Pramāṇa · Search · About · API

Rasikaramana 1

Rasikaramana 1

Language
Sanskrit

Contents

1.2

vaktuṃ yasya guṇānsahasravadano jihvādvisāhasrakanalaṃ ko mahimānamasya manujaḥ svalpālpadhīrvarṇayet
kiṃ tvākāśamapāramatra garuḍaśyenādipakṣīśvarā
hyātmāvasthitaśaktisāranihitā hyallaṅghayanti kramāt

1.3

prasannatārādipavaktraśobhāṃ
kundendukānti kamalāsanasthām
śubhreṇa vastreṇa virājamānāṃ
sarasvatīṃ naumi kavitvahetoḥ

1.4

mūḍho'buddhiḥ kavipadamahaṃ gantukāmo'smi mohāt
uccairlabhyaṃ phalamiva tarorvāmanaḥ prāptukāmaḥ
kiṃ vāsminme matiparicitirbhārvinīśaprasādātkartavye yaḥ pariṇatagiraṃ mūrkhamapyutkaroti

1.5

chandolaṃkāragranthāḥ kvacidapi na mayā dṛṣṭapūrvāḥ pramādānno jāne kāvyabandhaṃ kavijanahṛdayāhlādinīṃ vā giraṃ ca
śrīmaddurvāsāhaṃ nijaguṇakathane saṃniyuktaḥ pravṛtto
lobhenāthāpi mohādiha ha capalatāṃ me kavīśāḥ kṣamadhvam

1.6

natvā sādhupadāravindayugalaṃ sarvārthasiddhipradaṃ
viṣṇubrahmamaheśvarādivibudhāṃścārbhyarcya doṣāpahān
sarvāṃścāpi gurūnpraṇamya śirasā grantho mayā badhyate
mūḍhenāpi munīśvarasya kṛpayā durvāsasaḥ prītaye

1.7

svapne yathā śrīpatinopadiṣṭā
guṇā munīśasya taponidhestu
durvāsaso mahyamanukrameṇa
bra(2a)vīmi tānsaṃprati buddhacetāḥ

1.8

asti kṣitau namiṣakānanākhyo
deśo daśāśāvidito guṇāḍhyaśca:
sūryodaye prātariva pravṛddharāgaḥ karānnaṣṭatamovitānaḥ

1.9

mahattayā yasya mahīvipṛṣṭhe
deśaḥ samo nābhyadhikaḥ kutaḥ syāt
viṣṇoḥ suraughaḥ prabalasya śaśvadramālayasyeva sarojanābheḥ

1.10

na yatra durbhikṣabhayaṃ janasya
śrutāvapi sthātumalaṃ samāsa
kvacinna sīmakṣitipāḥ svadeśasīma vyatikramya padaṃ ca celuḥ

1.11

na yatra pratyarthimahīpatestu
svapnāntare'pi pratibādhate sma
lokaṃ svadharmābhirataṃ samudregaḥ sarvagīrvāṇasamṛddhihṛṣṭam

1.12

nisargavairā api yatra sattvāḥ
parasparaṃ hṛṣṭatanūruhāstu
krīḍanti nityaṃ parihṛtya vairaṃ
govyāghrasiṃhebhamayūrasarpāḥ

1.13

vanāni nadyo girayaśca yatra
sarāṃsi kheṭā na ca pattanāni
ratnākarāḥ santi nadāśca tīrthānyanekarūpāṇi tamoharāṇi

1.14

deśavarṇanakulakam
deśo'sti tasminkila kanyakubjābhidhaṃ mahatpattanamindirāyāḥ
niketanaṃ pūrṇasamullasatsatprākāraramyaṃ śubhagopurāḍhyam

1.15

yasminnibhendrotkaṭakumbhabhūbhṛddravanmadāsiktanarendramārgāḥ
ābhānti puṣpotkaracandanoḥ
ramyāścaturvarṇasamākulāśca

1.16

yatra sphāṭikakuḍyamadhyavilasadbimbaśriyodbhāsitāḥ
prāsādāḥ śikharāgrasaṃsthakalaśoddīptyā tamodhvaṃsakāḥ
śubhrakṣamādhararājabhāsamaniśaṃ muṣṇanti cocchrāyato'ṭṭālāgradhvajavāritoṣṇakiraṇaproddāmatā (2b) pāḥ śubhāḥ

1.17

unnidrapaṅkeruhapatranetrāḥ
pravālaraktoṣṭhapuṭāḥ suhṛṣṭāḥ
krīḍanti harmyeṣu samṛddhimatsu
priyaiḥ priyā yatra vilāsamugdhāḥ

1.18

gārutmatendrādimaṇiprabaddhasopānapaṅktīrgṛhadīrghikāśca
narairvaryagāhyanta sarojamadhyasaktairbhramadbhirbhramaraiśca yatra

1.19

gatāgate nūpurarājahaṃsasvanairvikāraṃ manasi priyāṇām
dadhatya uccairramayāṃbabhūvarvilāsahāsādibhiraṅganāstu

1.20

aṭṭālikāvasthitakāmikeśasaṃskāradhūpāḥ prayayurgavākṣaiḥ
saugandhyatoye nṛpavaryamārge
prabhṛtya sarvaṃ surabhīvicakruḥ

1.21

yasminmṛdaṅgadhvanijātamohā
ghanāgamaṃ cetasi śaṅkamānāḥ
acīkḷpannartitumāśu dūrādbarhāṇi sajjāni mudā mayūrāḥ

1.22

yasminmahārājapathe yuvānastāmbūlapūrṇāsyavicitraveṣāḥ
parasparaṃ hāsavinodavārtāḥ
kurvanti vaimānikacāruśobhāḥ

1.23

vavacijjaganmaṅgalanāmadheyakathāṃ praśasanti suhṛṣṭacittāḥ
bhālollasatpuṇḍrakaśaṃkhacakragadābjacihnāḥ puruṣāśca yatra

1.24

pravālavaidūryamaṇipraṇaddhabhālāḥ sphuranti prahṛtendralakṣmyaḥ
muktāphalastambamayairvitānairakṣīṇi lokasya haranti ramyāḥ

1.25

rambhorū rājamānyāḥ sakalayuvajanonmādanāścāruveṣā
ramyante yatra nārīḥ puri hṛdi vilasaccāruhārāḥ sunābhīḥ
yūnāṃ trasyanmṛgākṣīḥ kanakakurucittanūḥ premadānapragalbhāḥ
pūrṇenduspardhivaktrāḥ sphuṭadaśa (3a) narucisphītahāsauṣṭhoṣṭhīḥ

1.26

yatratyalokā vibudheśvarāṇāṃ
sphītāṃ śriyaṃ naiva tṛṇāya cakruḥ
nirantarasphītasamṛddhaketā
vihāraśayyāsanabhogamattāḥ

1.27

pratigṛhaṃ sārasahaṃsacakramayūrapārāvatakūjitāni
śrutvā manasyāvirabhūdanaṅgaḥ
sajjīkṛteṣvāsadharo janānām

1.27.p1

iti śrīmahāntimisutasya durvāsasaḥ kāvye rasikaramaṇasaṃjña kaviśrīraghunāthaviracite nemiṣadeśasthakanyakubjavarṇano nāma prathamaḥ sargaḥ

Linked texts (1)