Devishataka (Devīśataka)
देवीशतक
Ānandavardhana's hymn of a hundred verses to the Goddess, full of citra devices.
- Language
- Sanskrit
- Date
- 850–890 CE
- Author
- Ānandavardhana
- Place
- Kaśmīra
- Extent
- 105 passages, 1,026 words
- Text
- complete digital text
- Source
- sanskritdocuments · sanskritdocuments.org e-text (ITRANS) · sanskritdocuments.org terms: prepared by volunteers for personal study and research; not to be copied or…
Contents
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104 — 1 part
Text
1
śrīgaṇeśāya namaḥ |
anantamahimavyāptaviśvāṃ vedhā na veda yām |
yā ca māteva bhajate praṇate mānave dayām ||
2
natāpanītakleśāyāḥ surārijanatāpanī |
na tāpanī tanuryasyāstulyā nādīnatāpanī ||
3
vaktrapadmā vidherbhānti yayā sargalayo dayā |
yā sākṣādyā ca janitasthitisargalayodayā ||
4
yāśritā pāvanatayā yātanācchidanīcayā |
yācanīyā dhiyā māyāyāmāyāsaṃ stutā śriyā ||
5
namāṃsi dhvaṃsamāyānti asyāḥ stutyādareṇa vaḥ |
tasyāḥ siddhyai dhiyāṃ mātuḥ kalpantāṃ pādareṇavaḥ ||
6
ṛṣīṇāṃ sādayāmāsa yā tamāṃsi trayīmayī |
pāyādvaḥ sā dayāmādhicchidaṃ jagati bibhratī ||
7
smaradviṣā yā yayāce yayā ceyaṃ vidheḥ kriyā |
yāṃ cācyuto'pi tuṣṭāva tuṣṭā vaḥ sā'stu pārvatī ||
8
yā damāvanayāgena svārāthā nayasārayā |
harikaitavahāsyāya sāyāmā vijitā yayā ||
9
yāyatājivimayā sā yasyā hā bata kairiha |
yā rasāyanadhārā svā na geyānavamā dayā ||
10
sā buddhiruttamālokaḥ satāmāryā punātu vaḥ |
yadbhakteruttamā lokaḥ prāpnotyeṣa viśuddhatām ||
11
ayuddha sādhutrāṇāya sāmarā yā sahāriṇā |
khaḍgena dīprā devānāṃ sāmarāyāsahāriṇā ||
12
caraṇāghātanihatakāsarā ca raṇājire |
rarāja yā nayajayairarājasajanānatā ||
13
sāvatādvo'mbikā'bhyarcyanāmā na na yaśobhitaḥ |
tanoti praṇato yasyā nā mānanayaśobhitaḥ ||
14
saṃyataṃ yācamānena yasyāḥ prāpi dviṣā vadhaḥ |
saṃyataṃ yā ca mānena yunakti praṇataṃ janam ||
15
yā damānavamānandapadamānanamānadā |
dānamānakṣamānityadhanamānavamānitā ||
16
sā rakṣatādapārā te rasakṛdgaurabādhikā |
sārakṣatādapārāterasakṛdgauravādhikā ||
17
anuttamoharāśayo bhavanti yāmanāśritāḥ |
anuttamo harāśayo yayā ciraṃ ca rañjitaḥ ||
18
anantarāgatāpāyāstārayitrī bhavāpadaḥ |
anantarāgatāpāyāḥ sā vo gaurī hiyātkriyāḥ ||
19
yāmāyāsajidāsaktaśokajālasya pātinī |
yā mātā sarvadā bhaktalokajālasya pālanī ||
20
sāmarāgamanāyāsaṃ tyaktvā sārdhaṃ surāribhiḥ |
sāmarā gamanāyāsannudyatā yudhi yadgaṇāḥ ||
21
sāmodayājayā śātaiḥ śastraiḥ śatrau hate yayā |
sāmodayā jayāśā tairgīrvāṇairgarvato jahe ||
22
yayāyāyāyyayā yūyaṃ yo yo'yaṃ yeyayaiya yām |
yayuyāyiyayeyāya yaye'yāyāya yāyayuk ||
23
sā'vyādgaurī sadā yuṣmānsadāyuṣmānsamṛddhyati |
śaraṇaṃ yāṃ naro gacchanna rogacchandameti ca ||
24
kṛtāspadā yathā sampadaghāni suravairiṣu |
hanti yā vāṅmayī dūrādaghāni suravairiṣuḥ ||
25
jitānayā yā natājitārasātatasāratā |
na sāvanā nāvasānayātanāririnā tayā ||
26
manobhavārātimanobhirāmayā jarāmayāpākaraṇaikadakṣayā |
madakṣayānnirmalatāṃ dadānayā sadā nayāsthā kriyatāṃ tavāryayā ||
27
samāyayāvindrahitāya yā raṇe samāyayā yā na jitārisenayā |
sa mā yayāce haramāśritaḥ sphuṭaṃ samā yayā mugdhatayā manojñatāḥ ||
28
sā bhāvakṣālavaryā nutavibhavitanuryā valakṣāvabhāsā jānānasyāśayaprā navanalinavanaprāyaśasyānanājā |
sātaṃ varmānanasthā rahasi rasiharasthānanarmāvataṃsā pāyādaktā raṇatrā matanamanatamatrāṇaraktā dayāpā ||
29
upāsate kṛṣṭikṛtodayāṃ yāṃ janā sadārādhanamīhamānāḥ |
śambhoḥ prasiddhā tanutāṃ vahantī gaurī hitaṃ sā bhavatāṃ vidheyāt ||
30
yāṃ sadya eva tridaśaiḥ pumāṃsaḥ samā namasyanti sadānabhogāḥ |
aghāni yasya praṇatā vipakṣaiḥ samānamasyanti sadā nabhogāḥ ||
31
yasyāḥ prabhāvo dyusadāṃ vipakṣasenā vadhānandayitāharasya |
manombujasyāvahatu śriyai vaḥ senāvadhānaṃ dayitā harasya ||
32
surā jitā bhāvitadevarājadvipakṣamā yāta raṇādabhītam |
svāpaṃ na vo dhāma hitaṃ na nāma sadaivasenā bhavatohitānām ||
33
surājitā bhāvitadevarājadvipakṣamāyā taraṇādabhītam |
svāpannabodhāmahitaṃ nanāma sadaiva senā bhavato hitānām ||
34
surāniti dveṣijanairabhidrutānudāharadyā svayamāhavodyatā |
śivo'dya tāpapraśamastayā tava praśastayā tattvadṛśā vidhīyatām ||
35
vakraṃ bibhratyupahitacandrāyāsaṃ yā saṃmohapraśamanasūryākārā |
kārānītāmaramarimācikṣepa kṣepatyaktā raṇabhuvi sā vaḥ pāyāt ||
36
hite hite'stu te stute jitājitāmitāmitā |
jayājayā jano'jano yayā yayāvalaṃ balam ||
37
saktiṃ vaḥ sukṛtārjane vidadhatī satrāṃ yatāṃ trāyatāṃ durgā durgrahadūṣitoddhatadhiyāmāyāsadā yā sadā |
sādhūtsāhavidhānasaktamanasāṃ mukhyā tato khyātatāṃ saṃsmṛtyaiva - - - matsarabharasphītāpadāṃ tāpadām ||
38
yā mūrtiṃ kimapi smarārivapuṣā dhatte samāyojitāṃ yāṃ dṛṣṭvaiva vināśamāpa sahasā śumbhaḥ samāyo'jitām |
yā namraiḥ surasiddhikiṃnaranaraiḥ khedaṃ vinā śasyate sā heturbhavatāṃ trilocanavadhūraśrīvināśasya te ||
39
sāyāsāyāstrilokyāḥ śaraṇamakaruṇakṣuṇṇadaityapravīrā svairaṃ svairaṃśasargairgahanatamamahāmohahārdaṃ harantī |
śasyāśasyādadhānā sakalamabhihitaṃ bhaktibhājaḥ smṛtaiva stādastādabhradoṣā dviṣadupaśamanī sarvataḥ pārvatī vaḥ ||
40
surasuracitacitanavanavabhavabhavanānādarādarāyethe |
layalayacaraṇau caraṇau na na māmi natena namāmi na te ||
41
yā vismayaṃ smarabhidā cakre'ṅkāropitā navaṃ nārīṇām |
vidadhe yaccāpasya na ca kreṅkāro'pi tānavaṃ nārīṇām ||
42
yā hantāṃ ca prayātā vihāthasā kaṃsamāha tārātibalena |
kṛṣṇastava paramāyā vihāya sākaṃ samāhatārātibalena ||
43
tāṃ namata yā ca samareṣvanekaśo bhāti bhadrakālī natayā |
khyāti yayā janatojjvalavivekaśobhātibhadrākālīnatayā ||
44
tāṃ smarata thā smṛtaiva hi mānavatāmarasamānatā rāti balāt |
yatpraṇataṃ śrīḥ śrayate mānavatāmarasamāna tārāti balāt ||
45
anavarāgasamudbhavadehatāmupagatā dadṛśe giriśena yā |
anavarāgasamudbhavadeha tāmavanato'smi jagātpriyatāṃ satīm ||
46
mene nūnamanena mānanamumānāmnā nu menonmanā nunnenonamane nimānamamunā no nāma nānānume |
maunenāmamamānanimnamananānnānāminānūnime sunminnānanamā namī munimanomānānanonnāmini ||
47
tāṃ vande'haṃ navaṃ dehaṃ jñānarūpaṃ vidhāya yā |
sughīrasyati dhīrasya mahāmohamayīṃ tvacam ||
48
yāṃ nutvā yānti hṛdyārthasajjāyāṃ giri śasyatām |
naumyahaṃ bhaktimāsthāya sajjāyāṃ giriśasya tām ||
49
yadānato'yadānato na yātyayaṃ nayātyayam |
śive hitāṃ śivehitāṃ smarāmitāṃ smarāmi tām ||
50
sarasvatiprasādaṃ me sthiti cittasarasvati |
sarasvati kuru kṣetrakurukṣetrasarasvati ||
51
tvadbhaktibhāvitadhiyo jagatāmatra ye traye |
janmavattāmahaṃ manye teṣāmevānṛṇāṃ nṛṇām ||
52
jagataḥ sātirekā tvaṃ gatirasya sthirādhikā |
tarasyatrāsatārāreḥ sāsyatrāsarasasthiti ||
53
tvannāmasmaraṇādeva na lakṣmīścapalāyate |
sarvataḥ pārvati kṣipramalakṣmīśca palāyate ||
54
jayanti bhaktā vitteśasamarāyastabāhave |
tubhyannamastrilokyarthasamarāyastabāhave ||
55
sattvaṃ samyaktvamunmīlya hṛdi bhāsi virājase |
dviṣāmarīṇā tvaṃ senāṃ vāhinīmudakampayaḥ ||
56
dūrāgatarasā dhanyaḥ sevateyastava stutīḥ |
dūrāgata rasādhanyaḥ kalpante tasya siddhayaḥ ||
57
mohaṃ hatvāspadaṃ yāsi sāttvamambaravāsinā |
yā na saṃstūyase kena sā tvambaravasinā ||
58
prakāśya gṛhyapuṃsasyakhedacchedāmbudāvalī |
prajñātmanenavimalā smitā dṛśyasi vidvatām ||
59
bhavāni ye nirantaraṃ tava praṇāmalālasāḥ |
manastamomalālasā bhavanti naiya tu kvacit ||
60
vibhāvanākulā tvayi krameṇa devi bhāvanā |
vapuṣpatisthiretare nitāntameva puṣyati ||
61
maho'dayānāmavadhī raṇena mahodayānāmavadhīraṇena |
mahodayānāmava dhīraṇejamahodayānāmavadhīraṇena ||
62
na majjanena tīrthānāṃ tadiha prāpyate śubham |
namajjanena tīrthānāṃ sevayā yattavāmbike ||
63
prayāti mohe niḥsārabhāratīvratametyayam |
tvātprāsādājjanaḥ sārabhāratīvratametyayam ||
64
śāstraprabhāvahasitāḥ satāṃ yā nirmalā giraḥ |
śāstraprabhāvahasitāstvamambatimiracchidaḥ ||
65
śamīha te samānato vibhāvito'trasanna yaḥ |
vibhāvito'tra sannayaḥ śamīhate sa mānataḥ ||
66
mātaraṃ tvā padaṃ sadya āśritāste kathaṃ janāḥ |
mā tarantvāpadaṃ sadya ādyaṃ śreyaḥ samāśritāḥ ||
67
bhāti tvattanusaṃśleṣe satyamba vapuranuttaram |
saṃsārābdhau sadāhuste satyaṃ vapuranuttaram ||
68
yaccha me nityasaṃsaṅgi yacchame tadidaṃ manaḥ |
svacchalo bhaktiyogaste svacchalokavivekasūḥ ||
69
ke valante vitanvantakṛtastvatpraṇatā bhave |
kevalaṃ te vitanvanta āsate vimalāṃ dhiyam ||
70
devi nirdagdhakāmasya tvaṃ nirāvaraṇātmanaḥ |
harasya śubhasantānaṃ tenāsau bhrājate tathā ||
71
dviṣadbhiyā sapadi vimucyate yatastavānato janani jayāśayā na kaḥ |
stavānato jananijayā śayānakaḥ karoti te yudhi madhusūdanasvasaḥ ||
72
jyāyoniṣṭhārivaryādhiniyamanavarasvairadattāyatājñā svārādhatvāsamadhyāniyajanajanani jñeyasusthāvabhāsā |
nānāpuṇyāgamasthā jananamanamayajñānanandyā varā dhī-ryātā navyā vibhutvaṃ nutasaralamanastāmasasyāvahāsye ||
73
syehāva syā samastānamalarasatanu tvaṃ bhuvi vyānatāryā dhīrā vandyā na na jñā yamanamananajasthāmagaṇyā punānā |
sā bhāvasthā suyajñe'ninajanajayani dhyāmasattvādharāsvā jñātāyattādarasvairavanamanidhiryā variṣṭhāniyojyā ||
74
alolakamale cittalalāmakamalālaye |
pāhi caṇḍi mahāmohabhaṅgabhīmabalāmale ||
75
durgāpi mātaḥ sulabhāsi bhaktyā bhavānukūlāpi bhavaṃ kṣiṇoṣi |
adhyeyatāṃ yāsi sadaiva devi dhyeyāsi citraṃ caritaṃ tavaitat ||
76
mahadesurasandhamme tamavasamāsaṅgamāgamāharaṇe |
harabahusaraṇaṃ taṃ cittamohamavasara ume sahasā ||
77
vandyā prabhātasandhyeva sūryālokapravartinī |
nivartayasi devi tvaṃ mahāmohamayīṃ niśām ||
78
saṃvādisārasampattīsadāgorijayesude |
tavasattīrade santu saṃsāre susamānade ||
79
āgamamaṇisudamahimasamasaṃmadakṛdaparajassu |
kira savibhayavadito samaya ujjalabhāvasahassu ||
80
tvaṃ vāde śāstrasaṅginyāṃ bhāsi vāci divaukasaḥ |
tavādeśāstrasaṃskārājjayanti varade dviṣaḥ ||
81
sadāvyājavaśidhyātāḥ sadāttajapaśikṣitāḥ |
dadāsyajasraṃ śivatāḥ sūdāttājadiśi sthitāḥ ||
82
hareḥ svasāraṃ devi tvā janatāśritya tattvataḥ |
vetti svasāraṃ devitvā yogena kṣapitāśubhā ||
83
sadāpnoti yatirjyotistādṛśaṃ svatprabhāvataḥ |
prabhāvataḥ samo yena kalpate mohanuttitaḥ ||
84
tvaṃ sadgatiḥ sitāpārā parā vidyottitīrṣataḥ |
saṃsārādatra cāmba tvaṃ sattvaṃ pāsi vipattitaḥ ||
85
paramā yā tapovṛttirāryāyāstaṃ smṛtiṃ janāḥ |
paramāyāta poṣāya dhiyāṃ śaraṇamādṛtāḥ ||
86
pravādimatabhedeṣu dṛśyaste mahimāśrayaḥ |
bhānti tvattriśikhasyeva śikhānāmasamāśrayaḥ ||
87
yacceṣṭayā tava sphītamudāravasu dhāmataḥ |
yacceto yātyavahitamudā ravasudhāmataḥ ||
88
suradeśasya te kīrtiṃ maṇḍanatvaṃ nayanti yaiḥ |
varade śasyate dhīrairbhavatī bhuvi devatā ||
89
tattvaṃ vītāvatatatuttatvaṃ tatavatī tataḥ |
vittaṃ vittava vittatvaṃ vītāvītavatāṃ bata ||
90
tāre śaraṇamudyantī sureśaraṇamudyamaiḥ |
tvaṃ doṣāpāsinodagrasvadoṣā pāsi nodane ||
91
sumātarakṣayāloka rakṣayāttamahāmanāḥ |
tvaṃ dhairyajananī pāsi jananītiguṇasthitīḥ ||
92
khyātikalpanadakṣaikā tvaṃ sāmargyajuṣāmitaḥ |
sadā sarakṣasāṃmukhyadānavānāmasusthitiḥ ||
93
sitā saṃsatsu sattāste stuteste satataṃ sataḥ |
tatāstitaitti tasteti sūtiḥ sūtistato'si sā ||
94
tvadājñayā jagatsarvaṃ bhāsitaṃ malanudyataḥ |
sadā tvayā sagandharvaṃ samiddhamarinuttitaḥ ||
95
yato yāti tato'tyeti yayā tāṃ tāyatāṃ yataiḥ |
mātāmitottamatamā tamotītāṃ matiṃ mama ||
96
mahattāṃ tvaṃ śritā dāsajanaṃ mohacchidā vasa |
yacchaddhatvaṃ gataḥ pāpamanyasya prasabhaṃ jaya ||
97
tvāṃ sājñāsu jaganmātaḥ spaṣṭaṃ jñātā suvartmasu |
prajñā mukhyā samudbhāsi tatpṛthutvaṃ pradarśaya ||
98
ājñāsu jaganmātaḥ spaṣṭaṃ jñātā suvartmasu prajñā |
bhāsi tvaṃ sā mukhyā samutpṛthutvaṃ pradarśaya tat ||
99
hantryo ruṣaḥ kṣamā etā sandakṣobhāstamunnataḥ |
satehitaḥ sevate tāḥ satataṃ yaḥ sa te hitaḥ ||
100
karoṣi tātstvamutkhātamohasthāne sthirā matīḥ |
padaṃ yatiḥ sutapasā labhate'taḥ saśuklima ||
101
devyā svapnodgamādiṣṭadevīśatakasaṃjñayā |
deśitānupamāmādhādato noṇasuto nutim ||
102
hārdadhvāntaniyantṛbhāsvaravapuḥ svarvāsināṃ sarvato durvārāriparikṣayaṃ vidadhatī dhyātaiva larvāṇasūḥ |
dehārdhe nihitā bhavena bhuvanatrāṇaikatānātmanā devi tvaṃ tvamivāparā jagati kā satkesarīndrasthitiḥ ||
103
kleśonmāthakarī satāṃ bhavaharānandaikaheto guru-rmātā tvaṃ jagatāṃ bhavanti vidhavāḥ sarve tavānugrahāt |
durge na kvacideva sīdati janastvadbhaktipūtāśayaḥ stutyā bharturabhinnayeti vibudhaistvaṃ stūyase śrīriva ||
104
yenānandakathāyāṃ tridaśānande ca lālitā vāṇī |
tena suduṣkarametatstotraṃ devyāḥ kṛtaṃ bhaktyā ||
104.p1
iti śrīmadānandavardhanācāryaviracitaṃ devīśatakaṃ sampūrṇam ||
Commentaries (3)
- Devīśatakaṭīkā — Kayyaṭa, Sanskrit, not yet digitised
- Devīśatakavivṛti — Kaiyaṭa, Sanskrit
- Devīśatakavṛtti — Vallabhadeva, Sanskrit
Translations (1)
- English (machine translation) — English
Part of
See also: more in Courtly hymns to the Goddess
- Candishataka (Caṇḍīśataka) — Sanskrit; 640 CE
- Carcastuti (Carcāstuti) — Sanskrit; 350–450 CE
- Shyamaladandaka (Śyāmalādaṇḍaka) — Sanskrit; 1350 CE
Discussed in 10 studies in Pramāṇa (listed on the page).