Pramāṇa · Search · About · API

Rasikaramana 4

Rasikaramana 4

Language
Sanskrit

Contents

4.1

iti śrīmahāmatisutasya durvāsasa: kāvye rasikaramaṇasaṃjñe
kaviśrīraghunāthaviracite durvāsaso janmamahotsavavarṇano nāma tṛtīya: sarga:
jātakarma cakārāsau jāte putre mahāmanā:
karuṇākarasaṃjñastu dadau dānāni puṇyakṛt

4.2

dadau dvijavarebhyo gā hṛṣṭo'sau karuṇākara:
savatsā: pūrṇabhūṣāḍhyā: sarvalakṣaṇasaṃyutā:

4.3

sa guḍājyaṃ dadau prītaḥ putraśreyobhikāṅkṣayā
kāmaistaistairvarṣasau yācakebhyo mahāmanāḥ

4.4

vavarṣa kāmānsarvānsa parjanya iva dehinām
karuṇākaramiśro'sau prahṛṣṭaḥ putrajātake

4.5

jātakarmākhyasaṃskāre kṛte pitrā tu dhīmatā
rarāja sutarāṃ bālo mahāma(6b) ṇiriva jvalan

4.6

sa padmapatrāyatacārunetraḥ
padmāntarāladyutidehakāntiḥ
supadmarekhāṅkitapāṇipādastaṃ padmanābhābhyamataḥ pitoce

4.7

dine dine so'tha vivardhamānaḥ
pupoṣa dehaṃ kanakāvadātam
vilokya yaṃ sarvajano'bhimene
sākṣāddhareraṃśamihāvatīrṇam

4.8

saṃlālyamānaḥ karuṇākareṇa
babhau mahākāruṇikena bālaḥ
sākṣācchevenāyatabāhuneva
kumārakākhyo mahatāṃ mahīyān

4.9

pīnāyatājānubhujastu kīranāsāsunāso vipulāṃsadhārī
samunnatodāttaviśālavakṣāḥ
pūrṇāmbudadhvānagabhīranādaḥ

4.10

aśvatthapatrodaranimnanābhirvalitrayakhyāpitabhūribhāgyaḥ
nigūḍhajatruḥ pṛthukaṃdharastu
rekhātrayodbhāsitakambukaṇṭhaḥ

4.11

prathamāntakulakam
raṇatkiṃkiṇījālakaṃ pādapadme
lasatsvarṇaratnāṅgadaṃ bāhumūle
sphuranniṣkakaṇṭhaṃ calatkākapakṣaṃ
jaharṣabhikaṃ taṃ vicakṣyāryalokaḥ

4.12

muktāphalorasthalahāraramyaṃ
samullasatkuṇḍalakarṇaśobham
viśālajaṅghorukaṭipradeśaṃ
pravālaraktoṣṭhapuṭaṃ guṇāḍhyam

4.13

prasannatārāādhipavaktraśobhaṃ
śirīṣapuṣpāñcitadantapaṅktim
kaṭiprabaddhāmalahemasūtraṃ
jāmbūnadoddāmaśirovibhūṣam

4.14

calakapolatalāmalakuṇḍaladyutinirastatamomitajālakam
vipulabhālavirājitakuntalabhramarasevitavaktrasaroruham

4.15

kanakatilakabhālaṃ prollasatpuṣpamālaṃ
kaṭihṛdayaviśālaṃ pāṇipādapravālam
pṛthutaragalanālaṃ pu (7a) ṇyavāpīmarālaṃ
sakalabhuvanapālaṃ sundaraṃ viprabālam

4.16

dvitīyākulakam
athāsau mātṛkābhya(sta)mukhena praviveśa ha
brahmaśabdamayaṃ navyābhyāseneva sāgaram

4.17

tatāra vāṅmayaṃ brahma śrutivarjaṃ svabuddhitaḥ
padmanābho guṇairbuddherguruvallabha ātmavān

4.18

atha yajñopavītākhyaṃ saṃskāraṃ dvijasattamaḥ
cakāra padmanābhāya tanūjāyātibuddhaye

4.19

datte yajñopavīte tu padmanābho dvijottamaḥ
śrutīḥ papāṭha śuddhātmā nistandro'nudinaṃ hi saḥ

4.20

pālāśadaṇḍadhārī ca sākṣasūtrakamaṇḍaluḥ
brahmacārī jitakrodho jitāsanaparigrahaḥ

4.21

jitendriyo jitātmā ca bhikṣāśī kaṭisūtradhṛk
śikhī yajñopavītī ca nārāyaṇaparāyaṇaḥ

4.22

śuddhātmā samadṛg dāntaḥ sarvabhūtahite rataḥ
parāpavādavimukho maunī ca jitanidrakaḥ

4.23

mitabhuk mṛduvāk tyāgī saṃyamī satyasāgaraḥ
yogī ca jitaṣaḍvargaḥ saṃsāravimukhaḥ sadā

4.24

kulakam
iti śrutīradhīyānaḥ padmanābho maraprabhaḥ
sarvatra jātavairāgyo brahmacārī babhūva ha

4.25

atha gṛhamatihāya śāstradṛṣṭiḥ
sadanamiva sāgararājakanyakāyāḥ
bhagavati dṛḍhabaddhacittavṛttinirvedadharaḥ padmanābhaḥ prāvavrāja

4.26

iti śaraṇamupajagāma bhāratīśrīnṛsiṃhamiti viditamakhaṇḍayogasiddhim
tribhuvanajananayanatoṣahetuṃ
trāṭakaśabdaliṅgamanalpayogadhīḥ saḥ

4.27

anudinamedhamānabhaktiyogo
gurumamitaguṇamaprameyaśaktiyuktam
dṛḍhamatirādaratorhaṃ (7b) yāṃcakra ārāccaraṇanalinasamupālanādibhiḥ saḥ

4.28

bhāratīśrīsiṃhastu bhaktimālokya tasya va
parituṣṭo mahāsiddhaḥ śiṣyatvena tamagrahīt

4.29

guhyācchādanamātravastravigatasnehaṃ svato niḥspṛhaṃ
tṛṣṇākrodhamanobhavādisakaladviṭsaṃghamānāpaham
divyāśāmbaradhāriṇaṃ ca tamato hṛṣṭastu durvāsasaṃ
nāmnā vai kathayāṃbabhūva sa guruḥ sacchiṣyamudyadyaśam

4.30

sa durvāsāstapo yuñjan yatī yogaparāyaṇaḥ
avātsītsaṃnidhau yogaṃsaṃsiddhayabhigato guroḥ

4.31

varṣāsvākāśavāsī sa babhūva niyatendriyaḥ
nirāvaranadehena jalāsārābhiṣāṇmuniḥ

4.32

hemante'mbugagātrayaṣṭiracaraddivyaṃ tapaḥ svātmadṛk
prāṇāyāmaparāyaṇaḥ sa satataṃ yogīśvaro mantravit
śītodbhūtadurantaduḥkhakalane no dattacittaḥ kvacid
durvāsāḥ parigītalokasuyaśā gīrvāṇasaṃghastutaḥ

4.33

grīṣme'yaṃ ca hutāśanāntaragato reje jvalaṃstejasā
mūrto'gniḥ kṣitidevasiddhiniratastuṣṭo havistarpaṇaiḥ
mānuṣyākṛtimāṃstaponidhiriva pratyāhṛtākṣo muniryogabhyāsaparāyaṇaḥ svanasidṛk brahmārpitāntarmanāḥ

4.34

itthaṃ tapasyugratare ratasya
saṃvatsarāḥ kāyadamaprakartuḥ
samādhiyogābhiniviṣṭabuddherātmaikadṛṣṭerbahavaḥ samīyuḥ

4.34.p1

iti śrīmahānmatisutasya durvāsasaḥ kāvye rasikaramaṇasaṃjñe kaviśrīraghunāthaviracite durvāsaso bhāratīnṛsiṃhaśiṣyatvanirūpaṇo nāma caturthaḥ sargaḥ

Linked texts (1)