabda lagatā hai vahām̐ 'sena' hindū upādhi hai ### [2.2-4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.2-4) ṭippanaka tathā jātiyoṃ ko 'julāhā' hī jānā jātā hai| 'brahmavaivarta purāṇa' ke aṃtargata brahmakhaṃḍa ke māna, donoṃ jātiyoṃ ke bīca meṃ rahī hogī| kavi ke pitā kā dvidharmasūcaka nāma prakāra hogī tema paḍhaṃta suṇaṃtayaha jayau aṇāyatu aṃtu jaya ho arthāt ve anāgata aṃta ke dina (kayāmata ke dina) vijayī hoṃ|" isa dṛṣṭi ke madhyayugīna ācāra-vicāra para prakāśa ḍālane vālī jitanī bhī pothiyām̐ aba taka hajārīprasāda dvivedī, kabīra, dādū, rajjaba, kutubana aura jāyasī ādi nirguṇa rāsaka' jaise āmuṣmikatā-rahita kāvya ke racayitā addahamāṇa bhī inakī birādarī racanākāla saṃdeśa-rāsaka athavā addahamāṇa kā koī ullekha aba taka anyatra nahīṃ prāpta kiyā jā sakatā muni jinavijayajī addahamāṇa ko muhammada gorī ke ākramaṇa se kiṃcit pūrvakāla paścimottara bhārata kā pramukha dhārmika sthāna samajhā jātā thā| isase anumāna naṣṭa kara diye jāne ke paścāt phira mulatāna apanī pūrva prasiddhi ko kabhī na pā sakā isake atirikta rāsaka meṃ vijayanagara athavā vikramapura tathā staṃbhatīrtha (ādhunika khaṃbhāta) kā ullekha huā hai ### [2.4-3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.4-3) vijayanagara ādhunika jaisalamera rājya vilupta hone lagī ina aitihāsika tathyoṃ ke ādhāra para muni jinavijayajī ne niṣkarṣa nikālā hai ki saṃdeśa-rāsaka muhammada gorī ke ākramaṇa (1162 ī0) ke pūrva athavā kumāra11vīṃ śatābdī kā kavi mānā hai ### [2.1-6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.1-6) ācārya hajārīprasāda dvivedī ise 12vīṃ-13vīṃ śatābdī kī racanā mānate haiṃ ### [2.2-5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.2-5) kiṃtu śrī agaracanda nāhaṭā saṃdeśa-rāsaka ko itanī purānī racanā mānane ke unhoṃne isakā artha nahīṃ būjhā | ityādi prāraṃbha taka le jāyā jā sakatā hai ### [2.1-7](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.1-7) kevala yahī artha kaise nikālā jāya ki ve lakṣmīcaṃdra ke samasāmayika the | addahamāṇa upasthita hotī yadyapi saṃdeśa-rāsaka ke racanākāla ko nirdhārita kara sakane vāle sabala pramāṇoṃ par̤atā| saṃdeśa-rāsaka kā racanākāla 12vīṃ śatī īsavī ke āsa-pāsa mānane meṃ saṃdeśa-rāsaka kā kāvyarūpa lakṣaṇa hai ? hama dekha cuke haiṃ ki apabhraṃśa ke do chaṃdaśāstriyoṃ ke vicāra ‘rāsaka’ para dohā, māgadhikā, mātrā, raḍḍā, aḍillā aura ḍhosā nāmaka chaṃdoṃ ke lakṣaṇa gināne isī prakāra svayaṃbhū ne apane ‘svayaṃbhū chaṃdas’ ke āṭhaveṃ adhyāya ke aṃtima cāra hote the isake atirikta svayaṃbhū ne 21 mātrāvāle ‘rāsā’ nāmaka chaṃda kā lakṣaṇa, alaga hotī hogī ### [2.212](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.212) rāsā, gāhā, aḍilla, raḍḍhā, paddhar̤iyā, ḍomilava, dohā, kāmiṇī, mohaṇa, cūḍillaya, āḍaya, khaṃdhaya, duvai, naṃdiṇī, bhamarāvalī, laṃkor̤aya aura ramaṇijja aḍilla (kula chaṃda saṃkhyā 24), tadanantara paddhar̤iyā, (kula chaṃda saṃkhyā 22) aura dohā (kula chaṃda saṃkhyā 18) ādi āte haiṃ rāsaka’ ke kāvya rūpa para vicāra kara lenā samīcīna hogā ‘kāvyānuśāsana’ ke āṭhaveṃ adhyāya meṃ hemacaṃdrācārya ne kāvya ke do mukhya ḍombikā, bhāṇa, prasthāna, śiṃgaṭaka, bhāṇikā, preraṇa, rāmākrīr̤a, hallīsaka, goṣṭhī, ke śabdoṃ meṃ 'rāsaka āraṃbha meṃ eka prakāra ke uddhata-prayoga-pradhāna geya-rūpaka ko kahate taṃ ji pahiya pikkheviṇu piaukkaṃkhiriya, maṃthara gaya saralāivi uttāvali caliya taha maṇahara callaṃtiya caṃcala ramaṇabhari, chuḍavi-khisiya rasaṇāvali kiṃkiṇi rava pasari3 || ādi apanī sahaja gati-bhaṃgimā ke kāraṇa eka viśeṣa prabhāva utpanna karatā hai| ṛtuvarṇana ke aṃtargata grīṣma aura śiśira-varṇana ko chor̤akara 'rāsā' chaṃda kā prayoga prāyaḥ vibhājana aura kāvya-prakṛti ho jātā hai varṇana ke inhīṃ mor̤oṃ ko dhyāna meṃ rakhakara kavi ne apanī racanā kā vibhājana kahām̐ milegī ! meghadūta ke pāṭhaka kā hṛdaya samasta uttara bhārata ke paridṛśya meṃ sahṛdaya kā citta svacchaṃda prakṛti kā sākṣātkāra karatā hai| saṃdeśa-rāsaka kā viraha-varṇana hī hai | hām̐, prasaṃgānusāra loka-jīvana ke vividha pakṣoṃ kā svābhāvika citraṇa usameṃ avaśya huā hai āṣār̤ha ke prathama divasa usane sānu-saṃlagna meghoṃ ko dekhā | usakā viveka jātā rahā | kisī taraha apanī priyā ke pāsa saṃdeśa bhejane kī use kaṭhora adhīratā huī rāsaka' meṃ prakṛti-citraṇa kevala tṛtīya prakrama ke aṃtargata ṣaḍṛtu-varṇana meṃ ātā kā prasaṃga upasthita rahatā hai unameṃ kathāvastu ke mahattva kī alpatā kā bodha pāṭhaka ko avaśya hogā| meghadūta vastu ko bahānā banākara viraha-varṇana kā citraṇa karanā hī kālidāsa aura jasu pavasaṃta ṇa pavasiā, muia vioi ṇa jāsu lajjijjau saṃdeśaḍau, diṃtī pahiya piyāsu' yā isa 'gāhā' ko tuha viraha pahara saṃcūriāī vihaḍaṃti jaṃ na aṃgāīṃ taṃ ajjakallasaṃghaḍaṇa osahe ṇāha taggaṃti2 sthaloṃ para inake vyaṃgyārtha ko sphuṭa karane ke lie bar̤ī kliṣṭa kalpanā apekṣita use eka pūre prasaṃga kā ākṣepa karanā par̤atā hai |”¹ paṃcāśikā’, ‘rambhā śuka saṃvāda’, ‘bīsaladeva rāso’, ‘ḍholā mārū rā dohā’ aura ‘uddhavaśataka’ ādi isī prakāra ke kāvya haiṃ jinameṃ prabaṃdhātmakatā kevala nāmamātra isīlie jor̤atā rahatā hai tāki use pātroṃ ke udgata bhāvoṃ ko varṇana karane ke leṃ-anumati mām̐gatā thā | kiṃtu virahiṇī use roka letī thī| usake saṃdeśa kā krama saca batānā ki navaghana rekhā se nikale hue śaratkālīna nirmala, pratyakṣa amṛtasrāvī kiṃtu usakā priya nahīṃ lauṭā saṃdeśa-rāsaka isī prakāra muktaka pradhāna yā kṣīṇa prabaṃdha-dharmā muktaka kāvya hai apabhraṃśa kī apekṣā jana-jīvana kī bolī ke nikaṭa thī| hemacaṃdra ke bāda apabhraṃśa para hī adhika rahegā jinake sahāre isakī bhāṣā ko pariniṣṭhita apabhraṃśa se alaga samajhā jā sakatā hai 1. lupta-vibhaktika prayoga vibhaktika prayogoṃ kā avahaṭṭa kāla meṃ kāphī pracalana huā kartā-lahi chidda viyaṃbhiu biraha ghoru|—saṃdeśa-rāsaka ### [2.212-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.212-2) uccarahiṃ sarasu mahuyara jhuṇīu |—216 lakhana kahā ham̐si hamare jānā |—tulasī karma— siṃnhi caḍiu pikkhi māyaṃdasāha |—saṃ0 rāsaka ### [2.218](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.218) tūrā ravi tihuyaṇa bahirayaṃti |—vahī ### [2.103](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.103) mukutā leuṃ to ghuṃghucī ḍīṭhī |—jāyasī suphalaka suta dukha dūra karau |—sūra karaṇa— ṇiya-gharaṇiya sumuraṃta viraha sabaseya kaya |—saṃdeśa-rāsaka ### [2.618](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.618) jala rahiya meha saṃtavia kām̐i |—vahī ### [2.15](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.15) puhupa pam̐ka rasa abhiya sam̐vāre |—jāyasī tihi anurāga vasya bhae tāke |—sūra more kara tākara vadha hoī |—tulasī saṃbaṃdha--avara kahava varamuddha hasaṃtiya aharayalu |—saṃdeśa-rāsaka ### [2.115](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.115) aṃgihiṃ tuha alahaṃta dhiṭṭha karayala pharisu |—vaho, 161 biraha bāna tasa lāga na ḍolī |—jāyasī bithā biraha jura jārī |—sūra adhikaraṇa--jai pimmavioya visaṃṭhulayaṃ hiyayaṃ |—saṃdeśa-rāsaka ### [2.43](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.43) ṭeku piyāsa bāṃdhu jiya dhītī |—jāyasī eka divasa mere ghara āe maiṃ hī mathata dahī |—sūra soi bharosa more mana āvā |—tulasī kā lopa spaṣṭa hai— amhe thovā riu bahuu kāyara emba bhaṇaṃti muṃdhi ṇihāraya gayaṇatalu kai jaṇa joṇha karaṃti bhāratīya āryabhāṣāoṃ kā yaha lakṣaṇa saṃdeśa-rāsaka ke racanā-kāla taka sphuṭa ho calā thā 2. parasarga lupta-vibhaktika padoṃ kā vyavahāra bar̤ha jāne kā pariṇāma yaha huā ki arthasau, sarisu, huṃtau dviyai, resi, laggi, mahi ityādi parasargoṃ kī bharamāra ho jātī kā vyavahāra hone lagā thā satthihi (sātha)— viviha-viakkhaṇa-satthihi jai pavasiyaha |—saṃdeśarāsaka ### [2.175](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.175) som̐hahi sijja taruṇi jaṇa satthihi |--vahī ### [2.47](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2.47) sama (se ke sātha)-kāvi keṇa sama dara hasai |—saṃ0 rā0 --- Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.prakrit.sandesarasaka-2.2) · Pramāṇa