Karnata Bharata Kathamanjari 1.34: ಸಟೀಕಾ (೪-ವಿರಾಟಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೩)

Karṇāṭa Bhārata Kathāmañjarī 1.34

Language: Kannada

ಸಟೀಕಾ (೪-ವಿರಾಟಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೩)

1.34.p1

<ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ
<ಕುಮಾರವ್ಯಾಸಭಾರತ-ಸಟೀಕಾ

1.34.p2

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೪-ವಿರಾಟಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೩)

1.34.p4

ಸೂ: ರಾಯ ಕುರುಬಲ ವಿಲಯ ಹರನಬು
ಜಾಯತಾಕ್ಷಿಯ ಸಲಹಿ ಕೀಚಕ
ರಾಯ ವಂಶಾರಣ್ಯವನು ಸವರಿದನು ಕಲಿಭೀಮ||

1.34.1

ಬಯಸಿದಳು ಮೃತ್ಯುವನು ಕಡು ಪಾ
ಪಿಯ ಮನೋಧರ್ಮವನು ಜನಮೇ
ಜಯ ಮಹೀಪತಿ ಕೇಳು ಪಾಂಚಾಲಿಯನು ಕರೆಸಿದಳು |
ನಯವಿಹೀನೆ ಸುದೇಷ್ಣೆ ಬಂದಾ
ಕೆಯನು ಬೆಸಸಿದಳೆಲೆಗೆ ಅನುಜಾ
ಲಯದಲುತ್ತಮ ಮಧುವ ನೀ ಝಡಿತೆಯಲಿ ತಹುದೆಂದು || ೧ ||

1.34.2

ಅಮ್ಮೆನಲ್ಲಿಗೆ ದೇವಿ ನಿಮ್ಮಯ
ತಮ್ಮ ದುರುಳನು ಲೇಸು ಹೊಲ್ಲೆಹ
ವೆಮ್ಮ ತಾಗುವದಾತನಳಿದರೆ ಬಳಿಕ ಹಳಿವೆಮಗೆ |
ನಿಮ್ಮ ನಾವೋಲೈಸಿ ನಿಮಗೆ ವಿ
ಕರ್ಮವನು ಮಾಡುವದು ನಮಗದು
ಧರ್ಮವಲ್ಲುಳಿದವರ ಕಳುಹುವದೆಂದಳಿಂದುಮುಖಿ || ೨ ||

1.34.3

ಎನಗೆ ಭುಗಿಲೆಂದಳು ಸುಡೇತಕೆ
ಮನದ ಗರ್ವವ ನುಡಿವೆ ನಿನ್ನಿಂ
ದೆನಗೆ ಮೇಣೆನ್ನವರಿಗುಂಟೇ ಹಾನಿ ಹರಿಬಗಳು |
ಅನುಜನಾರೆಂದರಿಯೆ ಸಾಕಾ
ತನ ಸಮೀಪಕೆ ಹೋಗಿ ಬಾ ನಡೆ
ಯೆನಲು ಕೈಕೊಂಡಬಲೆ ಹೊರವಂಟಳು ನಿಜಾಲಯವ || ೩ ||

1.34.4

ದೇವಿ ನೇಮಿಸಲರಿಯೆನೆಂದೊಡಿ
ದಾವ ಧರ್ಮವು ಶಿವ ಶಿವೀ ಹದ
ನಾವನವರಿಗೆ ತಹುದು ಬದ್ಧ ವಿಘಾತಿಯಿದು ಬಲುಹು |(ಸಾವನವರಿಗೆ)
ಸೇವಿಸುವದೇ ಕಷ್ಟವೆಂಬುದು
ಕೋವಿದರ ಮತ ಶಿವ ಶಿವಾ ರಾ
ಜೀವಲೋಚನ ಕೃಷ್ಣ ಬಲ್ಲನೆನುತ್ತ ಗಮಿಸಿದಳು || ೪ ||

1.34.5

ಹರಿ ಹರಿ ಶ್ರೀಕಾಂತ ದಾನವ
ಹರ ಮುರಾರಿ ಮುಕುಂದ ಗತಿಶೂ
ನ್ಯರಿಗೆ ನೀನೇ ಗತಿಯೆಲೈ ಗರುವಾಯಿಗೆಟ್ಟೆನಲೈ |
ಕುರುಕುಲಾಗ್ರಣಿ ಸೆಳೆದ ವಸ್ತ್ರಾ
ಕರುಷಣದ ಭಯ ಮತ್ತೆ ಬಂದಿದೆ
ಕರುಣಿ ನೀನೇ ಬಲ್ಲೆಯೆನುತಡಿಯಿಟ್ಟಳಬುಜಾಕ್ಷಿ || ೫ ||

1.34.6

ಸುರಪ ಶಿಖಿ ಯಮ ನಿರುತಿ ವರುಣಾ
ದ್ಯರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಕಣ್ಣೆವೆಯ ಬಿಗಿ
ದರೆಗಳಿಗೆ ನಿಂದಬುಜಮಿತ್ರನ ಭಜಿಸಿ ಕಂದೆರೆಯೆ |
ಮುರಿವ ದೈತ್ಯನ ಕಾಹ ಕೊಟ್ಟನು
ತರಣಿ ತರುಣಿಗೆ ಮಂದ ಮಂದೋ
ತ್ತರದ ಗಮನದಲಬಲೆ ಬಂದಳು ಕೀಚಕನ ಮನೆಗೆ || ೬ |

1.34.6_7

ಚಾರು ನೂಪುರ ಝಣಝಣದ ಝೇಂ
ಕಾರ ರವದುಬ್ಬಿನಲಿ ಭವನ ಮ
ಯೂರ ಕುಣಿದವು ವರಕಟಾಕ್ಷದ ಮಿಂಚು ಥಳಥಳಿಸೆ
ಆರು ಹೊಗಳುವರಂಗವಟ್ಟದ
ಸೌರಭದ ಭಾರಣೆಗೆ ತುಂಬಿಯ
ಸಾರ ಕಟ್ಟಿತು ಬಂದಳಂಗನೆ ಕೀಚಕಾಲಯಕೆ ೭

1.34.8

ಮನುಮಥನ ಮದದಾನೆ ಕಂದ
ರ್ಪನ ಮಹಾಮಂತ್ರಾಧಿದೇವತೆ
ಜನವು ಮರುಳಹ ಮದ್ದು ಸಂಸೃತಿಸುಖದ ಸಾಕಾರೆ |
ಮನಸಿಜನ ಮಸೆದಲಗು ಮುನಿ ಮೋ
ಹನತಿಲಕ ಲಾವಣ್ಯಸಾಗರ
ಜನಿತ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಲತಾಂಗಿ ಬಂದಳು ಕೀಚಕನ ಮನೆಗೆ || ೮ ||

1.34.9

ಕುಡಿತೆಗಂಗಳ ಚಪಲೆಯುಂಗುರ
ವಿಡಿಯ ನಡುವಿನ ನೀರೆ ಹಂಸೆಯ
ನಡೆಯ ಗಮನದ ಮೌಳಿಕಾತಿ ಪಯೋಜ ಪರಿಮಳದ |
ಕಡುಚೆಲುವೆ ಬರಲವನ ತನು ನಡ
ನಡುಗಿ ನಿಂದುನದಾವ ಹೆಂಗಸು
ಪಡೆದಳೀ ಚೆಲುವಿಕೆಯನೆನುತೀಕ್ಷಿಸಿದನಂಗನೆಯ || ೯ ||

1.34.10

ಅರಿದು ನೆತ್ತರುಗಾಣದಲಗಿದು
ನೆರೆ ಬಿಗಿಯೆ ಮೈ ಬಾಸುಳೇಳದ
ಹುರಿ ಬಲಿದ ನೇಣ್ಸೋಂಕಿದೊಡೆ ಹೊಗೆ ಮಸಗದೆದೆಗಿಚ್ಚು |
ಅರರೆ ಕಂಗಳ ಧಾರೆ ಯಾವನ
ಕೊರಳ ಕೊಯ್ಯದದಾವನರಿಕೆಯ
ಹುರುಳುಗೆಡಿಸದಿದಾವ ನಿಲುವನು ಶಿವ ಶಿವಾಯೆಂದ || ೧೦ ||

1.34.11

ಆವ ಜನ್ಮದ ಸುಕೃತ ಫಲ ನೆರೆ
ದೀ ವಧುವ ಸೇರಿದರೊ ಧನ್ಯರು
ತಾವಲಾ ಬಳಿಕೇನು ಪೂರ್ವದ ಸುಖದ ಸರ್ವಸ್ವ |
ಭಾವಿಸಲು ಸುಕೃತಾವಳಿಗಳಿಂ
ದೀ ವನಿತೆಯಲ್ಲಿಂದ ಮೇಣಿ
ನ್ನಾವುದತಿಶಯವುಂಟೆನುತ ಖಳರಾಯನಿದಿರೆದ್ದ || ೧೧ ||

1.34.12

ತರುಣಿ ಬಾ ಕುಳ್ಳಿರು ಮದಂತಃ
ಕರಣದೆಡರಡಗಿತ್ತು ಕಾಮನ
ದುರುಳತನಕಿನ್ನಂಜುವೆನೆ ನೀನೆನಗೆ ಬಲವಾಗೆ |
ಬಿರುದ ಕಟ್ಟುವೆನಿಂದುವಿಗೆ ಮಧು
ಕರಗೆ ಕೋಗಿಲೆಗೆಂದು ಖಳನ
ಬ್ಬರಿಸಿ ನುಡಿಯಲು ಖಾತಿಗೊಂಡಿಂತೆಂದಳಿಂದುಮುಖಿ || ೧೨ ||

1.34.13

ಬಾಯಿ ಹುಳುವುದು ಬಯಲ ನುಡಿದೊಡೆ
ನಾಯಿತನ ಬೇಡೆಲವೊ ಕೆಡದಿರು
ರಾಯರಂಗನೆ ಕಳುಹೆ ಬಂದೆನು ಮಧುವ ತರಲೆಂದು |
ಸಾಯಬೇಕೇ ಹಸಿದ ಶೂಲವ
ಹಾಯಿ ಹೋಗೆನೆ ನಿನ್ನ ಬೈಗಳು
ನೋಯಿಸುವವೇ ತನ್ನನೆನುತವೆ ತುಡುಕಿದನು ಸತಿಯ || ೧೩ ||

1.34.13_9

ಕರವನೊಡೆಮುರುಚಿದಳು ಬಟ್ಟಲ
ಧರೆಯೊಳೀಡಾಡಿದಳು ಸತಿ ಮೊಗ
ದಿರುಹಿ ಬಾಗಿಲ ದಾಂಟಿ ಭಯದಲಿ ನಡುಗಿ ಡೆಂಡಣಿಸಿ
ತರಳೆ ಹಾಯ್ದಳು ಮೊಲೆಯ ಜಘನದ
ಭರದಿ ಬಡನಡು ಮುರಿಯದಿಹುದೇ
ವರ ಸಭಾಗ್ಯತೆಗೆನಲು ರಭಸದೊಳೋಡಿದಳು ಸಭೆಗೆ ೧೪

1.34.13_10

ಒಡನೆ ಬೆಂಬತ್ತಿದನು ತುರುಬನು
ಹಿಡಿದು ತೊತ್ತಿನ ಮಗಳೆ ಹಾಯ್ದರೆ
ಬಿಡುವೆನೇ ಫಡಯೆನುತ ಹೊಯ್ದನು ಕಾಲಲೊಡೆಮೆಟ್ಟಿ
ಕೆಡೆದು ರಕುತವ ಕಾರಿ ಹುಡಿಯಲಿ
ಮುಡಿ ಹೊರಳಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯಲಿ ಸೈ
ಗೆಡೆದ ಕದಳಿಯ ಕಂಬದಂತಿರೆ ಕಾಂತೆ ಹೊರಳಿದಳು ೧೫

1.34.16

ಕರುಳ ತೆಗೆ ತಿನ್ನಡಗನೆನುತ
ಬ್ಬರಿಸಿ ಸೂರ್ಯನು ಕೊಟ್ಟ ದಾನವ
ನುರವಣಿಸಿ ಕೀಚಕನ ಹೊಯ್ದನು ಹಿಡಿದು ಕುಸುಬಿದನು |
ದುರುಳನಡೆಗೆಡೆದೆದ್ದು ನಿಮಿಷದೊ
ಳೊರಲುತೋಡಿದನಾಲಯಕೆ ಬಳಿ
ಕರಸ ಮೊದಲಾದಖಿಳಜನ ನಡುಗಿತ್ತು ಭಯ ಹೊಯ್ದು || ೧೬ ||

1.34.17

ಹೊಡೆ ಮರಳಿ ಮುರಿದೆದ್ದು ತುರುಬಿನ
ಹುಡಿಯ ಕೊಡಹುತ ಮೊಲೆಗೆ ಮೇಲುದು
ತೊಡಿಸಿ ಗಲ್ಲದ ರಕುತವನು ಬೆರಲಿಂದ ಮಿಡಿ ಮಿಡಿದು |
ನುಡಿಯಲಾಗದೆ ಖಳನು ಹೆಂಗುಸ
ಬಡಿಯೆ ನೋಡುತ್ತಿಹರೆ ಹಿರಿಯರು
ಹಿಡಿದ ಮೌನವ ಹೊತ್ತು ಲೇಸೆಂದಬಲೆ ಹಲುಬಿದಳು || ೧೭ ||

1.34.18

ಶಿವ ಶಿವಾ ಪಾಪಿಗಳು ಪತಿಯಾ
ದವರ ತಾಗಲಿ ಸುಯ್ಲಕಟ ನಾ
ಲುವರ ನಡುವಣ ಹಾವು ಸಾಯದು ನಿರಪರಾಧಿಯನು |
ಅವಗಡಿಸಿದನು ಖಳನು ಧರ್ಮದ
ವಿವರ ಸುದ್ದಿಯನಾಡದೀ ಜನ
ನಿವಹ ಘೋರಾರಣ್ಯವಾಯ್ತೆಂದೊರಲಿದಳು ತರಳೆ || ೧೮ ||

1.34.19

ಎಲವೊ ದೇಶಿಗ ಕಂಕ ಭಟ್ಟನೆ
ಹಲವು ಧರ್ಮವ ಬಲ್ಲೆ ಗಡ ನೃಪ
ತಿಲಕಗರುಹುವದೇನು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗುಚಿತವಿದು |
ತಿಳಿಯೆ ದೇಶಿಗರಿಂಗೆ ದೇಶಿಗ
ರೊಲವು ಸಮನಿಸಬೇಕು ಸಭೆಯಲಿ
ಬಲವಿಹೀನರಿಗಾಪ್ತರಿಲ್ಲೆಂದೆಬಲೆಯೊರಲಿದಳು || ೧೯ ||

1.34.20

ಧೈರ್ಯವನು ನೆರೆ ಬಲಿದು ಮೇಲಣ
ಕಾರ್ಯಭಾಗವನರಿದು ನೃಪಜನ
ವರ್ಯ ನೋಡದೆ ನುಡಿಸದಿದ್ದನು ಧರ್ಮನಂದನನು |
ಶೌರ್ಯಕವಸರವಲ್ಲ ನಮಗೀ
ಯಾರ್ಯನಾಜ್ಞೆಯೆನುತ್ತ ಬಳಿಕಾ
ತುರ್ಯರಿದ್ದರು ಪಾರ್ಥ ಯಮಳರು ಬಲಿದ ದುಗುಡದಲಿ || ೨೦ ||

1.34.21

ನೊಂದಳಕಟಾ ಸತಿಯೆನುತ ಮನ
ನೊಂದು ಸೈವೆರಗಾಗಿ ಖತಿಯಲಿ
ಕಂದಿ ನಸು ಮೈಬಾಗಿ ರೋಷದೊಳೌಡನೊಡೆಯವುಚಿ |
ಮಂದಿಯರಿಯದವೊಲು ಕುಚೇಷ್ಟೆಯೊ
ಳೊಂದಿ ಮೆಲ್ಲನೆ ಬಾಗಿ ನೋಡಿದ
ನಂದು ರಾಜಾಲಯದ ಮುಂದಣ ಮರನನಾ ಭೀಮ || ೨೧ ||

1.34.22

ಒಳಗೆ ನಿಶ್ಚೈಸಿದನು ಮೊದಲಲಿ
ಹಿಳಿದು ಹಿಂಡುವೆನಿವಳ ಬಡಿದೀ
ಖಳನನಿವನೊಡಹುಟ್ಟಿದರನಿವನಖಿಳ ಬಾಂಧವರ |
ಬಳಿಕ ವಿಗಡ ವಿರಾಟ ರಾಯನ
ಕೊಲುವೆನರಿಯದ ಮುನ್ನ ಕೌರವ
ಕುಲವ ಸವರುವೆನೆಂದು ಕಿಡಿಕಿಡಿಯಾದನಾ ಭೀಮ || ೨೨ ||

1.34.23

ಆತನಿಂಗಿತದನುವನರಿತು ಮ
ಹೀತಳಾಧಿಪ ಧರ್ಮಸುತನತಿ
ಕಾತರಿಸದಿರು ವಲಲ ಸೈರಿಸು ಸೈರಿಸಕಟೆನುತ |
ಈ ತರುವ ಮುರಿಯದಿರು ಸುಜನ
ವ್ರಾತಕಾಶ್ರಯವೂರ ಹೊರಗೆ ಮ
ಹಾತಿಶಯ ತರುವುಂಟು ನಿನ್ನಯ ಬಾಣಸಿನ ಮನೆಗೆ || ೨೩ ||

1.34.24

ಧರ್ಮಮಯ ತರುವಿದನು ಮುರಿಯದಿ
ರೆಮ್ಮ ಮಾತನು ಕೇಳೆನಲು ಮಿಗೆ
ಸುಮ್ಮನೋಲಗದಿಂದ ಸರಿದನು ಭೀಮ ದುಗುಡದಲಿ |
ಕರ್ಮಫಲವಿದು ನಿನಗೆ ಮಾನಿನಿ
ನಿಮ್ಮ ಭವನಕೆ ಹೋಗು ಶಿಕ್ಷಿಸ
ಲಮ್ಮದೀ ಸಭೆ ಬಗೆಯನಾತನು ಮತ್ಸ್ಯಭೂಪತಿಯ || ೨೪ ||

1.34.25

ಕೋಪಕವಸರವಲ್ಲ ಪತಿಗಳು
ಕಾಪುರುಷರೇ ನಿನ್ನವರು ಪರಿ
ತಾಪವನು ಬೀಳ್ಕೊಡು ಪತಿವ್ರತೆ ಪುಣ್ಯವಧು ನೀನು |
ದೀಪವಲ್ಲಾ ಕ್ಷಮೆಯಖಿಳ ದೋ
ಷಾಪಹಾರವು ಶೌರ್ಯ ಧರ್ಮದ
ರೂಪು ನೆಲೆಯಾ ಕ್ಷಮೆಯೆನಲು ಬಳಿಕೆಂದುಳಿಂದುಮುಖಿ || ೨೫ ||

1.34.26

ನೀರು ಹೊರಗಿಕ್ಕುವದು ಮೂರೇ
ಬಾರಿ ಬಳಿಕದು ಪಾಪಿ ಜಾಡಿಸೆ
ಸೈರಿಸದು ಅನ್ಯಾಯ ಬಹುಳತೆಗೇನ ಮಾಡುವೆನು |
ಸೈರಣೆಗೆ ತಾನವಧಿಯಿಲ್ಲಾ
ಪೌರುಷವು ಕಡು ಬಂಜೆಯಾಯಿತು
ಆರಯಿಕೆಯಲಿ ಜುಣುಗಿ ಜಾರುವಿರೆಂದಳಿಂದುಮುಖಿ || ೨೬ ||

1.34.27

ಅರರೆ ಹೆಂಗಸು ದಿಟ್ಟೆ ಮೋನದೊ
ಳಿರಲಿದಾವಂತರವು ರಾಯನ
ಹೊರೆಯಲೀ ಬಾಯ್ಬಡಿಕತನ ಗರುವಾಯಿಯೇನೆನಲು |
ಕೆರಳಿದಳು ಲಲಿತಾಂಗಿಯಿಲ್ಲಿಯ
ಹಿರಿಯರಲಿ ಹುರುಳಿಲ್ಲ ಮಾರುತಿ
ಗರುಹುವೆನು ಬಳಿಕಾದುದಾಗಲಿಯೆನುತ ತಿರುಗಿದಳು || ೨೭ ||

1.34.28

ಆ ಸುದೇಷ್ಣೆಯ ಮನೆಗೆ ಬರಲವ
ಳೀ ಸತಿಯ ನುಡಿಸಿದಳು ತಂಗಿ ವಿ
ಳಾಸವಳಿದಿದೆ ಮುಖದ ದುಗುಡವಿದೇನು ಹದನೆನಲು |
ಈಸು ಮರವೆಯಿದರಸುತನದ ಮ
ಹಾ ಸಗಾಢಿಕೆಯೆಮ್ಮ ನೀವಪ
ಹಾಸ ಮಾಡುವಿರೆನುತ ದುರುಪದಿ ನುಡಿದಳೊಡತಿಯನು || ೨೮ ||

1.34.29

ದುರುಳ ನಿಮ್ಮೊಡಹುಟ್ಟಿದನು ನೀ
ವರಸುಗಳು ತಿರುಕುಳಿಗಳಾವಿ
ನ್ನಿರಲು ಬಾರದು ನೃಪತಿ ತಪ್ಪಿದೊಡಾರು ಕಾವವರು |
ಕರೆಸಿ ಬುದ್ಧಿಯ ಹೇಳಿ ಎನ್ನನು
ಹೊರೆಯಲಾಪರೆ ಹೊರೆಯಿರಲ್ಲದ
ಡರಸಿ ಕಳಹುವದೆನ್ನನೆನಲಿಂತೆಂದಳಾ ರಾಣಿ || ೨೯ ||

1.34.30

ಲಲನೆ ಕೇಳನ್ಯಾಯದವರನು
ಕೊಲಿಸುವೆನು ಭಯ ಬೇಡ ಪರ ಸತಿ
ಗಳುಪಿದವನೊಡಹುಟ್ಟಿದನೆ ಕಡುಪಾಪಿ ಹಗೆಯೆನಲು |
ಕೊಲಿಸುವಡೆ ನೀವೇಕೆ ತಪ್ಪಿನ
ಬಳಿಯಲೆನ್ನಾತಗಳು ಕೀಚಕ
ಕುಲವ ಸವರುವರೆನಗೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ ಸಾರಿದೆನು || ೩೦ ||

1.34.30_12

ಎಂದು ಬೀಳ್ಕೊಂಡಬಲೆ ತನ್ನಯ
ಮಂದಿರಕೆ ಬಂದೊಳಗೊಳಗೆ ಮನ
ನೊಂದು ಸೈವೆರಗಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿ ನೂಕಿದಳು ಹಗಲ
ಕೊಂದುಕೊಂಬೆನೆ ಆತ್ಮಘಾತಕ
ಹಿಂದೆ ಹತ್ತದೆ ಮಾಣದೇಗುವೆ
ನೆಂದು ದ್ರೌಪದಿ ತನ್ನ ಮನದಲಿ ಹಿರಿದು ಮರುಗಿದಳು ೩೧

1.34.32

ಆರಿಗುಸುರುವೆನಾರ ಸಾರುವೆ
ನಾರಿಗೊರಲುವೆನಾರಿಗರುಹುವೆ
ನಾರ ಬೇಡುವೆನಕಟ ಹೆಂಗಸು ಜನ್ಮವನು ಸುಡಲಿ |
ಘೋರ ಪಾತಕಿಯೆನ್ನವೊಲು ಮು
ನ್ನಾರು ನವೆದವರುಂಟು ಮರಣವು
ಬಾರದೆಂದೊರಲಿದಳು ಬಸುರನು ಹೊಯ್ದು ಶಶಿವದನೆ || ೩೨ ||

1.34.33

ಯಮಸುತಂಗರಹುವೆನೆ ಧರ್ಮ
ಕ್ಷಮೆಯ ಗರ ಹೊಡೆದಿಹುದು ಪಾರ್ಥನು
ಮಮತೆಯುಳ್ಳವನೆಂಬೆನೇ ತಮ್ಮಣ್ಣನಾಜ್ಞೆಯಲಿ |
ಭ್ರಮಿತನಾಗಿಹನುಳಿದರಿಬ್ಬರು
ರಮಣರಿವರೀ ನಾಯ ಕೊಲಲ
ಕ್ಷಮರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವೆಂದಳು ತನ್ನ ಮನದೊಳಗೆ || ೩೩ ||

1.34.34

ಎಲ್ಲರೊಳು ಕಲಿಭೀಮನೇ ಮಿಡು
ಕುಳ್ಳ ಗಂಡನು ಹಾನಿ ಹರಿಬಕೆ
ನಿಲ್ಲದಂಗೈಸುವನು ಕಡು ಹೀಹಾಳಿಯುಳ್ಳವನು |
ಖುಲ್ಲನಿವನುಪಟಳವನಾತಂ
ಗೆಲ್ಲವನು ಹೇಳುವೆನು ಬಳಿಕವ
ನಲ್ಲಿ ಹುರುಳಿಲ್ಲದೊಡೆ ಕುಡಿವೆನು ಘೋರತರ ವಿಷವ || ೩೪ ||

1.34.35

ನಿಳಯವನು ಹೊರವಂಟು ಕಂಗಳ
ಬೆಳಗು ತಿಮಿರವ ಕೆಡಿಸೆ ಕಂಕಣ
ಲಲಿತ ಝೇಂಕೃತಿಯಿಂದ ತೂಗುವ ವಾಮಭುಜಲತೆಯ |
ಒಲಿದು ಮೇಲುದು ನೂಕಿ ನಡುಗುವ
ಮೊಲೆಯ ಭರದಲಿಯಡಿಯಿಡುತ ಕಳ
ವಳದ ಕರಣದ ಮುಗುದೆ ಬಂದಳು ಬಾಣಸಿನ ಮನೆಗೆ || ೩೫ ||

1.34.36

ಕೆಲದಲೊಟ್ಟಿದ ಪತ್ರ ಶಾಕಾ
ವಳಿಯ ಫಲರಾಸಿಗಳ ಕಳವೆಯ
ಹೊಳೆವುತಿಹ ರಾಜಾನ್ನದಕ್ಕಿಯ ಸಾಲ ಹರಿಯಣದ |
ಕೆಲಬಲದ ಸಂಭಾರ ಚೂರ್ಣದ
ಲಲಿತ ಬೋನದ ವಿವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯಾ
ವಳಿಯ ಬಾಣಸದೊಳಗೆ ಬಂದಳು ಮತ್ತಗಜಗಮನೆ || ೩೬ ||

1.34.37

ತರಿದ ಕುರಿಗಳ ಹಂದಿಯಡಗಿನ
ಜುರಿತ ರಕುತದ ಮೊಲನ ಖಂಡದ
ತಿರಿದ ಗುಬ್ಬಿಯ ಕೀಸಿ ಸೀಳಿದ ನವಿಲ ಲಾವುಗೆಯ |
ತುರುಗಿದೆಲುವಿನ ಸಾಲ ಸುಂಟಿಗೆ
ಮೆರೆವ ಮಾಂಸದ ರಾಸಿಗಳ ಹರ
ದೆರಕೆಗಳ ಕಂಡಬಲೆ ಹೊಗಳಿದಳಡಬಳದ ಮನೆಯ || ೩೭ ||

1.34.38

ಆರಲರಿದನೊ ಭೀಮನೀ ಸೂ
ವಾರ ವಿದ್ಯೆಯ ಭಾಪು ವಿಧಿ ಮುನಿ
ದಾರನಾವಂಗದಲಿ ಬರಿಸದು ಶಿವಶಿವಾಯೆನುತ |
ನಾರಿ ನಸುನಗುತೊಳಗೆ ಹೊಕ್ಕು ಬ
ಕಾರಿ ಮಂಚದೊಳಿರಲು ನಿದ್ರಾ
ಭಾರ ವಿಹ್ವಲಕರಣನನು ಹೊದ್ದಿದಳು ಲಲಿತಾಂಗಿ || ೩೮ ||

1.34.39

ಎಬ್ಬಿಸಲು ಭುಗಿಲೆಂಬನೋ ಮೇ
ಣೊಬ್ಬಳೇತಕೆ ಬಂದೆ ಮೋರೆಯ
ಮಬ್ಬಿದೇಕೆಂದೆನ್ನ ಸಂತೈಸುವನೊ ಸಾಮದಲಿ |
ತುಬ್ಬುವದೊ ತಾ ಬಂದ ಬರವಿದು
ನಿಬ್ಬರವಲಾ ಜನದ ಮನಕಿ
ನ್ನೆಬ್ಬಿಸಿಯೆ ನೋಡುವೆನೆನುತ ಸಾರಿದಳು ವಲ್ಲಭನ || ೩೯ ||

1.34.40

ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲನೆ ಮುಸುಕ ಸಡಿಲಿಸಿ
ಗಲ್ಲವನು ಹಿಡಿದಲುಗಲಪ್ರತಿ
ಮಲ್ಲನೆದ್ದನು ನೋಡಿದನು ಪಾಂಚಾಲನಂದನೆಯ |
ವಲ್ಲಭೆಯೆ ಬರವೇನು ಮುಖದಲಿ
ತಲ್ಲಣವೆ ತಲೆದೋರುತಿದೆ ತಳು
ವಿಲ್ಲದುಸುರಿರುಳೇಕೆ ಬಂದೆ ಲತಾಂಗಿ ಹೇಳೆಂದ || ೪೦ ||

1.34.41

ಸೈರಿಸರು ಬಾಣಸದ ಭವನದ
ಲನಾರಿಯರು ದುರ್ಜನರು ಖುಲ್ಲ ಕು
ಠಾರರಿವರರಮನೆಯ ನಾಯ್ಗಳು ನಾವು ದೇಶಿಗರು |
ಭಾರವಿದು ಕೆಲರರಿಯದಂತಿರೆ
ನಾರಿ ನೀ ಹೇಳೆನುತ ದುಗುಡವಿ
ದಾರ ದೆಸೆಯಿಂದಾಯಿತೆನಲಿಂತೆಂದಳಿಂದುಮುಖಿ || ೪೧ ||

1.34.42

ನಿನ್ನೆ ಹಗಲರೆಯಟ್ಟಿ ಕೀಚಕ
ಕುನ್ನಿಯೊದೆದನು ರಾಜಸಭೆಯಲಿ
ನಿನ್ನ ವಂದಿಗರಿರಲು ಪರಿಭವವುಚಿತವೇ ತನಗೆ |
ಎನ್ನನವ ಬೆಂಬಳಿಯ ಬಿಡ ನಾ
ನಿನ್ನು ಬದುಕುವಳಲ್ಲ ಪಾತಕ
ನಿನ್ನ ತಾಗದೆ ಮಾಣದೆನಲಾ ಭೀಮ ಖತಿಗೊಂಡ || ೪೨ ||

1.34.43

ಉಸುರಲಾಗದು ನಿನ್ನ ಹರಿಬಕೆ
ಮಿಸುಕುವವರಾವಲ್ಲ ಹೆಂಡಿರ
ಗಸಣಿಗೊಂಬವರಲ್ಲ ಹುದುವಿನ ಗಂಡತನವಿದನು |
ಶಶಿವದನೆ ಸುಡು ಕಷ್ಟವೀಯಪ
ದೆಸೆಯವರು ನಾವಲ್ಲ ನಿನ್ನವ
ರಸಮ ಸಾಹಸರುಳಿದ ನಾಲ್ವರಿಗರಹು ಹೋಗೆಂದ || ೪೩ ||

1.34.44

ರಮಣ ಕೇಳುಳಿದವರು ತನ್ನನು
ರಮಿಸುವರು ಮಾನಾರ್ಥವೆನೆ ನಿ
ರ್ಗಮಿಸುವರು ನೀನಲ್ಲದುಳಿದವರುಚಿತಬಾಹಿರರು |
ಮಮತೆಯಲಿ ನೀ ನೋಡು ಚಿತ್ತದ
ಸಮತೆಯನು ಬೀಳ್ಕೊಡು ಕುಠಾರನ
ಯಮನ ಕಾಣಿಸಿ ಕರುಣಿಸೆಂದಳು ಕಾಂತೆ ಕೈಮುಗಿದು || ೪೪ ||

1.34.45

ಕಲಹಕಾದೊಡೆ ನಾವು ರಮಿಸುವ
ರುಳಿದವರು ಬಳಿಕೇನು ಗಾದೆಯ
ಬಳಕೆ ಕೆಲಬರು ಗಳಿಸಿದೊಡೆ ಕೆಲರುಂಡು ಜಾರುವರು |
ಅಳುಕಿ ನಡೆವವರಲ್ಲ ನಿನ್ನಯ
ಹಳಿವು ಹರಿಬವ ಹೇಳಿ ಚಿತ್ತವ
ತಿಳುಹಿಕೊಂಬದು ನಾವು ಭೀತರು ಧರ್ಮಜನ ಹೊರೆಗೆ || ೪೫ ||

1.34.46

ಹೆಂಡತಿಯ ಹರಿಬದಲಿಯೊಬ್ಬನೆ
ಗಂಡುಗೂಸೆ ವೈರಿಯನು ಕಡಿ
ಖಂಡವನು ಮಾಡುವನು ಮೇಣ್ ತನ್ನೊಡಲನಿಕ್ಕುವನು |
ಗಂಡರೈವರು ಮೂರು ಲೋಕದ
ಗಂಡರೊಬ್ಬಳನಾಳಲಾರಿರಿ
ಗಂಡರೋ ನೀವ್ ಭಂಡರೋ ಹೇಳೆಂದಳಿಂದುಮುಖಿ || ೪೬ ||

1.34.46_13

ಅಂದು ಕೌರವ ನಾಯಿ ಸಭೆಯಲಿ
ತಂದು ತೋರಿದನುನ್ನತಿಯ ಬಳಿ
ಕಿಂದು ಕೀಚಕ ಕುನ್ನಿಯೊದೆದನು ರಾಜಸಭೆಯೊಳಗೆ
ಅಂದು ಮೇಣಿಂದಾದ ಭಂಗಕೆ
ಕುಂದದಾವುದು ನೀವು ಬಲ್ಲಿದ
ರೆಂದು ಹೊಕ್ಕರೆ ಹೆಣ್ಣ ಕೊಂದಿರಿಯೆಂದಳಿಂದುಮುಖಿ ೪೭

1.34.48

ದಾನವರು ಮಾನವರೊಳೆನ್ನಭಿ
ಮಾನವನು ಕೊಂಬವನ ಹೆಸರನ
ದೇನನೆಂಬೆನು ನೊಂದು ನುಡಿದೊಡೆ ಖಾತಿಯಿಲ್ಲೆಮಗೆ |
ಈ ನಪುಂಸಕರೊಡನೆ ಹುಟ್ಟಿದ
ನಾನು ಮೂಗುಳ್ಳವನೆ ಮಾನಿನಿ
ನೀನು ತೋರಿದ ಪರಿಯಲೆಂಬುದು ಭೀತಿ ಬೇಡೆಂದ || ೪೮ ||

1.34.49

ಅಂದು ದುಶ್ಶಾಸನನ ಕರುಳನು
ತಿಂದಡಲ್ಲದೆ ತಣಿವು ದೊರಕೊಳ
ದೆಂದು ಹಾಯ್ದೊಡೆ ಹಲುಗಿರಿದು ಮಾಣಿಸಿದನಾ ವ್ಯಥೆಯ |
ಇಂದು ಕೀಚಕ ನಾಯನೆರಗುವೆ
ನೆಂದು ಮರನನು ನೋಡಿದರೆ ಬೇ
ಡೆಂದ ಹದನನು ಕಂಡೆ ನೀನೆನಗುಂಟೆಯಪರಾಧ || ೪೯ ||

1.34.50

ಹೆಣ್ಣ ಹರಿಬಕ್ಕೋಸುಗವೆ ತ
ಮ್ಮಣ್ಣನಾಜ್ಞೆಯ ಮೀರಿ ಕುಂತಿಯ
ಚಿಣ್ಣ ಬದುಕಿನೆಂದು ನುಡಿವರು ಕುಜನರಾದವರು |
ಅಣ್ಣನವರಿಗೆ ದೂರುವುದು ನಾ
ವುಣ್ಣದುರಿಯಿವು ರಾಯನಾಜ್ಞೆಯ
ಕಣ್ಣಿನಲಿ ಬಿಗಿವಡೆದು ಕೆಡೆದೆವು ಕಾಂತೆ ಕೇಳೆಂದ || ೫೦ ||

1.34.51

ಹೊದ್ದುವುದು ಫಲುಗುಣನ ಪಾದಕೆ
ಬಿದ್ದು ಯಮನಂದನನ ಮನವನು
ತಿದ್ದುವದು ಸಹದೇವ ನಕುಲರ ಕೈಯಲೆನಿಸುವದು |
ಗೆದ್ದು ಕೊಡುವರು ನಿನ್ನ ಪಾಲಿಸ
ದಿದ್ದರಾದೊಡೆ ದೋಷವವರನು
ಹೊದ್ದುವುದು ನೀನೆನ್ನ ಬರಿದೇ ಕಾಡಬೇಡೆಂದ || ೫೧ ||

1.34.51_14

ಗಂಡ ಗರ್ವವ ನುಡಿಯೆವೆಮ್ಮಯ
ದಂಡಿ ತಾನದು ಬೇರೆ ನಾವೀ
ಭಂಡತನದಲಿ ಬದುಕಲರಿಯೆವು ಧರ್ಮಗಿರ್ಮವನು
ಕೊಂಡು ಕೊನರುವರಲ್ಲ ರಾಯನ
ನಂಡಲೆದು ಕೀಚಕನ ತಲೆಯನು
ಚೆಂಡನಾಡಿಸು ರಮಣಿ ಮೇಣರ್ಜುನಗೆ ಹೇಳೆಂದ ೫೨

1.34.53

ತರುಣಿ ದಿಟ ಕೇಳಿಂದು ಮೊದಲಾ
ಗರಸಿ ನೀ ನಾಲ್ವರಿಗೆ ನಾವೆಡೆ
ಮುರಿದವರು ಬಿಟ್ಟವರು ನಿನ್ನಯ ಸೂಳು ಪಾಳೆಯವ |
ಅರಸನನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದರ್ಜುನ
ವರ ನಕುಲ ಸಹದೇವರಿಗೆ ವಿ
ಸ್ತರಿಸಿ ಹೇಳ್ವುದು ನಮ್ಮೊಡನೆ ಫಲಸಿದ್ಧಿಯಿಲ್ಲೆಂದ || ೫೩ ||

1.34.54

ಕೇಳುತಿದ್ದಳು ಕೊರಳ ಸೆರೆ ಗೋ
ನಾಳಿಗೌಕಿತು ಬಿಕ್ಕಿ ಬಿಕ್ಕಿ ವಿ
ಲೋಲಲೋಚನೆಯಕಟ ನೆನೆದಳು ಬಾಷ್ಪವಾರಿಯಲಿ |
ಶೂಲ ಮರುಮೊನೆಗೊಂಡವೊಲು ಸುಳಿ
ವಾಳೆ ಝಳ ತಾಗಿದವೊಲುದರ
ಜ್ವಾಲೆ ನೆತ್ತಿಗೆ ನಿಲುಕೆ ಹಲುಬಿದಳಬಲೆ ಬಿಸುಸುಯ್ದು || ೫೪ ||

1.34.54_16

ಕೆಂದಳದ ಸೆಕೆಯಲಿ ಕಪೋಲವು
ಕಂದಿ ಕಸರಿಕೆಯಾಯ್ತು ನಿಡುಸುಯಿ
ಲಿಂದ ಸೀಕರಿಯೋದವೇಕಾವಳಿಯ ಮುತ್ತುಗಳು
ಸಂದಣಿಸಿದೆವೆಗಳಲಿ ಬಾಷ್ಪದ
ಬಿಂದು ತಳಿತುದು ನಟ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಯೊ
ಳಿಂದುಮುಖಿ ಸೈಗರೆದು ತೂಗಿದಳಡಿಗಡಿಗೆ ಶಿರವ ೫೫

1.34.56

ಆವ ಹೆಂಗುಸನಳಲಿಸಿದೆನಿ
ನ್ನಾವ ಧರ್ಮವನಳಿದೆನೊ ತಾ
ನಾವ ಪಾಪದ ಫಲಕೆ ಪಿಡಿದೆನೊ ಸಂಚಕಾರವನು |
ಆವ ಹೆಂಗಸು ನವೆದಳೆನ್ನವೊ
ಲಾವಳಳಲಿದು ಮರುಗಿದಳು ಮ
ತ್ತಾವಳೆನ್ನಂದದಲಿ ಪಡೆದವಳುಂಟೆ ಲೋಕದಲಿ || ೫೬ ||

1.34.57

ಇನ್ನು ಹುಟ್ಟದೆಯಿರಲಿ ನಾರಿಯ
ರೆನ್ನವೊಲು ಭಂಗಿತರು ಭುವನದೊ
ಳಿನ್ನು ಜನಿಸಲು ಬೇಡ ಗಂಡರು ಭೀಮಸನ್ನಿಭರು ||
ಎನ್ನವೊಲು ಪಾಂಡವರವೊಲು ಸಂ
ಪನ್ನ ದುಃಖಿಗಳಾರು ನವೆದರು
ಮುನ್ನಿನವರೊಳಗೆಂದು ದ್ರೌಪದಿ ಹಿರಿದು ಹಲುಬಿದಳು || ೫೭ ||

1.34.58

ಆವ ಗರಳವ ಕುಡಿವೆನೋ ಮೇ
ಣಾವ ಬೆಟ್ಟವನಡರಿ ಬೀಳ್ವೆನೊ
ಯಾವ ಮಡುವನು ಹೊಗುವೆನೋ ಹಾಸರೆಯ ಗುಂಪಿನಲಿ |
ಆವ ಕುಂತವ ಹಾಯ್ವೆನೋ ಮೇ
ಣಾವ ಪಾವಕನೊಳಗೆ ಹೊಗುವೆನೊ
ಸಾವು ಸಮನಿಸದೆನಗೆನುತ ಮರುಗಿದಳು ನಳಿನಾಕ್ಷಿ || ೫೮ ||

1.34.59

ಮಂದೆಗೆಳಸಿದ ಪಾಪಿ ಕೌರವ
ನಂದು ಮುಂದಲೆವಿಡಿದು ಸೈಂಧವ
ಬಂದು ಬಳಿಕಾರಣ್ಯವಾಸದೊಳೆನ್ನನೆಳದೊಯ್ದ |
ಇಂದು ಕೀಚಕ ನಾಯ ಕಾಲಲಿ
ನೊಂದೆ ನಾನೀ ಮೂರು ಬಾರಿಯೆ
ಬಂದ ಭಂಗವೆ ಸಾಕೆನುತ ಬಸವಳಿದಳಿಂದುಮುಖಿ || ೫೯ ||

1.34.60

ಜನನವೇ ಪಾಂಚಾಲರಾಯನ
ಮನೆ ಮನೋವಲ್ಲಭರದಾರೆನೆ
ಮನುಜಗಿನುಜರು ಗಣ್ಯವೇ ಗೀರ್ವಾಣರಿಂ ಮಿಗಿಲು |
ಎನಗೆ ಬಂದೆಡರೀ ವಿರಾಟನ
ವನಿತೆಯರುಗಳ ಮುಡಿಯ ಕಟ್ಟುವ
ತನುವ ತಿಗುರುವ ಕಾಲನೊತ್ತುವ ಕೆಲಸದುತ್ಸಾಹ || ೬೦ ||

1.34.61

ಹಗೆಗಳಿಗೆ ತಂಪಾಗಿ ಬದುಕುವ
ಮುಗುದರಿನ್ನಾರುಂಟು ಭಂಗಕೆ
ಹೆಗಲ ಕೊಟ್ಟಾನುವ ವಿರೋಧಿಗಳುಂಟೆ ಲೋಕದಲಿ |
ವಿಗಡ ಬಿರುದನು ಬಿಸುಟು ಬಡಿಹೋ
ರಿಗಳು ಪಾಂಡವರಂತೆ ಮೂಗು
ರ್ಚಿಗಳದಿನ್ನಾರುಂಟೆನುತ ಮರುಗಿದಳು ನಳಿನಾಕ್ಷಿ || ೬೧ ||

1.34.62

ಕಾಲನನು ಕೆರಳಿದೊಡೆ ಮುರಿವೆ
ಚ್ಚಾಳುತನದವರೆನ್ನನೊಬ್ಬಳ
ನಾಳಲಾರಿರಿ ಪಾಪಿಗಳಿರಪಕೀರ್ತಿಗಳುಕಿರಲ |
ತೋಳ ಹೊರೆ ನಿಮಗೇಕೆ ಭೂಮೀ
ಪಾಲ ವಂಶದೊಳುದಿಸಲೇತಕೆ
ಕೂಳುಗೇಡಿಂಗೊಡಲ ಹೊರುವಿರಿಯೆಂದಳಿಂದುಮುಖಿ || ೬೨ ||

1.34.63

ಧರೆಯ ಭಂಡಾರವನು ಪುರವನು
ಕರಿತುರಗ ರಥ ಪಾಯದಳವನು
ಕುರುಕುಲಾಗ್ರಣಿ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡನು ನಿಮ್ಮ ಹೊರವಡಿಸಿ |
ದುರುಳ ಕೀಚಕಗೆನ್ನ ಕೊಟ್ಟಿರಿ
ಪರಿಮಿತದಲಿರವಾಯ್ತು ನಿಮ್ಮೈ
ವರಿಗೆ ಲೇಸಾಯ್ತಕಟಯೆಂದಬುಜಾಕ್ಷಿ ಹಲುಬಿದಳು || ೬೩ ||

1.34.64

ಭಾವ ಭಾಗ್ಯಾಧಿಕನು ಕೌರವ
ದೇವನರಸುಗಳೊಡೆಯತನವನು
ನೀವು ಕೃಷ್ಣನ ಕೂರ್ಮೆ ಧರ್ಮದಿ ಪಾಲಿಸಿದಿರೀಗ |
ನೀವು ತಟತಟವಾಗಿ ಲೋಗರ
ಸೇವೆಯಲಿ ಬೆಂದೊಡಲ ಹೊರುವಿರಿ
ಸಾವವಳು ನಿಮಗಂಜಲೇಕೆಂದಬಲೆಯೊರಲಿದಳು || ೬೪ ||

1.34.65

ಭೀಮ ಕೊಟ್ಟೈ ತನಗೆ ಸಾವಿನ
ನೇಮವನು ನಿಮ್ಮಣ್ಣನಾಜ್ಞೆ ವಿ
ರಾಮವಾಗದೆ ಬದುಕಿ ಧರ್ಮದ ಮೈಸಿರಿಯನರಿದು |
ಕಾಮಿನಿಯ ಕೇಳಿಯಲಿ ನೆನೆವುದು
ತಾಮಸದಿ ತಾ ಮೀರಿ ನುಡಿದು
ದ್ದಾಮತೆಯ ಸೈರಿಸುವದೆಂದೆರಗಿದಳು ಚರಣದಲಿ || ೬೫ ||

1.34.66

ಎನಲು ಕಂಬನಿದುಂಬಿದನು ಕಡು
ನೆನೆದುದಂತಃಕರಣ ರೋಷದ
ಘನತೆ ಹೆಚ್ಚಿತು ಹಗೆಗಳನು ಹಿಂಡಿದನು ಮನದೊಳಗೆ |
ತನುಪುಳಕವುಬ್ಬರಿಸಿ ಮೆಲ್ಲನೆ
ವನಿತೆಯನು ತೆಗೆದಪ್ಪಿದನು ಕಂ
ಬನಿಯದೊಡೆದನು ಸೆರಗಿನಲಿ ಕಲಿಭೀಮ ಮಾನಿನಿಯ || ೬೬ ||

1.34.67

ಕುರುಳ ನೇವರಿಸಿದನು ಗಲ್ಲವ
ನೊರಸಿ ಮುಂಡಾಡಿದನು ಮಂಚದ
ಹೊರೆಯ ಗಿಂಡಿಯ ನೀರಿನಲಿ ತೊಳೆದನು ಮುಖಾಂಬುಜವ |
ಅರಸಿ ಬಿಡು ಬಿಡು ಖಾತಿಯನು ವಿ
ಸ್ತರಿಸಲೇಕೆಮ್ಮಣ್ಣನಾಜ್ಞೆಯ
ಗೆರೆಯ ದಾಂಟಿದೆ ದಾಂಟಿದೆನು ಹೋಗೆಂದನಾ ಭೀಮ || ೬೭ ||

1.34.68

ಬಸುರ ಬಗಿವೆನು ಕೀಚಕನ ನಸು
ಮಿಸುಕಿದೊಡೆ ವೈರಾಟ ವಂಶದ
ಹೆಸರ ತೊಡೆವೆನು ನಮ್ಮನರಿದೊಡೆ ಕೌರವವ್ರಜವ |
ಕುಸುರಿದರಿವೆನು ಭೀಮ ಕಷ್ಟವ
ನೆಸಗಿದನು ಹಾಯೆಂದರಾದೊಡೆ
ಮುಸುಡನಮರಾದ್ರಿಯಲಿ ತೇವೆನು ದೇವಸಂತತಿಯ || ೬೮ ||

1.34.69

ಮುನಿದನಾದೊಡೆಯಣ್ಣ ತನವಿಂ
ದಿನಲಿ ಹರಿಯಲಿ ಪಾರ್ಥ ನಕುಲರು
ಕನಲಿದೊಡೆ ಕೈದೋರುವೆನು ಸಹದೇವನಿವರುಗಳ |
ಅನುಜನೆಂಬೆನೆ ಕೃಷ್ಣ ಹಾಯ್ದೆರೆ
ಘನಮುರಾರಿಯ ಮೀರುವೆನು ಬಳಿ
ಕೆನಗೆ ಸಮಬಲರಾರು ತರಿವೆನು ಕೀಚಕಾನ್ವಯವ || ೬೯ ||

1.34.70

ಈಸು ದಿನವೆಮ್ಮಣ್ಣನಾಜ್ಞೆಯ
ಪಾಶದಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರ್ದೆ ಸಿಂಹದ
ಕೂಸ ನರಿ ಕೆಣುಕುವವೊಲೀ ಕುರು ಕೀಚಕಾದಿಗಳು |
ಗಾಸಿಯಾದರು ಕೆಣಕಿ ನಾಯ್ಗಳ
ವೀಸ ಬಡ್ಡಿಯಲಸುವ ಕೊಂಬೆನು
ವಾಸಿ ಧರ್ಮದ ಮೇರೆದಪ್ಪಿತು ಕಾಂತೆ ಕೇಳೆಂದ || ೭೦ ||

1.34.71

ತರುಣಿ ಕೀಚಕ ಕೌರವೇಂದ್ರರ
ಹರಣಕಿದ ಕೋ ಸಂಚಕಾರವ
ಕೆರಳಿದೊಡೆಯೀ ಭೀಮ ಬಗೆವನೆ ನೀತಿಗೀತಿಗಳ |
ಕೆರಳಿಚಿದೆಯಿನ್ನೇನು ನಿನ್ನಯ
ಹರಿಬವೆನ್ನದು ನಾಯಿ ಜಾರನ
ಕರೆದು ಸಂಕೇತದಲಿ ಸೂಚಿಸು ನಾಟ್ಯಮಂದಿರವ || ೭೧ ||

1.34.72

ಅಲ್ಲಿಗಿರುಳೈತಂದು ಮರೆಯಲಿ
ಖುಲ್ಲನುದರವ ಬಗಿದು ರಕುತವ
ಚೆಲ್ಲುವೆನು ಶಾಕಿನಿಯರಿಗೆ ಸಂದೇಹ ಬೇಡಿದಕೆ |
ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಬಲನರಿದುದಾದೊಡೆ
ಬಲ್ಲೆನದಕೌಷಧಿಯ ಕರೆ ಮರೆ
ಯಿಲ್ಲ ಮಾನಿನಿ ಹೋಗೆನುತ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟನಂಗನೆಯ || ೭೨ ||

1.34.72_18

ಹರುಷದಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದಳು ಪುರುಷರ
ಪುರುಷನಲ್ಲಾ ಭೀಮ ತನ್ನಯ
ಪರಮ ಸುಕೃತೋದಯವಲಾ ನೀನೊಬ್ಬನೆಂದೆನುತ
ಅರಸಿ ಕಾಂತನ ಬೀಳುಕೊಂಡಳು
ತಿರುಗಿದಳು ನಿಜಭವನಕಿತ್ತಲು
ತರಣಿ ತೆಗೆದನು ತಾವರೆಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಬೀಯಗವ ೭೩

1.34.74

ಆ ದಿವಸವರಮನೆಗೆ ಬರುತ ವೃ
ಕೋದರನ ವಲ್ಲಭೆಯ ಕಂಡನು
ಕೈದುಡುಕಲಂಜಿದನು ಮಾತಾಡಿಸಿದನಂಗನೆಯ ||
ಹೋದಿರುಳು ಯುಗವಾಗಿ ಸವೆದುದು
ನೀ ದಯಾಂಬುಧಿ ಕುಸುಮಶರ ಯಮ
ನಾದನದ ನೀ ಬಲ್ಲೆಯೆಂದನು ಕೀಚಕನು ನಗುತ || ೭೪ ||

1.34.75

ಕುಸುಮಶರ ಯಮನಹನು ಅಮೃತವು
ವಿಷವಹುದು ಬಳಿಕಾಲಿಕಲುಗಳು
ಬಿಸಿಯಹವು ಬಾಂಧವರು ವೈರಿಗಳಹರು ನಿಮಿಷದಲಿ |
ಒಸೆದರೊಲ್ಲದರಹರು ಲೋಗರ
ಶಶಿವದನೆಗಳುಪಿದ ದುರಾತ್ಮನ
ವಸುಧೆ ಹೊರದೆಲೆ ಪಾಪಿ ಕೀಚಕಯೆಂದಳಿಂದುಮುಖಿ || ೭೫ ||

1.34.76

ಬಳಿಕ ನಿನ್ನ ಪುರಾಣ ಧರ್ಮವ
ತಿಳಿದುಕೊಂಬೆನಿದೊಮ್ಮೆ ನಿನ್ನಯ
ಲಲಿತ ಕರುಣ ಕಟಾಕ್ಷಕವಚವ ತೊಡಿಸಿ ತನ್ನೊಡಲ |
ಅಳುಕದೆಸುವ ಮನೋಜನಂಬಿನ
ಹುಳುಕ ಮುರಿ ಡಿಂಗರಿಗನಹೆನೆಂ
ದಳಿಮನದಲಾ ಖೂಳನಬುಜಾನನೆಗೆ ಕೈಮುಗಿದ || ೭೬ ||

(ಹುಳುಕ ಮುರಿ= ಉಳುಕ ಮುರಿ- ಉಳುಕು ತೆಗೆ- ಉಳುಕಿ ನೋವಾಗಿದ್ದರೆ ಕೆಲವರು 'ಉಳುಕು ಮರಿಯುವುದು' ಎಂಬ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉಳುಕನ್ನು ಅದನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಕ್ರಮ ಇತ್ತು- ಈಗಲೂ ಇರಬಹುದು, ಉಳಕಿದ ಕಾಲಿಗೆ ಅಥವಾ ಆಭಾಗಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲ ಮಂತ್ರಹೇಳುತ್ತಾ ಸವರಿ- ಕೊಡವಿ, ಉಳುಕು ತೆಗೆಯುವರು- ಕಾಲು ಉಳುಕಿದ್ದರೆ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ತಾಳಲಾರದ ನೋವು- ಕೀಚಕ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆದ ಉಳುಕಿನಂತಹ ನೋವನ್ನು, ತನ್ನೊಡನೆ ಸೇರಿ ಆ ನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸು ಎಂಬ ಭಾವ )

1.34.77

ಅರಿದರಾದೊಡೆ ನಿನ್ನ ವಂಶವ
ತರಿವರೆನ್ನವರೆಲವೊ ಕೆಲಬಲ
ನರಿಯದಂದದಿ ಬಂದು ನಾಟ್ಯದ ಗರುಡಿಯೊಳಗಿಹುದು |
ನೆರೆದುದಾಯುಷ ನಿನಗೆ ಕತ್ತಲೆ
ಮನೆಯೊಳಾನೈತಹೆನುಯೆನ್ನನು
ಮರೆದು ನೀ ಬಿಡೆಯಾದುದಾಗಲಿಯೆಂದಳಿಂದುಮುಖಿ || ೭೭ ||

1.34.78

ಖಳ ಹಸಾದವ ಹಾಯ್ಕಿ ತನ್ನಯ
ನಿಳಯಕೈದಿದನಬುಜ ಬಾಂಧವ
ನಿಳಿದನಸ್ತಾಚಲದ ತಪ್ಪಲ ತಾವರೆಯ ಬನಕೆ |
ನಳಿನಮುಖಿ ನಲವೇರಿ ಕಗ್ಗ
ತ್ತಲೆಯ ಹಬ್ಬುಗೆಯೊಳಗೆ ಕಂಗಳ
ಬೆಳಗು ಬಟ್ಟೆಯ ತೋರೆ ಬಂದಳು ಬಾಣಸಿನ ಮನೆಗೆ || ೭೮ ||

1.34.79

ಭೀಮ ನಿಂದಿರು ನಾಟ್ಯನಿಲಯವ
ನಾ ಮದಾಂಧಗೆ ನುಡಿದು ಬಂದೆನು
ತಾಮಸವ ಮಾಡದಿರು ಹೂಡದಿರಲ್ಪಬುದ್ಧಿಗಳ |
ಕಾಮುಕನನಡೆಗೆಡಹಿ ನಿಜ ಸು
ಪ್ರೇಮವನು ತೋರೆನಲು ನಗುತು
ದ್ದಾಮನೆದ್ದನು ಘಳಿಯನುಟ್ಟನು ಮಲ್ಲಗಂಟಿನಲಿ || ೭೯ ||

1.34.80

ಖಳನ ಮುರಿಯೆಂದಬಲೆ ನೊಸಲಲಿ
ತಿಲಕವನು ರಚಿಸಿದಳು ಸೇಸೆಯ
ತಳಿದಳೇರಿಸಿ ತಿಗುರ ಗೆಲಿದಳು ಹಿಣಿಲ ಹೊಸ ಪರಿಯ |
ಬಲುಭುಜನ ಹರಸಿದಳು ಕಗ್ಗ
ತ್ತಲೆಯ ಹಬ್ಬುಗೆಯೊಳಗೆ ನಾಟ್ಯದ
ನಿಳಯ ಮಧ್ಯದ ಮಣಿಯ ಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಪವಡಿಸಿದ || ೮೦ ||

1.34.80_20

ಕೀಚಕನ ವಧೆ

1.34.81

ಉರಿವ ಮಾರಿಯ ಬೇಟದಾತನು
ತುರುಗಿದನು ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಮೊಗ್ಗೆಯ
ನಿರಿಕಿ ತಾ ಪೂಸಿದನು ಸಾದು ಜವಾಜಿ ಕತ್ತುರಿಯ |
ಮೆರೆವ ಗಂಡುಡಿಗೆಯನು ರಚಿಸಿದ
ಸೆರಗಿನೊಯ್ಯಾರದಲಿ ಸುರಗಿಯ
ತಿರುಹಿತಿರುಳೊಬ್ಬನೆ ನಿಜಾಲಯದಿಂದ ಹೊರವಂಟ || ೮೧ ||

1.34.82

ಕಾಲಪಾಶದಲೆಳಸಿಕೊಂಬ ಕ
ರಾಳಮತಿ ಸುಡುಗಾಡಲೈತಂ
ದಾಲಯವ ಹೊಕ್ಕನು ಕೃತಾಂತನ ಬಾಯ ಹೊಗುವಂತೆ |
ಮೇಲೆ ಮೇಲವಶಕುನ ಶತಕವ
ನಾಲಿಸದೆ ಸುಮ್ಮಾನದಲಿ ಕೇ
ಡಾಳಿ ಬಂದನು ಮಂಚವಿದ್ದೆಡೆಗಾಗಿ ತಡವರಿಸಿ || ೮೨ ||

1.34.82_21

ಕಾಲಪಾಶದಲಿ= ಯಮಪಾಶದಿಂದ ಎಳಸಿಕೊಂಬ= ಎಲಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಕರಾಳಮತಿ= ಕೆಟ್ಟಬುದ್ಧಿಯ, ಸುಡುಗಾಡಲಿ+ ಐತಂದು+ ಆಲಯವ ಹೊಕ್ಕನು= ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಾಟ್ಯಶಾಲೆಯದ ಮನೆಯನ್ನುಹೊಕ್ಕನು, ಕೃತಾಂತನ ಬಾಯ ಹೊಗುವಂತೆ= ಯಮನ ಬಾಯನ್ನು ಹೊಗುವಂತೆ, ಮೇಲೆ ಮೇಲೆ+ ಅವಶಕುನ ಶತಕವನು+ ಆಲಿಸದೆ= ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಒದಗಿದ ಅಪಶಕುನವನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಲದೆ, ಸುಮ್ಮಾನದಲಿ ಕೇಡಾಳಿ ಬಂದನು ಮಂಚವಿದ್ದ+ ಎಡೆಗಾಗಿ= ಸ್ಥಳಕ್ಕಾಗಿ, ತಡವರಿಸಿ= ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತಿಳಿಗೇಡಿ (ಕೇಡುಬುದ್ಧಿಯವ) ತಡವರಿಸುತ್ತಾ ಮಂಚವಿದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಬಂದನು.

1.34.83

ವನಜಮುಖಿ ವೀಳೆಯವನನುಲೇ
ಪನವ ಮಲ್ಲಿಗೆಯರಳ ತೊಡಿಗೆಯ
ನನುಪಮಾಂಬರವಿದೆ ಮನೋಹರವಹರೆ ಚಿತ್ತೈಸು |
ನಿನಗೆ ಪಾಸಟಿಯಾನುಯೆನ್ನವೊ
ಲನಿಮಿಷರೊಳರಾರುಂಟು ಚೆಲುವರು
ಮನುಜರೆನ್ನನು ಹೋಲುವರೆ ಸೈರಂಧ್ರಿ ಕೇಳೆಂದ || ೮೩ ||

1.34.83_22

ಎನ್ನವೋಲ್ ಪುರುಷರಲಿ ಚೆಲುವರ
ಮುನ್ನ ನೀ ಕಂಡರಿದೆಯಾದೊಡೆ
ಯೆನ್ನ ಮೇಲಾಣೆಲೆಗೆ ಹುಸಿಯದೆ ಹೇಳು ಹೇಳೆಂದು
ಮುನ್ನ ನಿನ್ನಂತಪ್ಪ ಸತಿಯರು
ಎನ್ನನೇ ಬಯಸುವರು ನಾರಿಯ
ರೆನ್ನ ಕಂಡರೆ ಸೋಲದವರಿಲ್ಲೆಲೆಗೆ ನಿನ್ನಾಣೆ ೮೪

1.34.85

ಎಲವೊ ಕೀಚಕ ನಿನ್ನ ಹೋಲುವ
ಚೆಲುವರಿಲ್ಲಂತಿರಲಿ ಲೋಕದ
ಲಲನೆಯರ ಪರಿಯಲ್ಲ ತನ್ನಯ ರೂಪು ಬೇರೊಂದು |
ಇಳೆಯೊಳೆನಗೆಣೆಯಿಲ್ಲ ನಿನಗಾ
ನೊಲಿದು ಬಂದೆನು ತನ್ನ ಪರಿಯನು
ಬಳಿಕ ನೋಡಾ ಬೇಗ ತೋರುವೆನೆಂದನಾ ಭೀಮ || ೮೫ ||

1.34.85_23

(ಭೀಮನು ಹೆಣ್ನಿನ ದನಿಯನ್ನು ಅನಕರಿಸಿ ಸಣ್ಣಗೆ ಹೇಳಿದನು), ಎಲವೊ ಕೀಚಕ ನಿನ್ನ ಹೋಲುವ ಚೆಲುವರು+ ಇಲ್ಲ+ ಅಂತಿರಲಿ= ಎಲವೊ ಕೀಚಕ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೋಲುವ ಚೆಲುವರು ಇಲ್ಲ, ನಿಜ. ಅದು ಅಂತಿರಲಿ= ಹಾಗಿರಲಿ, ಲೋಕದ ಲಲನೆಯರ= ಸುಂದರಿಯ, ಪರಿಯಲ್ಲ= ರೀತಿಯಲ್ಲ, ತನ್ನಯ/ತನ್ನ ರೂಪು; ಬೇರೊಂದು= ಬೇರೆ ರೀತಿಯದು;// ಇಳೆಯೊಳು+ ಎನಗೆ+ ಎಣೆಯಿಲ್ಲ= ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ನಿನಗೆ+ ಆನು= ನಾನು+ ಒಲಿದು ಬಂದೆನು; ತನ್ನ ಪರಿಯನು= ರೀತಿಯನ್ನು, ಬಳಿಕ- ನಂತರ, ನೋಡಾ= ನೋಡುವಿಯೆಂತೆ, ಬೇಗ ತೋರುವೆನು+ ಎಂದನು+ ಆ ಭೀಮ.

1.34.86

ಎನಗೆ ಪುರುಷರು ಸೋಲದವರಿ
ಲ್ಲೆನಗೆ ಪಾಸಟಿ ನೀನು ನಿನಗಾ
ಮನವೊಲಿದೆ ನೀ ನೋಡು ತನ್ನಯ ಹೆಣ್ಣುತನದನುವ |
ಎನಲು ಹರುಷದಲುಬ್ಬಿ ಕೀಚಕ
ನನಿಲಜನ ಮೈದಡವಿ ವೃತ್ತ
ಸ್ತನವ ಕಾಣದೆ ಹೆದರಿ ಬಳಿಕಿಂತೆಂದನವ ನಗುತ || ೮೬ ||

1.34.86_24

ಎನಗೆ ಪುರುಷರು ಸೋಲದವರಿಲ್ಲ+ ಎನಗೆ ಪಾಸಟಿ ನೀನು= ನನಗೆ ಸೋಲದ ಪುರುಷರು ಇಲ್ಲ, ನನಗೆ ನೀನು ಸರಿ ಸಮನು; ನಿನಗೆ+ ಆ ಮನವೊಲಿದೆ= ನಿನಗೆ ಆ- ಆಂ= ನಾನು ಮನಸಾಒಲಿದಿದ್ದೇನೆ. ನೀ ನೋಡು ತನ್ನಯ ಹೆಣ್ಣುತನ+ ದ+ ತನುವ ಎನಲು= ಭೀಮನು, ನೀನು ನೋಡು ತನ್ನಯ ಹೆಣ್ಣುತನ ದೇಹವನ್ನು ಎನ್ನಲು;// ಹರುಷದಲಿ+ ಉಬ್ಬಿ ಕೀಚಕನು+ ಅನಿಲಜನ ಮೈದಡವಿ ವೃತ್ತಸ್ತನವ (ದುಂಡಾದ ಮೊಲೆಯನ್ನು) ಕಾಣದೆ ಹೆದರಿ ಬಳಿಕ+ ಇಂತೆಂದನು+ ಅವ ನಗುತ= ಹರ್ಷದಿಂದ ಉಬ್ಬಿಹೋದ ಕೀಚಕನು ಅನಿಲಜನ- ಭೀಮನ ಮೈದಡವಿ- ಮೈಯನ್ನು ತಡವಿ ನೋಡಿದನು; ಆದರೆ ವೃತ್ತಸ್ತನವನ್ನು ಕಾಣದೆ ಹೆದರಿದನು. ಬಳಿಕ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು ಅವನು ನಗುತ್ತಾ.

1.34.87

ಎಲೆಗೆ ಕಲುಮೈಯಾದೆ ಕಡುಗೋ
ಮಲತೆಯೆತ್ತಲು ಕರ್ಕಶಾಂಗದ
ಬಲುಹಿದೆತ್ತಲು ಮಾಯ ವೇಷವ ಧರಿಸಿದೆಯೊ ಮೇಣು |
ತಿಳುಹೆನಲು ಕೇಳೆಲವೊ ಪರ ಸತಿ
ಗಳುಪಿದಾತಂಗಮೃತ ವಿಷ ಕೋ
ಮಲತೆ ಕರ್ಕಶವಹುದೆನುತ ತುಡುಕಿದನು ಮುಂದಲೆಯ || ೮೭ ||

1.34.87_25

ಎಲೆಗೆ ಕಲುಮೈಯಾದೆ ಕಡು+ಗೋ+ ಕೋಮಲತೆ ಯೆ+ ಎತ್ತಲು ಕರ್ಕಶಾಂಗದ ಬಲುಹು+ ಇದೆತ್ತಲು= ಎಲೆಗೆ- ಎಲೆ ಸೈರಂದ್ರಿ, ಕಲ್ಲು ಮೈಯಾದೆಯಲ್ಲಾ, ಕಡು= ಬಹಳ, ಗೋ+ ಕೋಮಲತೆ ಯೆ+ ಎತ್ತಲು- ಎಲ್ಲಿ ಈ ಕರ್ಕಶಾಂಗದ ಕಠಿಣವಾದ ಬಲುಹು+ ಇದೆತ್ತಲು= ಕಡು= ಬಹಳ ಕೋಮಲತೆ ಎಲ್ಲಿ, ಈ ಕರ್ಕಶಾಂಗದ- ಕಠಿಣವಾದ ಬಲುಹು+ ಇದೆತ್ತಲು= ಬಲಿಷ್ಠತೆ ಎಲ್ಲಿಯದು;, ಮಾಯ ವೇಷವ ಧರಿಸಿದೆಯೊ ಮೇಣು-ಮತ್ತೆ ತಿಳುಹು ಎನಲು= ನೀನು ಮಾಯ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿದೆಯೊ ಹೇಗೆ? ಮತ್ತೆ ಅದೇನು ಹೇಖು ಎನ್ನಲು, ಭೀಮನು,ಎಲವೊ ಕೀಚಕ ಕೇಳು ಪರಸತಿಗೆ ಪರರ ಪತ್ನಿಗೆ ಮನಸೋತವನಿಗೆ ಅಮೃತವೂ ವಿಷ, ಕೋಮಲತೆಯು ಕರ್ಕಶವು+- ಕಠಿಣವಾಗುವುದು ಎನುತ ತುಡುಕಿದನು ಮುಂದಲೆಯ= ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವನ ಮುಂದಲೆಯ ಕೂದಲನ್ನು ಹಿಡಿದನು.

1.34.88

ಚಪಳೆ ಫಡ ಹೋಗೆನುತ ಹಾಯ್ದನು
ಕೃಪಣಮತಿ ಮುಂಗೈಯಲನಿಲಜ
ನಪರ ಭಾಗಕೆ ಹಾಯ್ದು ಹಿಡಿದನು ಕೀಚಕನ ತುರುಬ |
ವಿಪುಳಬಲ ಕಳವಳಿಸಿದನು ಕಡು
ಕುಪಿತನಾದನು ಹೆಂಗುಸಲ್ಲಿವ
ನಪಸದನು ತೆಗೆ ಕರುಳನೆನುತೊಳಹೊಕ್ಕು ಹೆಣಗಿದನು || ೮೮ ||

1.34.88_26

ಚಪಳೆ ಫಡ ಹೋಗು+ ಎನುತ ಹಾಯ್ದನು ಕೃಪಣಮತಿ= ಚಪಲ ಹೆಣ್ಣೆ ಹೋಗು ಎಂದು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಆ ದುಷ್ಟನು ಹಾರಿದನು; ಮುಂಗೈಯಲಿ+ ಅನಿಲಜನು+ ಅಪರ ಭಾಗಕೆ(ಹಿಂಭಾಗ) ಹಾಯ್ದು ಹಿಡಿದನು= ಮುಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಭೀಮನು ಕೀಚಕನ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಕೀಚಕನ ತುರುಬನ್ನು ಹಿಡಿದನು.(ಹಿಂದೆ ಗಂಡಸರೂ ಉದ್ದ ಕೂದಲನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದು ಗಂಟುಹಾಕಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು). ವಿಪುಳಬಲ ಕಳವಳಿಸಿದನು ಕಡು-ಕುಪಿತನಾದನು= ಅತಿಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕೀಚಕನು ಚಿಂತಿತನಾಗಿ ನಂತರ ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಹೆಂಗುಸಲ್ಲ+ ಇವನು+ ಅಪಸದನು(ದುಷ್ಟನು) ತೆಗೆ ಕರುಳನ+ ಎನುತ+ ಒಳಹೊಕ್ಕು ಹೆಣಗಿದನು= ಇದು ಹೆಂಗುಸಲ್ಲ, ಇವನು ದುಷ್ಟನು, ತೆಗೆಯುವೆನು ಇವನ ಕರುಳನ್ನು ಎನ್ನುತ್ತಾ ಒಳಹೊಕ್ಕು ಭೀಮನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೆಣಗಿದನು.

1.34.88_27

ತಿವಿದನವನುರವಣಿಸಿ ಮಾರುತಿ
ಕವಿದು ಹೆಣಗಿದನಡಸಿ ಹೊಯ್ದೊಡೆ
ಬವರಿಯಲಿ ಟೊಣದೌಕಿದೊಡೆ ಮಡ ಮುರಿಯದೊಳಹೊಕ್ಕು
ಸವಡಿ ಮಂದರದಂತೆ ಕೀಚಕ
ಪವನಸುತರೊಪ್ಪಿದರು ಭೀಮನ
ಯುವತಿ ನಗುತಾಲಿಸುತಲಿದ್ದಳು ಹೊಯ್ಲ ಹೋರಟೆಯ ೮೯
ತಿವಿದನು+ ಅವನು+ ಉರವಣಿಸಿ, ಮಾರುತಿ ಕವಿದು ಹೆಣಗಿದನು= ಕೀಚಕನು ಶೌರ್ಯದಿಂದ- ಉರವಣಿಸಿ ಭೀಮನನ್ನು ತಿವಿದನು, ಮಾರುತಿ- ಭೀಮನು ಕವಿದು- ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಹೆಣಗಿದನು- ಹೋರಾಡಿದನು, ಅಡಸಿ-ಆಕ್ರಮಿಸಿ, ಹೊಯ್ದೊಡೆ-ಹೊಡೆದರೆ, ಬವರಿಯಲಿ- ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಟೊಣದು-ವಂಚಿಸು- ತಪ್ಪಸಿಕೊಂಡು, ಔದೊಡೆ- ಅಮುಕಿದರೆ, ಮಡ = ಸೊಂಟ- ಮಡಿಲು-, ಮುರಿಯದೆ,//+ ಒಳಹೊಕ್ಕು ಸವಡಿ (ಜೊತೆ) ಮಂದರದಂತೆ ಕೀಚಕ ಪವನಸುತರು+ ಒಪ್ಪಿದರು= ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಒಳಹೊಕ್ಕು ಜೊತೆ- ಎರಡು ಮಂದರದಂತೆ ಕೀಚಕ ಪವನಸುತರು+ ಒಪ್ಪಿದರು ಹೋರಾಡಿದರು; ಭೀಮನ ಯುವತಿ- ದ್ರೌಪದಿ, ನಗುತ+ ಆಲಿಸುತಲಿದ್ದಳು ಹೊಯ್ಲ ಹೋರಟೆಯ= ಭೀಮನ ರಾಣಿ ದ್ರೌಪದಿ ನಗುತ್ತಾ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಹೋರಟೆಯನ್ನು- ಹೋರಾಟದ ಹೊಯಿಲನ್ನು- ಸದ್ದನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು- ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು.

1.34.90

ಎರಗಿದೊಡೆ ಕೀಚಕನ ಗಾಯಕೆ
ತರವರಿಸಿ ಕಲಿಭೀಮ ಮಂಡಿಸಿ
ಮರೆವಡೆದು ಮುರಿದೆದ್ದು ರೋಷದಲೌಡನೊಡೆಯಗಿದು |
ಬರಸಿಡಿಲು ಪರ್ವತದ ಶಿಖರವ
ನೆರಗುವಂತಿರೆ ಖಳನ ನೆತ್ತಿಯ
ನೆರಗಿದನು ರಣಧೀರನುನ್ನತ ಬಾಹುಸತ್ವದಲಿ || ೯೦ ||

1.34.90_28

ಎರಗಿದೊಡೆ= ಕೀಚಕನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ, ಕೀಚಕನ ಗಾಯಕೆ ತರವರಿಸಿ= ಕೀಚಕನ ಹೊಡತಕ್ಕೆತಡವರಿಸಿ,// ಕಲಿಭೀಮ ಮಂಡಿಸಿ ಮರೆವಡೆದು ಮುರಿದೆದ್ದು ರೋಷದಲಿ= ಕಲಿಭೀಮ ವಿರೋಧಿಸಿ, ಔಡನೊಡೆಯಗಿದು= ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ದವಡೆಯನ್ನು ಕಚ್ಚಿ,// ಬರಸಿಡಿಲು ಪರ್ವತದ ಶಿಖರವನು+ ಎರಗುವಂತಿರೆ= ಬರಸಿಡಿಲು ಪರ್ವತದ ಶಿಖರವನ್ನು ಎರಗುವಂತೆ- ಹೊಡೆಯುವಂತೆ,// ಖಳನ ನೆತ್ತಿಯನ+ ಎರಗಿದನು ರಣಧೀರನು+ ಉನ್ನತ ಬಾಹುಸತ್ವದಲಿ= ಖಳ ಕೀಚಕನ ನೆತ್ತಿಯಮೇಲೆ ಎರಗಿ ಹೊಡೆದನು ರಣಧೀರ ಭೀಮನು ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ.

1.34.91

ಅರಿಯ ಮುಷ್ಟಿಯ ಗಾಯದಲಿ ತಲೆ
ಬಿರಿಯೆ ತನು ಡೆಂಡಣಿಸಿ ಕಂಗಳು
ತಿರುಗಿ ಜೋಲಿದು ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲನೆಯಸುವ ಪಸರಿಸುತ |
ಕೆರಳಿ ಕರಿ ಕೇಸರಿಯ ಹೊಯ್ದುರೆ
ತಿರುಗುವಂತಿರೆ ಭೀಮಸೇನನ
ಬರಿಯ ತಿವಿದನು ಬೀಳೆನುತ ಖಳುರಾಯ ಹಲು ಮೊರೆದ || ೯೧ ||

1.34.91_29

ಅರಿಯ= ಶತ್ರುವಿನ ಮುಷ್ಟಿಯ ಗಾಯದಲಿ ತಲೆ ಬಿರಿಯೆ- ಒಡೆಯಲು,/ ತನು ಡೆಂಡಣಿಸಿ= ದೇಹ ಓಲಾಡಿ, ಕಂಗಳು ತಿರುಗಿ= ಕಣ್ಣಾಲಿಗಳು ತಿರುಗಿದವು,/ ಜೋಲಿದು ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲನೆಯ+ ಅಸುವ ಪಸರಿಸುತ= ಜೋಲಿಹೊಡೆಯುತ್ತಾ,/ ಕೆರಳಿ ಕರಿ ಕೇಸರಿಯ ಹೊಯ್ದುರೆ ತಿರುಗುವಂತಿರೆ= ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಆನೆ ಸಿಂಹವನ್ನು ಹೊಡೆದರೆ ಅದು ತಿರುಗುವಹಾಗೆ ,/ ಭೀಮಸೇನನ ಬರಿಯ ತಿವಿದನು ಬೀಳೆನುತ ಖಳುರಾಯ ಹಲು ಮೊರೆದ= ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಬರಿಯ- ಮೆಲ್ಲಗೆ ತಿವಿದು ಬೀಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಕೀಚಕನು ಹಲ್ಲಕಡಿದನು.

1.34.92

ತಿರುಗಿ ಪೈಸರವೋಗಿ ಪವನಜ
ಮರಳಿ ತಿವಿದನು ಕೀಚಕನ ಪೇ
ರುರವನೆದೆ ಜರ್ಝರಿತವಾಗಲು ಕಾರಿದನು ಕರುಳ |
ಬಿರಿದವಾಲಿಗಳೊಲೆದೊಲೆದು ಕ
ಣ್ಣುರುಗಿ ಧೊಪ್ಪನೆ ಕೆಡೆದು ನಿಮಿಷಕೆ
ಹೊರಳಿ ಹರಣವ ಕಳುಹಿ ಕಳೆದುದು ಕಾಯ ಕೀಚಕನ || ೯೨ ||

1.34.92_30

ತಿರುಗಿ ಪೈಸರವೋಗಿ= ಹೀದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ತಿರುಗಿ ಬಂದು (ಮಲ್ಲಯುದ್ಧದ ಒಂದು ಪಟ್ಟು, ಕುಗ್ಗುವುದು, ಜಾರುವುದು), ಪವನಜ ಮರಳಿ ತಿವಿದನು ಕೀಚಕನ ಪೇರು+ ಉರವನು,= ಭಿಮನು ಪುನಃ ಕೀಚಕನ ಉಬ್ಬಿದ ಎದೆಯನ್ನು ತಿವಿದನು - ಗುದ್ದಿದನು,/ ಎದೆ ಜರ್ಝರಿತವಾಗಲು ಕಾರಿದನು ಕರುಳ ಬಿರಿದವಾಲಿಗಳು= ಕೀಚಕನ ಎದೆ ಜರ್ಝರಿತವಾಗಲು ಅವನು ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಕರುಳನ್ನು ಕಾರಿಕೊಂಡನು./ ಬಿರಿದವು+ ಆಲಿಗಳು ಒಲೆದೊಲೆದು ಕಣ್ಣು+ ಉರುಗಿ ಧೊಪ್ಪನೆ ಕೆಡೆದು ನಿಮಿಷಕೆ ಹೊರಳಿ ಹರಣವ ಕಳುಹಿ ಕಳೆದುದು ಕಾಯ ಕೀಚಕನ= ಅವನ ಕಣ್ಣಿನ ಆಲಿಗಳು ಬಿರಿದು ಹೊರಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಅವನು ಓಲಾಡುತ್ತಾ ಕಣ್ಣು ದೃಷ್ಠಿತಿರುಗಿ ಕತ್ತಲೆಗಟ್ಟಿ ಧೊಪ್ಪನೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಕೆಡೆದುಬಿದ್ದನು. ಅವನು ಹೊರಳಿದಾಗ ಕೀಚಕನ ಕಾಯ- ಕಾಯದಿಂದ- ದೇಹದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಜೀವ ಹೊರಟುಹೋಯಿತು.

1.34.93

ತಲೆಯನೆದೆಯೊಳಗಿಕ್ಕಿ ಕೈ ಕಾ
ಲ್ಗಳನು ಬಸುರೊಳು ಸಿಕ್ಕಿ ದೂರಕೆ
ತೊಲಗಿದನು ತೋರಿದನು ರಮಣಿಗೆ ಕೀಚಕನ ಹದನ |
ಖಳನ ಕಾಲನ ಕೋಣ ತುಳಿದಂ
ತಿಳೆಯೊಳೊರಗಿರೆ ಕಂಡು ಕಾಮಿನಿ
ಕಳಕಳಿಸಿದಳು ಭೀಮಸೇನನಪ್ಪಿ ಮುಂಡಾಡಿ || ೯೩ ||

1.34.93_31

ತಲೆಯನು+ ಎದೆಯೊಳಗೆ+ ಇಕ್ಕಿ, ಕೈ ಕಾಲ್ಗಳನು ಬಸುರೊಳು ಸಿಕ್ಕಿ= ಭೀಮನು ಕೀಚಕನ ತಲೆಯನ್ನು ಎದೆಯೊಳಗೆ ನೂಕಿ ಇಟ್ಟನು, ಕೈ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಬಸುರೊಳು- ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ದೂರ ಸರಿದು ನಿಂತನು. ನಂತರ ದ್ರೌಪದಿಗೆ, ತೋರಿದನು ರಮಣಿಗೆ ಕೀಚಕನ ಹದನ= ಕೀಚಕನ ಸ್ಥತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು., ಖಳನ ಕಾಲನ ಕೋಣ ತುಳಿದಂತೆ+ ಇಳೆಯೊಳು+ ಒರಗಿರೆ ಕಂಡು= ದುಷ್ಟನನ್ನು ಯಮನ ವಾಹನ ಕೋಣ ತುಳಿದಂತೆ ಇದ್ದುದನ್ನು ದ್ರೌಪದಿ ನೋಡಿ./ ಕಾಮಿನಿ ಕಳಕಳಿಸಿದಳು ಭೀಮಸೇನನು+ ಅಪ್ಪಿ ಮುಂಡಾಡಿ= ಭೀಮನನ್ನು ಅಪ್ಪಿ ಮುದ್ದುಮಾಡಿ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ಸಂತಸಪಟ್ಟಳು.

1.34.93_32

ಕೀಚಕನ ಸೋದರರ ವಧೆ

1.34.94

ತರುಣಿ ಬಿಡು ಸಾರೆನುತ ಪವನಜ
ಸರಿದನತ್ತಲು ದ್ರುಪದನಂದನೆ
ಕರೆದು ನುಡಿದಳು ಕಾಹಿನವರಿಗೆ ಕೀಚಕನ ಹದನ |
ದುರುಳ ಬಲುಹಿಂದೆನ್ನನೆಳೆದೊಡೆ
ಕೆರಳಿದರು ಗಂಧರ್ವರೀತಗೆ
ಹರುವ ಕಂಡರು ನೋಡಿಯೆನೆ ಹರಿತಂದರವಳೊಡನೆ || ೯೪ ||

1.34.94_33

ತರುಣಿ ಬಿಡು ಸಾರೆನುತ ಪವನಜ ಸರಿದನು ಅತ್ತಲು= ಭೀಮನ ಅಪ್ಪಿದ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಬಿಡು, ನೀನು ಹೊರಟುಹೋಗು ಎಂದು ಅವನು ತನ್ನ ಬಿಡಾರಕ್ಕೆ ಹೋದನು./ ದ್ರುಪದನಂದನೆ ಕರೆದು ನುಡಿದಳು ಕಾಹಿನವರಿಗೆ ಕೀಚಕನ ಹದನ ದುರುಳ ಬಲುಹಿಂದೆನ್ನನು+ ಎಳೆದೊಡೆ ಕೆರಳಿದರು ಗಂಧರ್ವರು+ ಈತಗೆ ಹರುವ ಕಂಡರು ನೋಡಿಯೆನೆ ಹರಿತಂದರು+ ಅವಳೊಡನೆ= ದ್ರುಪದನಂದನೆ ದ್ರೌಪದಿಯು, ಕಾವಲಿನವರಿಗೆ ಕರೆದು ಹೇಳಿದಳು ಕೀಚಕನ ಸಾವಿನ ವಿಷಯವನ್ನು. ದುರುಳ ಬಲುಹಿಂದೆನ್ನನು+ ಎಳೆದೊಡೆ ಕೆರಳಿದರು ಗಂಧರ್ವರು+ ಈತಗೆ ಹರುವ ಕಂಡರು ನೋಡಿಯೆನೆ= ದುಷ್ಟನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ನನ್ನನು ಎಳೆದಾಗ ಗಂಧರ್ವರು ಕೆರಳಿದರು- ಕೋಪಗೊಂಡರು. ಈತನಿಗೆ ಹರುವು-ದಾರಿ, ಮಾರ್ಗ ಕೊನೆಯನ್ನು, ಕಂಡರು-ಕಾಣಿಸಿದರು- ತೋರಿದರು, ನೋಡಿಯೆನ್ನಲು ಅವಳೊಡನೆ ಹರಿತಂದರು- ಓಡಿಬಂದರು.

1.34.95

ಅರಸಿ ಕೈದೀವಿಗೆಯಲವನಿಹ
ಪರಿಯ ಕಂಡರು ಕಾಹಿನವದಿರು
ಹರಿದು ಹೇಳಿದರಾತನನುಜಾತರಿಗೆ ಬೇಗದಲಿ |
ಕರದಿ ಬಾಯ್ಗಳ ಹೊಯ್ದು ಹೃದಯದೊ
ಳುರಿ ಚಡಾಳಿಸೆ ಬಿಟ್ಟ ಮಂಡೆಯೊ
ಳಿರದೆ ಬಂದರು ಕೀಚಕನ ಸೋದರರು ಬಾಯ್ವಿಡುತ ||೯೫ ||

1.34.95_34

ಅರಸಿ= ಹುಡುಕಿ, ಕೈದೀವಿಗೆಯಲಿ+ ಅವನು+ ಇಹ=ಇರುವ, ಪರಿಯ= ರೀತಿಯನ್ನು, ಕಂಡರು ಕಾಹಿನವದಿರು= ಕಾವಲಿನವರು, ಹರಿದು= ಓಡಿಹೋಗಿ ಹೇಳಿದರು+ ಆತನ+ ಅನುಜಾತರಿಗೆ= ಸೋದರರಿಗೆ- ತಮ್ಮಂದಿರಿಗೆ ಬೇಗದಲಿ,// ಕರದಿ ಬಾಯ್ಗಳ ಹೊಯ್ದು ಹೃದಯದೊಳು+ ಉರಿ ಚಡಾಳಿಸೆ ಬಿಟ್ಟ ಮಂಡೆಯೊಳು+ ಇರದೆ ಬಂದರು ಕೀಚಕನ ಸೋದರರು ಬಾಯ್ವಿಡುತ= ಕರದಿ ಬಾಯ್ಗಳ ಹೊಯ್ದು- ಕೈಯಿಂದ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಹೃದಯದೊಳು+ ಉರಿ ಚಡಾಳಿಸೆ- ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಉರಿ ತುಂಬಲು, ಬಿಟ್ಟ ಮಂಡೆಯೊಳು+ ಇರದೆ(ಬೇಗ) ಬಂದರು ಕೀಚಕನ ಸೋದರರು ಬಾಯ್ವಿಡುತ- ತಲೆಯನ್ನು ಕೆದರಿರಲು ಬಾಯಿ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಕೀಚಕನ ಸೋದರರು ಬೇಗ ಬೇಗ ಬಂದರು.

1.34.96

ಆರು ಗತಿಯೆಮಗಕಟ ಕೀಚಕ
ವೀರ ದೇಶಿಗರಾದೆವಾವಿ
ನ್ನಾರ ಸೇರುವೆವೆನುತ ಹಲುಬಿದರವನ ತಕ್ಕೈಸಿ |
ಕ್ರೂರಕರ್ಮರು ನಿನ್ನ ಕೊಂದವ
ರಾರು ಹಾ ಹಾಯೆನುತ ಹಲುಬಲು
ವಾರಿಜಾನನೆ ಮುಗುಳುನಗೆಯಲಿ ನೋಡಿದಳು ಖಳರ || ೯೬ ||

1.34.96_35

ಆರು ಗತಿಯೆಮಗೆ+ ಅಕಟ ಕೀಚಕ ವೀರ ದೇಶಿಗರು+ ಆದೆವು+ ಆವು+ ಇನ್ನಾರ ಸೇರುವೆವು+ ಎನುತ ಹಲುಬಿದರು= ನಮಗೆ ಯಾರು ಗತಿ, ಅಕಟ! ಕೀಚಕ ವೀರ ಹೋದನು;// ದೇಶಿಗರು+ ಆದೆವು+ ಆವು- ನಾವು+ ಇನ್ನಾರ ಸೇರುವೆವು+ ಎನುತ ಹಲುಬಿದರು ಅವನ ತಕ್ಕೈಸಿ= ನಾವು ಪರದೇಶಿಗಳಾದೆವು ಇನ್ನಾರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಸೇರುವೆವು! ಎನ್ನುತ್ತಾ ಸತ್ತ ಕೀಚಕನನ್ನು ಉಪಚರಿಸಿ ಹಲುಬಿದರು- ಗೋಳಿಟ್ಟರು; / ಕ್ರೂರಕರ್ಮರು ನಿನ್ನ ಕೊಂದವರು ಆರು ಹಾ ಹಾಯೆನುತ ಹಲುಬಲು ವಾರಿಜಾನನೆ ಮುಗುಳುನಗೆಯಲಿ ನೋಡಿದಳು ಖಳರ= ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಂದವರು ಯಾರು ಹಾ! ಹಾ! ಯೆನ್ನುತ್ತಾ ಹಲುಬಲು- ಗೋಳಿಡಲು, ವಾರಿಜಾನನೆ- ದ್ರೌಪದಿ ಮುಗುಳುನಗೆಯಲಿ ನೋಡಿದಳು ಖಳರ- ಆ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಮುಗುಳು ನಗುತ್ತಾ ನೋಡುತ್ತದ್ದಳು.

1.34.96_36

ಇವಳಿಗೋಸುಗವಳಿದನೇ ಸಹ
ಭವನು ತಪ್ಪೇನೆನುತ ನಡುವಿರು
ಳವದಿರೈತಂದರುಹಿದರು ವೈರಾಟ ರಾಯಂಗೆ
ಅವಳನಾತನ ಕೂಡೆ ಕಳಹುವೊ
ಡೆವಗೆ ನೇಮವೆಯೆಂದು ಬೀಳ್ಕೊಂ
ಡವರು ಮರಳಿದು ಬಂದು ಹಿಡಿದರು ಕಮಲಲೋಚನೆಯ ೯೭
ಇವಳಿಗೋಸುಗವೆ+ ಅಳಿದನೇ ಸಹಭವನು ತಪ್ಪೇನು+ ಎನುತ ನಡುವಿರುಳು+ ಅವದಿರು+ ಐತಂದು+ ಅರುಹಿದರು ವೈರಾಟ ರಾಯಂಗೆ= ಇವಳಿಗೋಸ್ಕರವೇ+ ಅಳಿದನೇ= ಸತ್ತನೇ, ಸಹಭವನು= ಸೋದರನು, ತಪ್ಪೇನು+ ಎನುತ ನಡುವಿರುಳು= ನಡು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ+ ಅವದಿರು= ಅವರು,+ ಐತಂದು= ಬಂದು+ ಅರುಹಿದರು= ಹೇಳಿದರು ವೈರಾಟ ರಾಯಂಗೆ= ವಿರಾಟರಾಜನಿಗೆ,// ಅವಳನು+ ಆತನ ಕೂಡೆ ಕಳಹುವೊಡ= (ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ)ಕಳುಹಿಸಿದರೆ+ ಅವಗೆ ನೇಮವೆಯೆಂದು(ಅವನಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಕ್ರಿಯೆಯ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುವುದೆಂದು) ಬೀಳ್ಕೊಂಡವರು ಮರಳಿದು= ಹಿಂತಿರುಗಿಬಂದು, ಬಂದು ಹಿಡಿದರು ಕಮಲಲೋಚನೆಯ= ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು.

1.34.96_37

ತೆಗೆದು ಮಂಚದಲವನ ಹೆಣನನು
ಬಿಗಿದರವಳನು ಕಾಲ ದೆಸೆಯಲಿ
ನಗುವುದಿನ್ನೊಮ್ಮೆನುತ ಕಟ್ಟಿದರವರು ಕಾಮಿನಿಯ
ಬೆಗಡುಗೊಂಡಂಭೋಜಮುಖಿಯು
ಬ್ಬೆಗದೊಳೊದರಿದಳಕಟಕಟ ಪಾ
ಪಿಗಳಿರಾ ಗಂಧರ್ವರಿರ ಹಾಯೆನುತ ಹಲುಬಿದಳು ೯೮
ತೆಗೆದು ಮಂಚದಲಿ+ ಅವನ ಹೆಣನನು ಬಿಗಿದರು+ ಅವಳನು ಕಾಲ ದೆಸೆಯಲಿ ನಗುವುದು+ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ+ ಎನುತ ಕಟ್ಟಿದರು+ ಅವರು ಕಾಮಿನಿಯ= ಕೀಚಕನನ್ನು ತೆಗೆದೆತ್ತಿ ಮಂಚದಲ್ಲ್ಲಿ ಅವನ ಹೆಣವನ್ನು ಬಿಗಿದರು. + ಅವಳನು- ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಅವನ ಕಾಲಿನ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಗಿದು, ನಗುವುದು+ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ+ ಎನುತ= ಈಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಗು ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅವರು ಕಾಮಿನಿಯ- ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು./ + ಬೆಗಡುಗೊಂಡು+ ಅಂಭೋಜಮುಖಿಯು+ ಉಬ್ಬೆಗದೊಳು+ ಒದರಿದಳು+ ಅಕಟಕಟ ಪಾಪಿಗಳಿರಾ ಗಂಧರ್ವರಿರ ಹಾಯೆನುತ ಹಲುಬಿದಳು= ಬೆಗಡುಗೊಂಡು+ ಅಂಭೋಜಮುಖಿಯು- ಕಮಲಮುಖಿ- ದ್ರೌಪದಿಯು+ ಉಬ್ಬೆಗದೊಳು-ಉದ್ವೇಗಗೊಂಡು ಒದರಿದಳು- ಕೂಗಿಕೊಂಡಳು+ ಅಕಟಕಟ ಪಾಪಿಗಳಿರಾ ಗಂಧರ್ವರಿರ (ಕಾಪಾಡಿ- ಕಾಪಾಡಿ)ಹಾಯೆನುತ ಹಲುಬಿದಳು- ಗೋಳಿಟ್ಟಳು.

1.34.99

ಕೇಳಕಟ ಜಯನೇ ಜಯಂತನೆ
ಕೇಳು ವಿಜಯ ಜಯೋದ್ಭವನೆ ನೀ
ಕೇಳು ಜಯಸೇನನೆ ದುರಾತ್ಮಕರೆನ್ನನೆಳೆದೊಯ್ದು |
ಬೀಳಿಸುವರಗ್ನಿಯಲಿ ನೀವಕ
ಟೇಳಿ ತಡವೇಕೆನುತ ಮೊರೆಯಿಡೆ
ಕೇಳಿದನು ಕಲಿಭೀಮ ಸತಿಯಾಕ್ರಂದನ ಧ್ವನಿಯ || ೯೯ ||

1.34.100

ಈ ದುರಾತ್ಮರಿಗಗ್ರಜನ ಸಾ
ವೈದದೇ ತಮ್ಮಣ್ಣನಲ್ಲಿಗೆ
ಹೊಯ್ದು ಕಳುಹಲುಬೇಕಲಾ ಕುನ್ನಿಗಳನೀ ಕ್ಷಣಕೆ |
ಬೈಯ್ದು ಫಲವೇನೆಂದು ಮಾರುತಿ
ಹಾಯ್ದು ಝಂಕಿಸಿ ರುದ್ರಭೂಮಿಯ
ನೆಯ್ದಿದನು ಫಡಯೆನುತ ಕೊಂಡನು ಮುರಿದು ಹೆಮ್ಮರನ || ೧೦೦ ||

1.34.100_38

ಎಲೆಲೆ ಗಂಧರ್ವಕನ ಹೆಂಗುಸ
ಕಳಚಿ ಬಿಡಿರೊ ಪಾಪಿ ಹೋಗಲಿ
ಕೊಲೆಗಡಿಗನಿವನೆನುತ ಹೆಣನನು ಬಿಸುಟು ದೆಸೆದೆಸೆಗೆ
ತಲೆಗೆದರಿ ತೆಗೆದೋಡೆ ನಕ್ಕನು
ಕಳಕಳಸಿ ಕಲಿಭೀಮನೆಲೆ ನಾ
ಯ್ಗಳಿರ ಹೋದೊಡೆ ಬಿಡುವೆನೇ ಹಾಯೆನುತ ಕೈಕೊಂಡ ೧೦೧
ಎಲೆಲೆ - ಸೋದರರೆ, 'ಗಂಧರ್ವನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕಳಚಿ ಬಿಡಿರೊ, ಪಾಪಿ ಹೋಗಲಿ ಕೊಲೆಗಡಿಗನು+ ಇವನು+ ಎನುತ ಹೆಣನನು- ಹೆಣವನ್ನು, ಬಿಸುಟು ದೆಸೆದೆಸೆಗೆ- ದಿಕ್ಕು ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಲೆಗೆದರಿ ತೆಗೆದು+ ಓಡೆ- ಭರದಿಂದ ಓಡಲು, ನಕ್ಕನು ಕಳಕಳಸಿ- ಸಂತಸದಿಂದ, ಕಲಿಭೀಮನು+ ಎಲೆ ನಾಯ್ಗಳಿರ- ನಾಯಿಗಳಿರಾ, ಹೋದೊಡೆ- ಓಡಿಹೋದರೆ ಬಿಡುವೆನೇ, ಹಾ ಯೆನುತ' ಭೀಮನು ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಿಶ್ಚಯವನು ಕೈಕೊಂಡ-.

1.34.100_39

ತಿರುಹಿದನು ಹೆಮ್ಮರನನವದಿರ
ನರೆದು ನಿಟ್ಟೊರೆಸಿದನು ದೆಸೆ ದೆಸೆ
ಗೊರಲಿ ಚಿಮ್ಮುವ ಚಪಲರನು ಬೆಂಬತ್ತಿ ಬರಿಕೈದು
ಕುರಿದರಿದು ಮಾಡಿದನು ನೂರೈ
ವರನು ಕೊಂದನು ಮರನ ಹಾಯಿಕಿ
ಮರಳಿ ಮಿಣ್ಣನೆ ಬಂದು ಹೊಕ್ಕನು ಬಾಣಸದ ಮನೆಯ ೧೦೨

1.34.103

ಸುಳಿಯಲಮ್ಮದು ಪೌರಜನವಿವ
ರಳಿವ ವಚನಿಸಲಮ್ಮದೀಕೆಯ
ನಲುಕಲಮ್ಮದು ನೋಡಲಮ್ಮದು ಮಂದಿ ಗುಜುಗುಜಿಸಿ |
ನಳಿನಮುಖಿ ನಸುನಗುತ ತಿಳಿಗೊಳ
ದೊಳಗೆ ಹೊಕ್ಕಳು ಮಿಂದು ಬೀದಿಗ
ಳೊಳಗೆ ಬರುತಿರೆ ಕಂಡು ಕೈಗಳ ಮುಗಿದುದಖಿಳ ಜನ || ೧೦೩ ||

1.34.103_40

ಸುಳಿಯಲು+ ಅಮ್ಮದು- ಆಗದು, ಪೌರಜನವು+ ಇವರ+ ಅಳಿವ- ಸಾವನ್ನು, ವಚನಿಸಲು- ಹೇಳಲು+ ಅಮ್ಮದು ಈಕೆಯ ನಲುಕಲು-ನಲುಕು- ಅಲುಗಿಸಲು+ ಅಮ್ಮದು, ನೋಡಲು+ ಅಮ್ಮದು ಮಂದಿ ಗುಜುಗುಜಿಸಿ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಗುಸುಗುಸನೆ ಮಾತನಾಡಿ, ನಳಿನಮುಖಿ ನಸುನಗುತ ತಿಳಿಗೊಳದೊಳಗೆ ಹೊಕ್ಕಳು ಮಿಂದು ಬೀದಿಗಳೊಳಗೆ ಬರುತಿರೆ ಕಂಡು ಕೈಗಳ ಮುಗಿದುದು+ ಅಖಿಳ- ಎಲ್ಲ, ಜನ.

1.34.104

ಈಕೆಗೋಸುಗವಳಿದನಕಟವಿ
ವೇಕಿ ಕೀಚಕನೆಂದು ಕೆಲಬರಿ
ದೇಕೆ ನಮಗೀ ಚಿಂತೆ ಶಿವ ಶಿವಯೆಂದು ಕೆಲಕೆಲರು |
ನೂಕಿ ಕವಿದುದು ಮಂದಿ ಮಧ್ಯದೊ
ಳೀಕೆ ಮೆಲ್ಲನೆ ಬರುತಲಾ ಲೋ
ಕೈಕ ವೀರನ ಕಂಡಳಾ ಬಾಣಸಿನ ಬಾಗಿಲಲಿ || ೧೦೪ ||

1.34.104_41

ಈಕೆಗೋಸುಗವೆ+ ಅಳಿದನು+ ಅಕಟ+ ಅವಿವೇಕಿ ಕೀಚಕನೆಂದು ಕೆಲಬರು+= ಈಕೆಗೋಸುಗವೆ= ಈಕೆಗೋಸ್ಕರವೇ+ ಅಳಿದನು= ಸತ್ತನು+ ಅಕಟ+ ಅವಿವೇಕಿ ಕೀಚಕನು+ ಎಂದು ಕೆಲಬರು= ಕೆಲವರು ಹೇಳಿದರೆ,// (ಕೆಲವರು)- ಇದೇಕೆ ನಮಗೆ+ ಈ ಚಿಂತೆ ಶಿವ ಶಿವಯೆಂದು ಕೆಲಕೆಲರು, ನೂಕಿ- ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿ ಕವಿದುದು - ಸೇರಿದರು, ಮಂದಿ- ಜನರು/ ಈ ಮಧ್ಯದೊಳು- ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ+ ಈಕೆ- ದ್ರೌಪದಿ ಮೆಲ್ಲನೆ ಬರುತಲಿ+್ತಿರಲು ಆ ಲೋಕೈಕ ವೀರನ- ಭಿಮನ, ಕಂಡಳು+ ಆ ಬಾಣಸಿನ ಬಾಗಿಲಲಿ

1.34.105

ಮುಗುಳು ನಗೆಯಲಿ ಕಣ್ಣ ಕಡೆಯಲಿ
ವಿಗಡ ಭೀಮನ ನೋಡಿ ಕೈಗಳ
ಮುಗಿದೆವಾವ್ ಗಂಧರ್ವಪತಿಗೆ ನಮೋ ನಮೋಯೆನುತ ||
ಹೊಗರಿಡುವ ಹರುಷದಲಿ ರೋಮಾ
ಳಿಗಳ ಗುಡಿಯಲಿ ತನ್ನ ನಿಳಯಕೆ
ಮುಗುದೆ ಬಂದಳು ಸೂರ್ಯನಡರಿದನುದಯ ಪರ್ವತವ || ೧೦೫ ||

1.34.106

ಊರೊಳಗೆ ಗುಜುಗುಜಿಸಿ ವಾರ್ತಾ
ಭಾರ ಮಸಗಿತು ನೆರೆದ ನೆರವಿಯೊ
ಳಾರ ಬಾಯ್ಗಳೊಳಾದೊಡೆಯು ಜಪವಾಯ್ತು ಜನಜನಿತ |
ಭೂರಿ ಚಿಂತಾತುರ ವಿರಾಟನು
ಮಾರಿಯೋ ಸೈರಂಧ್ರಿಯೋ ಈ
ನಾರಿಯಿರಬೇಡೆಂದು ತನ್ನಯ ಸತಿಗೆ ನೇಮಿಸಿದ || ೧೦೬ ||

1.34.106_42

ಊರೊಳಗೆ ಗುಜುಗುಜಿಸಿ ವಾರ್ತಾಭಾರ ಮಸಗಿತು(ಹಬ್ಬಿತು)= ವಿರಾಟನಗದಲ್ಲಿ ಗುಜುಗುಜು ಎಂದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅದೇ ಸುದ್ದಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿತು. ನೆರೆದ ನೆರವಿಯೊಳು(ಜನರು ಗುಂಪುಗೂಡಿದ ಕಡೆಯೆಲ್ಲಾ+, ಆರ ಬಾಯ್ಗಳೊಳು+ ಆದೊಡೆಯು ಜಪವಾಯ್ತು ಜನಜನಿತ = ಯಾರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದರೂ ಅದೇಸುದ್ದಿಯ ಜಪವಾಗಿತ್ತು- ಹೀಗೆ ಸೋದರರೊಡನೆ ಕೀಚಕನ ವಧೆಯ ಸುದ್ದಿ ಜನಜನಿತವಾಯಿತು.; ಭೂರಿ(ಬಹಳ) ಚಿಂತಾತುರ ವಿರಾಟನು ಮಾರಿಯೋ ಸೈರಂಧ್ರಿಯೋ ಈ ನಾರಿಯಿರಬೇಡೆಂದು ತನ್ನಯ ಸತಿಗೆ ನೇಮಿಸಿದ= ಬಹಳ ಚಿಂತಾತುರನಾದ -ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ, ವಿರಾಟನು (ಇವಳು) 'ಮಾರಿಯೋ ಸೈರಂಧ್ರಿಯೋ' ಈ ನಾರಿಯಿರಬೇಡೆಂದು ತನ್ನಯ ಸತಿಗೆ ನೇಮಿಸಿದ= ಈ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬೇಡ ಎಂದು ತನ್ನ ರಾಣಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.

1.34.107

ಅಳಲು ಕೈಮಿಗಲಾ ವಿರಾಟನ
ಲಲನೆ ಸೈರಂಧ್ರಿಯನು ಕರೆಸಿದ
ಳೆಲೆ ಮಹಾತುಮೆ ತಾಯೆ ನಿಮಗಂಜುವೆವು ಶರಣೆನುತ |
ಹೊಳಲೊಳಿದ್ದರೆ ಭೀತಿ ಘನ ನೀ
ವೊಲಿದ ಠಾವಿಗೆ ಬಿಜಯ ಮಾಡುವು
ದುಳುಹ ಬೇಹುದು ತಮ್ಮನೆನಲಿಂತೆಂದಳಿಂದುಮುಖಿ ||೧೦೭ ||

1.34.107_43

ಅಳಲು ಕೈಮಿಗಲು+ ಆ ವಿರಾಟನ ಲಲನೆ ಸೈರಂಧ್ರಿಯನು ಕರೆಸಿದಳು+= (ತಮ್ಮಂದಿರು ಸತ್ತ)ದುಃಖವು ಕೈಮಿಗಲು- ಮಿತಿಮೀರಲು,+ ಆ ವಿರಾಟನ ಲಲನೆ- ರಾಣಿ, ಸೈರಂಧ್ರಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿದಳು+// ಎಲೆ ಮಹಾತುಮೆ- ಮಹಾತ್ಮಳೆ, ತಾಯೆ, ನಿಮಗೆ+ ಅಂಜುವೆವು- ನಾವು ಭಯಪಡುತ್ತೇವೆ,/ ಶರಣು+ ಎನುತ= ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂದು ಹೇಳಿ,/ ಹೊಳಲೊಳು+ ಇದ್ದರೆ ಭೀತಿ ಘನ ನೀ ವೊಲಿದ ಠಾವಿಗೆ ಬಿಜಯ ಮಾಡುವುದು+= ನೀನು ಹೊಳಲೊಳು- ನಗರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಭೀತಿ- ನಮಗೆ ಭಯ, ಘನ ನೀ ವೊಲಿದ ಠಾವಿಗೆ- ಶ್ರೇಷ್ಟಳೇ, ನೀನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ ಕಡೆಗೆ, ಬಿಜಯ ಮಾಡುವುದು- ಹೊರಟುಹೋಗುವುದು,/ ಉಳುಹ ಬೇಹುದು ತಮ್ಮನು+ ಎನಲು+= ನಮ್ಮನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು- ಕಾಪಾಡಬೇಕು ಎನ್ನಲು;/ ಇಂತೆಂದಳು+ ಇಂದುಮುಖಿ- ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖವುಳ್ಳ ದ್ರೌಪದಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

1.34.107_44

ಎಮ್ಮದೇನಪರಾಧ ದೇವಿಯೆ
ನಿಮ್ಮ ತಮ್ಮನು ತಪ್ಪಿ ನಡೆದೊಡೆ
ಯೆಮ್ಮ ರಮಣರು ಸೈರಿಸದೆ ಸೀಳಿದರು ದುರ್ಜನರ
ನಿಮ್ಮ ನಾವೋಲೈಸಿ ಮರಳಿದು
ನಿಮ್ಮ ಕೆಡಿಸುವರಲ್ಲ ಧೂರ್ತರು
ತಮ್ಮ ಮತದಲಿ ತಾವೆ ಕೆಟ್ಟರು ನೀತಿ ಬಾಹಿರರು ೧೦೮
ಎಮ್ಮದೇನು+ ಅಪರಾಧ= ಇದರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮದು ಏನು ಅಪರಾಧ- ನಮ್ಮ ಅಪರಾಧವಿಲ್ಲ./ ದೇವಿಯೆ ನಿಮ್ಮ ತಮ್ಮನು ತಪ್ಪಿ ನಡೆದೊಡೆ+ ಯೆ+ ಎಮ್ಮ ರಮಣರು ಸೈರಿಸದೆ ಸೀಳಿದರು ದುರ್ಜನರ= ದೇವಿಯೇ, ನಿಮ್ಮ ತಮ್ಮನು ತಪ್ಪಿ ನಡೆದಿದ್ದರಿಂದ, ನಮ್ಮ ಪತಿಗಳು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಕೊಂದರು.// ನಿಮ್ಮ ನಾವು+ ಓಲೈಸಿ ಮರಳಿದು,= ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಸೇವೆಮಾಡಿ, ಅವಧಿಯನಂತರ ಮರಳಿಹೋಗುವೆವು.//ನಿಮ್ಮ ಕೆಡಿಸುವರಲ್ಲ- ನಿಮಗೆ ಕೇಡು ಮಾಡವುದಿಲ್ಲ;// ಧೂರ್ತರು ತಮ್ಮ ಮತದಲಿ ತಾವೆ ಕೆಟ್ಟರು ನೀತಿ ಬಾಹಿರರು.= ನಿಮ್ಮ ತಮ್ಮಂದಿರು ಕೆಟ್ಟಬುದ್ಧಿಯವರು ತಮ್ಮ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ನೆಡೆದು ತಾವೆ ಕೆಟ್ಟರು, ಅವರು ನೀತಿ ಬಾಹಿರರು- ತಪ್ಪಿದವರು, ಎಂದಳು ದ್ರೌಪದಿ.

1.34.109

ತಾವು ತಮ್ಮಿಂದಳಿದರದು ಸಾ
ಕಾವು ನಿಮಗಂಜುವೆವು ನಿಮ್ಮಲಿ
ಯಾವುದೂ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ ನೀವಿಲ್ಲಿರಲು ಬೇಡೆನಲು |
ನಾವು ಮುನ್ನಿಹರಲ್ಲ ನಿಮ್ಮಯ
ಸೇವೆಯಲಿ ಹದಿಮೂರು ದಿವಸವು
ನೀವು ನೂಕಿದೊಡಿರದೆ ಮಾಣೆವು ದೇವಿ ಚಿತ್ತೈಸು || ೧೦೯ ||

1.34.110

ಅಳುಕದಿರಿ ಹದಿಮೂರು ದಿವಸವ
ಕಳೆದ ಬಳಿಕೆಮಗೆಲ್ಲ ಲೇಸಹು
ದಳಿದು ಹೋದರು ದುಷ್ಟರಾದವರಿನ್ನು ಭಯ ಬೇಡ |
ಕಲಹದವರಾವಲ್ಲೆನುತ ನಿಜ
ನಿಳಯವನು ಸಾರಿದಳು ದುರುಪದಿ
ಗಳಿಗೆ ಗಳಿಗೆಗೆ ಕೀಚಕನ ವೃತ್ತಾಂತ ಪಸರಿಸಿತು ||೧೧೦||

1.34.110_45

ಅಳುಕದಿರಿ ಹದಿಮೂರು ದಿವಸವ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ+ ಎಮಗೆಲ್ಲ ಲೇಸಹುದು= ರಾಣಿಯವರೇ ಹೆದರಬೇಡಿ, ಹದಿಮೂರು ದಿವಸಗಳು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ನಮಗೆಲ್ಲ ಓಳಿತಾಗುವುದು.// ಅಳಿದು ಹೋದರು ದುಷ್ಟರಾದವರು+ ಇನ್ನು ಭಯ ಬೇಡ= ದುಷ್ಟರಾದವರು ಮಾತ್ರಾ ಅಳಿದು ಹೋದರು- ಮರಣಹೊಂದಿದರು. ಇನ್ನು ಭಯ ಬೇಡ,// ಕಲಹದವರು+ ಆವಲ್ಲ+ ಎನುತ ನಿಜ ನಿಳಯವನು ಸಾರಿದಳು ದುರುಪದಿ= ಕಲಹಮಾಡುವವರು ನಾವಲ್ಲ. ಎನುತ- ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ನಿಜ- ತನ್ನ, ನಿಳಯವನು ಸಾರಿದಳು ದುರುಪದಿ- ದ್ರೌಪದಿ ತನ್ನು ವಸತಿಗೆ ಸಾರಿದಲು - ಹೋದಳು.// ಗಳಿಗೆ ಗಳಿಗೆಗೆ ಕೀಚಕನ ವೃತ್ತಾಂತ(ಸುದ್ದಿ) ಪಸರಿಸಿತು= ಗಂದರ್ವರಿಂದ ಕೀಚಕನ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರರ ಮರಣವಾದ ಸುದ್ದಿ ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ದೇಶ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತು.
♦♦♦
♦♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♣♦
ॐ

1.34.110_46

ನೋಡಿ

1.34.110_47

*ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ
*ಕುಮಾರವ್ಯಾಸಭಾರತ-ಸಟೀಕಾ
*ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೪-ವಿರಾಟಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೧)
*ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೪-ವಿರಾಟಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೨)
*ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೪-ವಿರಾಟಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೩)
*೪ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೪-ವಿರಾಟಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೪)
*ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೪-ವಿರಾಟಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೫)
*ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೪-ವಿರಾಟಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೬)
*ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೪-ವಿರಾಟಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೭)
*ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೪-ವಿರಾಟಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೮)
*ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೪-ವಿರಾಟಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೯)
*ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ/ಸಟೀಕಾ (೪-ವಿರಾಟಪರ್ವ::ಸಂಧಿ-೧೦)

1.34.110_48

ಪರಿವಿಡಿ

1.34.110_49

ಉಲ್ಲೇಖ