Vikramarjunavijaya 14: caturdaśāśvāsaṁ
Vikramārjunavijaya 14
- Language
- Kannada
caturdaśāśvāsaṁ
14.1
śrī rāmāliṅgita vipu
ḷōraskaṁ bhāskarapratāpaṁ nija dō
rmēru mathitāri baḷa kū
pāraṁ saṁhāritāri śauryaṁ harigaṁ
14.2
tanniṟidu gelda koḷuguḷa
vannōḍal cakrapāṇiyuṁ tanna sahō
tpannarumoḍavare bandu vi
pannōgrārāti varganāhava dhareyaṁ
14.3
eydi tannindamantakānanamaneydida mahāpracaṇḍa maṇḍaḷikamakuṭa baddha sāmanta mahāsāmanta saṁhatiyumaneṇikegaḻida kari turaga varūtha padātigaḷumaṁ nōḍi murāriya mogamaṁ nōḍeyadhōkṣajanajāta śatruvanintendaṁ—
14.4
śāta śarāgni bhagna bhaṭakōṭi vibhīṣaṇamugravairi saṁ
ghāta karīndra rundra kaṭa kūṭa paricyuta bhr̥ṅga māḷikā
pīta madāmbukaṁ prakr̥ti rakta jaḷāsava matta yōginī
vrāta parīta bhūta sadanaṁ kadanaṁ kadanatriṇētranā
14.5
sphurita varūtha cakra hatiyiṁ dharaṇītaḷamattamittama
ḻdariye viyattaḷaṁ bagedu nōḻpoḍe nāḍe patatpatatri ja
rjharitame diktaṭaṁ ripu narādhipa rakta dhunī pravāha piṁ
jaritame bīramaṁ pogaḻvanēvogaḻvaṁ kadanatriṇētranā
14.6
embannegaṁ dhr̥tarāṣṭranuṁ gāndhāriyumondāgi bare duryōdhanana peṇḍirappa bhānumatiyuṁ candramatiyuṁ modalāge samastāntaḥpuramuṁ duśyāsana lakkaṇa bhūriśravassōmadatta bhagadatta bāhlīka śalya śakuni saindhava karṇa pramukharappa nāyakara peṇḍiruṁ tamma ; gaṇḍaraṁ koḷuguḷadoḷaṟasi kāṇade bāyaḻidu paḷayisuttuṁ yūdha pati keḍeye desedappida vana kari karēṇugaḷumanaḍarpillade kalpavr̥kṣamuḍidu keḍeye bambala bāḍida vana lategaḷumaṁ pōltu—
14.7
iṟiva piṇil teraḷdoṟeva kaṇbani māṇade mōde śōkada
cciṟidavolirda bāsuḻinoḷaḻdu kanaldu baḻaldu jōlda mey
maṟuguva bēgadoḷmogamaṇaṁ desegāṇada nōṭamārumaṁ
maṟugise bandudandu karuṇaṁ bare vairi nr̥pāṅganā janaṁ
14.8
āgaḷ dharmaputraṁ dhr̥tarāṣṭraṅgaṁ gāndhārigameṟagi poḍevaṭṭu—
14.9
ēgeydumenna dhareyo
rvāgamumaṁ nīme besaseyuṁ kuḍadinitaṁ
mēgillade negaḻdaḻidaṁ
nāgadhvajanayya nīmadarkaḻaladiriṁ
14.10
ātanoḍavōytu page nima
gātaninaggaḷada maganenāṁ nakha māṁsa
prītiyoḷe negaḻveniṁ paḍe
mātēṁ pambalisadenna pēḻdudu geyyiṁ
14.11
embuduṁ dhr̥tarāṣṭranintendaṁ—
14.12
tanayaśatamādudaltena
ganivārita duḥkha śatame tānādudavaṁ
neneyeṁ saṁskārisalī
vaniteyargavaravara puruṣaraṁ kuḍavēḻkuṁ
14.13
embudumadāvudu dōṣamavargellaṁ saṁskāra vidhiyaṁ nāne pakka doḷirdu māḍisuvenembannegaṁ konti bandu karṇana kaḷēvaramaṁ taḻkaisikoṇḍu pāṇḍavarayvarumanallige barisi—
14.14
nimmaṇṇanenna piriya ma
gammātēṁ karṇanāṁ mahāpātakiyeṁ
nimmaya mōhadinītaṁ
gāmmāḍideninitanendu śōkaṅgeydaḷ
14.15
āgaḷayvarumā mātaṁ kēḷdu bhōṅkanerdedeṟeye sahōdara śōkadoḷ manyumikku sairisalāṟade—
14.16
aṟipidarārumillemage nīnemagaṇṇanayeṁendu munnamā
maṟidoḍe paṭṭamaṁ nelanumaṁ ninagittu kuru pradhānanoḷ
kaṟupane niccaṭaṁ bisuṭu ninnaya pēḻdudu geydu pāḻiyaṁ
meṟeyeve bāya tambuladoḷaṁ maḍagūḻoḷamaṅgavallabhā
14.17
endu śōkākrāntarādaraṁ nārāyaṇaṁ santaisi kondar kole sāvarembudu jagadvyāpāramāśvaraniccheyinde negaḻgumendu duḥkhōpaśamanaṁ māḍidoḍe samāhita cittarāgi koḷuguḷanaṁ vidhi vidhānadiṁ baḷasi duryōdhanaṁ modalāge kurukṣētradoḷ sattarasumakkaḷellarumanondāgi tandu beṭṭāgoṭṭi karṇana kaḷevaramananibariṁ mige mahā brāhmaṇarindaṁ mantravidhiyindirisi haricandana karpūra kāḷāgarukāṣṭhaṅgaḷindaṁ yathōkta vidhiyiṁ saṁskārisi karṇaṅge karṇasthaḷiyemba tīrthamaṁ māḍi jaḷadānādi kriyegaḷaṁ nirvartise tadanantaradoḷ dhr̥tarāṣṭranuṁ gāndhāriyuṁ putra viyōga duḥkhadiṁ muni vanamanāśrayisidar kontiyuṁ karṇana śōkadoḷ dharmaputranaṁ bīḻkoṇḍavaroḍane tapaścaraṇa parāyaṇeyādaḷitta dharmanandanaṁ dēvakī nandanananintendaṁ—
14.18
initondugra raṇa praghaṭṭakadoḷī bhārāvatāraṁ dharāṁ
ganegīyirvarinādudāytenage nirdāyādyamī pempe sā
lgenagiṁ rājyame bāḻteyaltu harigaṅgutsāhadiṁ paṭṭa baṁ
dhanamaṁ māḍuvaminde hastinapura prasthānamaṁ māḍuvaṁ
14.19
embudumaśēṣa dharābhāramaṁ śēṣaṁ tāḷduvante vikramārjunaṅgallade peṟaṅge tāḷdalarididarkānumoḍambaḍuvenendu mukundananēka mukunda br̥ndaṅgaḷ moḻage śubha muhūrtadoḷarikēsariyaṁ mundiṭṭu hastina purōpavanamaneyde vandāgaḷ—
14.20
mr̥du madhura svanaṁ negaḻe bandeḷamāvinoḷirdu kūḍe pā
ḍidudu madāḷi māle pugalennade dal pugimendu melpuguṁ
dada daniyiṁ taḷirtasugeyoḷ nelasirda pikāḷi mellanū
ḷdudu manamāṟe tīḍidudu teṅkaṇa tambelarappikoḷvavōl
14.21
pasarisi banda māmarane beḷgoḍe rāgada puñjadannava
ppasugeya nīḷda kendaḷire pāḷimahādhvajamettamimpanā
ḷdesevaḷi gīti tāne jayagītigaḷāgire vikramārjunaṁ
gosedidirvarpavōl banavadoppidudintu basantarājanā
14.22
āgaḷ nagara pravēśaṁ geyyalendu kiṟidānuṁ bēgamā purō pavanadoḷ viśramisi pañcaratnamaya maṇḍanā yōga maṇḍita vijaya gajārūḍhanāda vijayanaṁ mundiṭṭu mahāvibhūtiyindayvaruṁ nijānvaya rājadrājadhāniyaṁ puge—
14.23
navakāḷāgaru dhūpa dhūma tati saugandhaṅgaḷiṁ saytu nī
ḷdu viyaccakradoḷalli manda maruta vyāghātadindeyde tō
rpavolāgirdudu kaṇge vandudu purastrī pāṇḍu putraṅgamu
tsavadiṁ munnaridirda tanna piṇilaṁ kūrtandu biṭṭantevōl
14.24
ōḷidōraṇamāytu hārada pacce sārada māle sau
dhāḷiyoḷguḍiyāytu cīnada suyyatāṇada paṭṭe ha
rmyāḷidappade rayyamāytesevāṭapāṭada gīti ka
ṇgōḷivaṭṭudadondu celvu dalāytu tatpura madhyadoḷ
14.25
pravaratara purandhrī nūpurārāvamettaṁ
kivige vare viḷāsaṁ kaṇge śēṣākṣataugha
dravame tamagamittattimbaneṁbannegaṁ pāṁ
ḍavare puge poḻalgandoṭṭi beṭṭāytu rāgaṁ
14.26
antu pura jana janitāśīrvāda sahasraṅgaḷoḍane sūsuva śēṣākṣa taṅgaḷanānuttuṁ bandu tatpurāṅganeya mukha sarasijamalardantesedoppuva rājamandiramaṁ pokku dharmanandanaṁ dēvakī nandananoḷ paramānandaṁ berasu sāmantacūḍāmaṇiya paṭṭabandhanamahōtsavamaṁ samakoḷisi vikramārjunananintendaṁ—
14.27
prāyada pempe pempemage mīṟidaraṁ tave konda pempu ka
ṭṭāyada pempu śakranoḍanēṟida pempivu pempuvettu ni
ṭṭāyugaḷāgi ninnoḷamardirduvu nīṁ talevīsadurvarā
śrīyanidāgadennadoḷakoḷ paramōtsavadiṁ guṇārṇavā
14.28
endu dharmaputranuṁ dēvakīputranuṁ marutputranumamarēndra putrananentānumoḍambaḍisi nāḷe paṭṭa baddhōtsavamendu munnina divasaṁ mayaniṁ pañcaratnamayavāda sabhāmaṇṭapamaṁ tarisi vasiṣṭha kaśyapa vyāsa viśvāmitra bharadvājādi munipatigaḷaṁ barisi mātaḷiya keyyoḷ dēvēndranaṭṭida kalpavr̥kṣada taḷirgaḷanairāvatada haravr̥ṣabhada kōḍamaṇṇumanākāśa gaṅgeya nīrumaṁ namēru mandāra pārijātada pūmālegaḷumaṁ varuṇa dēvanaṭṭida kṣāra kṣīrēkṣu dadhi madhu ghr̥ta svādūdakaṅgaḷembēḻuṁ samudraṅgaḷa caturdaśa mahānadigaḷa nīrumaṁ taḻataḻa toḷaguva kaḷadhauta kaḷaśaṅgaḷoḷ tekkane tīvi tanda vāra vanitājanakkaṁ sāmanta cakrakkamuḍalikki dhavaḷacchatra cāmara siṁhāsana paṭṭavardhana kula dhanādi rājya cihnaṅgaḷaṁ vividha vidhānadindamadhivāsisi gaṅgājaḷapavitrīkr̥ta gātranuṁ kauśēya paridhānanumāgirda māna nidhānanaṁ tandu poḍevaḍisi maṅgaḷa paṭahaṅgaḷuṁ maṅgaḷa gītigaḷumeseye kaḷa kaḷāvartamāge jāgaramirdu maṟudivasaṁ praśasta mauhūrtika nirūpita śubha lagnōdayadindaṣṭōttaraśata pūrṇakumbhaṅgaḷaṁ caturvēda pāragarappa dharāmararettikoṇḍu mantra pūtajalaṅgaḷiṁ mīyisi—
14.29
vanadhipradhvānadiṁ maṅgaḷapaṭaharavaṁ perce māṅgalya gēya
dhvaniyindāśāntaraṁ ghūrṇisi sogayise keygeydu sāmanta sīmaṁ
tiniyar mundāḍe bhōrendeseye jayajaya dhvānamōrante vārāṁ
ganeyar vandāḍe sandī vibhavadoḷarigaṅgāytu rājyābhiṣēkaṁ
14.30
āgaḷ rājyābhiṣēkadanantaradoḷ dharmanandanaṁ vāyunandanaṁ dēvakīnandananaśvinīnandanarayvarumanēka maṅgaḷābharaṇāḷaṅkr̥ta śarīrari kēsariyaṁ kēsari viṣṭaradoḷ kuḷḷirisi pañcaratnaśikhāvirājamānamappa paṭṭamanetti yādava vaṁśa sambhūteyumanēkalakṣaṇōpēteyumappa subhadrege mahādēvivaṭṭamaṁ kaṭṭidāgaḷ—
14.31
negaḻdudu dēva dundubhiravaṁ sura nandanadiṁ podaḻda ba
lmugaḷgaḷa tandalandu kavitandudadaṁ tani sōṅku sōṅki me
llage malayāniḷaṁ suḻidoḍandu jagaṁ posatādudendoḍē
vogaḻvudo paṭṭa bandhana mahōtsavamaṁ jagadēkamallanā
14.32
muttina pacce māṇikada vajrada kēḻiyoḷondi sāndinoḷ
katturiyondu kōḷgesaṟoḷōkuḷi candana gandhavāriyoḷ
suttalumaḻkaṟaṁ paḍeva gēyada pempinalampanārgamā
rtittudu paṭṭabandhanamahōtsavamā paḍemeccegaṇḍanā
14.33
mattamairāvaṇānvayanuṁ surabhi niśvāsanuṁ sūkṣma binduruciranuṁ kāḷiṅga vana sambhūtanumanēka lakṣaṇōpētanumappa tribhuvanābharaṇamembāne gamubhayakula śuddhanuṁ guṇa samudranumappa mahā mantriya bhavanu(?) muccaiśyravānvaya sambhavanuṁ praśasta lakṣaṇa lakṣitanumappa tribhuvana tilakamemba kuduregaṁ paṭṭaṅgaṭṭi puruṣōttamana taṅgeyuṁ tānuṁ tuḷāpuruṣamanirdu lōkakkellaṁbiyamaṁ meṟedu—
14.34
toredudu kāmadhēnu tuṟugalgonevaṇtudu kalpavr̥kṣamī
śvarana vara prasādamidirgoṇḍudu suttiṟi dondu muttinā
garame teraḷdudeyde rasasiddhiyumāytene tannanāseva
ṭṭeredavargittu pommayade māḍidanī nelanaṁ guṇārṇavaṁ
14.35
antu cāgaṁ geydu siṁhāsana mastaka sthitanuṁ virājamāna dhavaḷacchatra cāmara sahasra sañchāditanumāgi vikrānta tuṅganoḍḍōlagaṅgoṭṭire—
14.36
eḍegoṇḍirimutsañcaṁ
nuḍiyadiriṁ nr̥pati nuḍiye nuḍiyiṁ nīmi
rpeḍeyoḷiriṁ nīvaṟivir
miḍukidoḍene citra vētra daṇḍadhararkaḷ
14.37
ōḷikoḷe poḷeva kaṇgaḷ
nīḷi ma vana jaṁgaḷōḷi koḷḷaduvuṁ tā
mōḷikoḷalaṁte gaṇikeya
rōḷiyoḷe maḍalta lategaḷirpantirdar
14.38
sārcida lōhāsanadoḷa
marcida bondarige paḻiya bittarige karaṁ
percuva mahimeyaneyde ni
mirce mahā makuṭa baddharōḷiyoḷirdar
14.39
magamagamagisuva mr̥gamada
dagaruva kappurada kaṁpumaṁ sūḍida bā
sigada posagampanimbā
gogedire māḍidudu camara ruha gandhavahaṁ
14.40
pasarisida tāra hārada
posaveḷdiṅgaḷumanamarda perduḍugegaḷoḷ
misuguva posa māṇikadeḷa
visilumanoḍagāṇalādudarigana sabheyoḷ
14.41
antu dēvēndranāsthānamane pōltu sogayisuva saṁsāra sārōdayanāsthānadoḷorva vaitāḷikaṁ nindirdu mr̥du madhura gambhīra dhvaniyinintendaṁ—
14.42
āsētō rāma cāpāṭani taṭayuga ṭaṅkāṅkitākhaṇḍa khaṇḍā
dā pīyūṣābdhi dugdhaplava dhavaḷa kanatkandarānmandarādrēḥ
ācandrārka pratītōbhaya giri śikharāt svōdayasyaika hētōḥ
śailēḷā kalpa kāḷaṁ kṣitivalayamidaṁ pātu vikrāntatuṅgaḥ
14.43
śauryaṁ yasya guṇārṇava kṣitipatēssavyāpasavyakramāt
garvākr̥ṣṭa vikarṇa ṭaṅka nikarōtkīrṇa prabhāvākṣaraiḥ
mattāridvipa mastakasthita śilā paṭṭaṁ sadākhyāyatē
tasyāyaṁ punarukta ēva samara ślāghya praśastikramaḥ
14.44
ētatkampita parvatāssu cakitā ētuṁ samudraṁ punaḥ
saptadvīpa jigīṣayā vijayinā kēnāpi puñjīkr̥taṁ
yajjātaṁ śara śaṅku śalya śatakaissantāpa śatrudvipān
niśvāsōparatān guṇārṇava mahīpālēna yuddhāvanau
14.45
paraspara viruddhayōrvinaya yauvanārambhayōḥ
prabhūta sahajērṣyayōrapi sarasvatī śrīstrīyōḥ
tathā ca parihāriṇōrapi mahā kṣamā śauryayōḥ
ciraṁ prathama saṅgamō hariga bhūpatau dr̥śyatē
14.46
antātaṁ pogaḻdu māṇdanantaradoḷettikoṇḍa śrutiyaṁ pallaṭisadeyuṁ mattaṁ paricchēdaṅgaḷanaṟidumoṭṭajeya rājiyiṁ kaṇgaḷiñcaradoḷaṁ(?) pompuḻivōge maṅgaḷa pāṭhakarirvaronde koraloḷintendu maṅgaḷa vr̥ttaṅgaḷanōdidar—
14.47
raṅgattuṅga taraṅga bhaṅgura lasadgaṅgā jaḷaṁ narmadā
saṅga svaccha vanaṁ prasiddha varadā puṇyāmbu gōdāvarī
saṅgatyōrjitavārisāra yamunānīḷōrmi nīraṁ bhujō
ttuṅgaṅgīgarigaṅge maṅgaḷa mahāśrīyaṁ jayaśrīyumaṁ
14.48
śruta dēvī vacanāmr̥taṁ śruta kathāḷāpaṁ śruta skandha saṁ
tati śaśvacchrutapāraga śrutimahōrmyullāsi vārāśi vā
rita dhātrītaḷagīti nirmaḷa yaśaṅgārūḍha sarvajña bhū
patigoldāgaḷumīge maṅgaḷa mahāśrīyaṁ jayaśrīyumaṁ
14.49
kaiḷāsaṁ niṣadhādhipāṅga nikaṭakṣōṇīdharaṁ nīḷa ku
tkīḷaṁ kanda mahīdharaṁ śikhara nāmōdyannagaṁ prasphura
tprāḷēyācalamītanemmavoliḷābhr̥nnāthanendintiḷā
pāḷaṅgīgarigaṅge maṅgaḷa mahāśrīyaṁ jayaśrīyumaṁ
14.50
jaḷadhi dvīpa rasātaḷāmbarakulādrīndraṅgaḷōrante ta
nnoḷamudyatkaṭakaṅgaḷāvaha mahādravyaṅgaḷōrante maṁ
gaḷa kāryaṅgaḷanittu matte maṇi bhūṣā tuṅga ratnāṁśu pā
ṭaḷitaṅgīgarigaṅge maṅgaḷa mahāśrīyaṁ jayaśrīyumaṁ
14.51
nayanānanda mr̥gāṅka bimbamudayaṅgeyvarkabimba manaḥ
priyalakṣmī vadanēndu bimbamakhila kṣmādīpavārdhipramō
da yaśōbimbamudagra dikkari karākārōllasadbāhugī
priyagaḷḷaṅgosedīge maṅgaḷa mahāśrīyaṁ jayaśrīyumaṁ
14.52
endu pogaḻdu māṇdanantaradoḷ vyāsa kaśyapa viśvāmitra bharadvājādi mahāmuni pratatigaḷ bandu nija kamaṇḍalu jalaṅgaḷoḷ berasida dhavaḷākṣa taṅgaḷaṁ taḷidu—
14.53
ari bhūpāḷa davānaḷaṁ hariga ninnugrāsi dhārāmbu śī
karadiṁ maḻguge dānavarṣasalilaṁ koḷgarthi sasyakke ki
nnariyar pāḍuge ninnadondu palavuṁ baṇṇaṅgaḷaṁ mēru maṁ
dara kaiḷāsa mahēndra nīḷa niṣadhādrīndrōpakaṇṭhaṅgaḷoḷ
14.54
endu parasi tamma nivāsaṅgaḷge pōdarāgaḷ dharmanandananenage ninna rājyābhivr̥ddhiyaṁ nōḍuttirpuduṁ mumukṣu vr̥ttiyoḷirpudu mallade peṟatēnuṁ bāḻteyallendu bhīma nakuḷa sahadēvarkaḷge duryōdhanana tammanappa yuyutsugamavar bēḍida nāḍugaḷane kuḍisi santasambaḍise puruṣōttamanaṁ vibudhavanajavanakaḷahaṁsanumintendaṁ—
14.55
ninna dayeyindamarinr̥pa
ranneṟe kondemage sakaḷa rājyaśrīyuṁ
ninna baladinde sārdudu
ninnupakāramanadētaṟoḷ nīguvenō
14.56
endu mukundanananunaya vacanaracanā paramparegaḷiṁ santasaṁ baḍe nuḍidu sātyakiverasanarghyavastuvāhana sahitaṁ dvārāvatige kaḷipi sakaḷabhuvana taḷa bhāramanavayavadiṁ tāḷdirdudātta vr̥ttiyoḷudātta nārāyaṇanuṁ bhuvana bhavanōdaradoḷ pasarisida tējadoḷ pracaṇḍamārtaṇḍanuṁ āveḍeyoḷama samānamenisida mahā mahimeyoḷudāramahēśvaranuṁ naḷa nahuṣa māndhātaraṁ masuḷevanda negaḻteyoḷ manujamāndhātanuṁ triṇētranumanasuṅgoḷisida sāhasadoḷ kadanatriṇētranuṁ acaḷita pratijñeyoḷ pratijñā gāṅgēyanuṁ rāmanumanēḻisida sāhasadoḷakaḷaṅka rāmanuṁ bēḍidara bēḍidudaṁ mārkoḷḷadīvudaṟiṁ pratyakṣajīmūtavāhananuṁ caturdaśa bhuvanaṅgaḷoḷ tanage mārmalevarillappudaṟiṁ jagadēkamallanuṁ urki bandu mēlvāyda mārvalaṅgaḷaṁ tanna bāḷa bāyoḻkāḍidudaṟiṁ parasainyabhairavanuṁ arāti gajaghaṭegaḷenitu bandoḍḍeyuṁ tannondamandadhvanigoḍḍoḍedōḍuvudaṟiṁ vairigajaghaṭāvighaṭananuṁ tanagidiranadiradoḍḍida vidviṣṭa balaṁ nōḍe nōḍe karaguvudaṟiṁ vidviṣṭavidrāvaṇanuṁ arātivanagahanamanaḷurdukūḷvu daṟindamarātikāḷānaḷanuṁ pagevaremba kuraṅgaṅgaḷanondondaṟoḷonda līyadeḻbaṭṭuvudaṟiṁ ripukuraṅgakaṇṭhīravanuṁ vikrāntadoḷ tannirdalli tāne piriyanappudaṟiṁ vikrāntatuṅganuṁ āveḍeyoḷaṁ vikramaṁ kramavenisidudaṟiṁ parākramadhavaḷanuṁ entappa saṅgrāmadoḷaṁ pōgade naṭṭu nilvudaṟiṁ samaraika mēruvuṁ gojjiganemba sakaḷacakravarti muḷiye tanage śaraṇāgatanāda vijayādityanaṁ kāda ballāḷtanadoḷ śaraṇāgatajaḷanidhiyuṁ vinayamē tanage bhūṣaṇamāge māḍuvudaṟiṁ vinayabhūṣaṇanuṁ lōkakkellamasādhāraṇamappa dānaguṇadoḷ lōkaika kalpadrumanuṁ enitānuṁ gaja gamanaṅgaḷaṁ tāne samedanappudaṟiṁ gajagamanarājaputranuṁ entappa garvavyāḷiyumanativarti gaḷumanārūḍhadoḷ tanagaḷavaḍuvudaṟindārūḍha sarvajñanuṁ paramātmanante lōkālōkada vastugaḷumaṁ karataḷāmaḷakamāgaṟivudaṟiṁ nr̥paparamātmanuṁ entappa paṇḍitara gōṣṭhiyoḷaṁ tāne sogayisuvudaṟiṁ vibudhavanajavana kaḷahaṁsanuṁ keygayyade sogayisuva nappudaṟiṁ sahajamanōjanuṁ entappa bardeyarumaṁ bagege varisuva takkinoḷ suratamakaradhvajanuṁ kūrpa kūradara paḍegaḷeraḍuṁ tannane meccuvudaṟiṁ paḍemaccegaṇḍanuṁ entappa mārvalaṅgaḷumaṁ nōḍutte gelvudaṟiṁ nōḍutte gelvanuṁ mahā bhārāvatāradoḷatiratha mahāratha samarathārdharatharkaḷaṁ paḍalvaḍisuvudaṟiṁ sāhasārjunanumamarēndranoḷardhā sanamēṟida mahā mahimeyoḷ mahimārṇavanumarikarigaḷaṁ paḍalvaḍisuva bīradoḷari kēsariyumāgi—
14.57
pasadanamāvudāva r̥tuviṅgamardoppugumāva poḻtadā
vesakadoḷonduguṁ vinayamāveḍegāvudu celvuvettu raṁ
jisugumadarkadaṁ samaṟi niccalumā biyamā vinōdamā
pasadanamā viḷāsadoḷoḍambaḍe bhōgisidaṁ guṇārṇavaṁ
14.58
pasarisi nīḷda tanna jasadoḷ peṟanorvana kīrti taḷtu raṁ
jise negaḻdātanēṁ negaḻdanemba calaṁ mige tanna pempu ta
nnesakame tanna vikramame tanna negaḻteye tanna māte tā
neseva jagatrayakkenisi pālisidaṁ nelanaṁ guṇārṇavaṁ
14.59
ā maḷayācaḷa himagiri
sīmāvanitaḷake beṅgi maṇḍaḷadoḷ ce
lvāvagame tanagadondūr
nāmadoḷaṁ veṅgipaḻu karaṁ sogayisuguṁ
14.60
aduve vasantaṁ koṭṭū
rodavida niḍugundi mikka vikramapuraveṁ
budumagrahāra sampa
tpadavigaḷoḷamagragaṇyanūrjita puṇyaṁ
14.61
nayaśāli vatsagōtra
śrayaṇīyananēka sakaḷa śāstrārtha vini
ścaya mati kr̥ti mādhava sō
mayāji sale negaḻdanāsamudrambaregaṁ
14.62
śakra śaśāṅka sūrya pavamānarumātana hōma mantra ca
kra kramakakkaṇaṁ miḍukalāgaḍe śāpamanīgumende di
kcakramumañji berci besakeyvudadalladagurvu parve sa
rva kratu yājiyādanaḷavintuṭu mādhava sōmayājiyā
14.63
vara digvanitege māṭada
kuruḷā traibhuvanakāṁtegaṁ dal kaṇṭhā
bharaṇamene pareda tanna
dhvara dhūmade karidu māḍidaṁ nija yaśamaṁ
14.64
tattanayanakhiḷa kari tura
gōttama maṇi kanaka sāra vastuvanereda
rgittu sale negaḻdanati puru
ṣōttamanabhimāna candranenipaṁ pesariṁ
14.65
ātaṅge bhuvana bhavana
khyātaṅge samasta vēda vēdāṅga samu
dyōtita matiyutanucita pu
rātana caritaṁ tanūbhavaṁ komarayyaṁ
14.66
ā komarayyaṅgavanita
ḷākāśa vyāpta nija guṇa maṇi ra
tnākaranajñāna tamō
nīkaparaṁ bhīmanāmadhēyaṁ tanayaṁ
14.67
jātiyoḷellamuttamada jātiya viprakulaṅge nambalē
māto jinēndra dharmame valaṁ dore dharmadoḷendu nambi ta
jjātiyanuttarōttarame māḍi negaḻcidanintirātma vi
khyātiyanātanātana magaṁ negaḻdaṁ kavitāguṇārṇavaṁ
14.68
pampaṁ dhātrīvaḷaya ni
ḷimpaṁ caturaṅga baḷa bhayaṅkaraṇaṁ ni
ṣkampaṁ lalitālaṅkara
ṇaṁ pañca śaraika rūpanapagata pāpaṁ
14.69
kavite negaḻteyaṁ niṟise jōḷada pāḻi nijādhināthanā
havadoḷarāti nāyakara paṭṭane pāṟise sanda pempu bhū
bhuvanadoḷāgaḷuṁ beḷage mikkabhimānada mātu kīrtiyaṁ
vivarise sandanēṁ kaliyo satkaviyō kavitāguṇārṇavaṁ
14.70
ātaṅgarikēsari saṁ
prītiye baḻiyaṭṭi piridanittu nijābhi
khyātiyaniḷeyoḷ niṟisa
lkī teṟaditihāsa katheyanoppise kuṟitaṁ
14.71
śrautamidu tanage gaṅgā
srōtadavolaḷumbamāgi geḍegoḷḷade vi
khyāta kavivr̥ṣabha vaṁśō
dbhūtamenal barisadoḷage samevinegamidaṁ
14.72
adentene ādi vaṁśāvatāra sambhavaṁ raṅgapravēśaṁ jatugr̥hadāhaṁ hiḍimba vadhe bakāsura vadhe draupadī svayaṁvaraṁ vaivāhaṁ yudhiṣṭhira paṭṭabandhanaṁ indraprastha pravēśaṁ arjuna digvijayaṁ dvārāvatī pravēśaṁ subhadrā haraṇaṁ subhadrā vivāhaṁ khāṇḍava vana dahanaṁ mayadarśanaṁ nāradāgamanaṁ jarāsandha vadhe rājasūyaṁ śiśupāla vadhe dyūta vyatikaraṁ vana pravēśaṁ kimmīra vadhe kāmyakavana darśanaṁ dvaitavana pravēśaṁ saindhava bandhanaṁ citrāṅgada yuddhaṁ kirāta dūtāgamanaṁ draupadī vākyaṁ pārāśara vīkṣaṇaṁ indrakīlābhigamanaṁ īśvarārjuna yuddhaṁ divyāstralābhaṁ indra lōkālōkanaṁ nivāta kavacāsura vadhe kāḷakēya pauḷōma vadhe saugandhika kamalā haraṇaṁ jaṭāsura vadhe māyā mattahasti vyājaṁ virāṭapura pravēśaṁ kīcaka vadhe dakṣiṇōttara gōgrahaṇaṁ abhimanyu vivāha mantrāḷōcanaṁ dūtakāryaṁ kurukṣētra prayāṇaṁ bhīṣma karṇa vivādaṁ yuddhōdyōgaṁ śvēta vadhe bhīṣma śaraśayanaṁ drōṇābhiṣēkaṁ abhimanyu vadhe saindhava vadhe ghaṭōtkaca vadhe drōṇa cāpa mōkṣaṁ drōṇa vadhe aśvatthāma karṇa vivādaṁ karṇābhiṣēkaṁ saṁsaptaka vadhe duśyāsana vadhe vēṇī saṁhananaṁ karṇārjuna yuddhaṁ karṇa sūryalōka prāpti śalyābhiṣēkaṁ śalyanipātanaṁ bhīma duryōdhana gadāyuddhaṁ duryōdhana vadhe pañcapāṇḍava haraṇaṁ strīparvaṁ arjunābhiṣēkaṁ peṟavumupākhyāna kathegaḷoḷamonduṁ kundalīyade pēḻdeṁ—
14.73
eseye samasta bhāratamanāva narēndrarumārtu kūrtu pē
ḻisarekavīndraruṁ neṟeye pēḻare pēḻipoḍeyde nīne pē
ḻisuveyudātta kīrti nile pēḻvoḍe pampane pēḻgumintu pē
ḻisida narēndraruṁ neṟeye pēḻda kavīndrarumār dharitriyoḷ
14.74
ene sakalāvanītaḷa janaṁ piriduṁ dayegeydu sārci me
llane piridappa gauravada maimeya mannaṇeyōḷigaḷ karaṁ
manamanalarce kīrti jagadoḷ nile pēḻisidaṁ jagakke na
ccina kavitāguṇārṇavaninī kr̥ti bandhanamaṁ guṇārṇavaṁ
14.75
tuḍuge niccaluṁ pañcaratnaṅgaḷuṁ poṟamaḍe tannuḍu vuppaṭaṅgaḷ
maḍiyoḷāgeyumaḻkaṟiṁ kaṇḍāgaḷ piriya bittarigeyaṁ keladoḷikki
koḍuva bāḍakkaṁ jīvadhanaṅgaḷgaṁ biḍuveṇgaṁ lekkamillenisi rāgaṁ
giḍade koṇḍāḍidaṁ ballahanaṟiye guṇārṇavaṁ kavitā guṇārṇavanaṁ
14.76
bīradaḷaviya nanniya cāgada śāsanaṁ candrārkatārambaraṁ
mēru nilvinaṁ nilavēḻkuṁ kāvyakke tānittaṁ śāsanadagrahāraṁ
sāramembinaṁ pesariṭṭu tānīye harigana dharmabhaṇḍāradante
sāramādudu biṭṭagrahāramā baccesāsiradoḷaṁ dharmavuraṁ
14.77
dese makhadhūmadiṁ dvijara hōmadinoḷgeṟe haṁsa kōka sā
rasa kaḷa nādadindoḷage vēda ninādadinettameyde śō
bhise suramathyamāna vanadhi kṣubhitārṇada ghōṣadante ghū
rṇisutiralī guṇārṇavana dharmada dharmavuraṁ manōharaṁ
14.78
rājadrājakamenisida
sājada puligeṟeya tiruḷa kannaḍadoḷ ni
rvyājadesekadoḷe pudidoṁ
dōjeya baladiniya kavite pampana kavitē
14.79
pudida jasaṁ podaḻda caḷamondidaḷaṅkr̥ti kaita dēsiyeṁ
budanene vastu vidyeyene kabbame munnamavantivallada
llade peṟavilla kabbamene munnina kabbamanellamikki me
ṭṭiduvu samasta bhāratamumādipurāṇa mahāprabandhamuṁ
14.80
beḷaguvenilli laukikamanalli jināgamamaṁ samasta bhū
taḷake samasta bhāratamumādipurāṇamumendu meyyasuṁ
goḷutire pūṇdu pūṇda teṟadoṁdaṟudiṅgaḷoḷondu mūṟu tiṁ
gaḷoḷe samāptiyādudene baṇṇisidaṁ kavitā guṇārṇavaṁ
14.81
kṣitige samasta bhāratamumādi purāṇamumīgaḷondaḷaṁ
kr̥tiyavolirduvēkaṟiya pōdavarādavaroḷ sarasvatī
mati kavitāguṇakke padedeydevaralke kavīndrarār sara
svatige viḷāsamaṁ posatu māḍuva pampana vāgvilāsamaṁ
14.82
vyāsamuni praṇūta kr̥tiyaṁ sale pēḻdu podaḻdasatkavi
vyāsa samāgamānvitamanādi purāṇamaneyde pēḻdu vā
kśrī subhagaṁ purāṇa kaviyuṁ dharegāgireyuṇmi poṇmuvī
dēsigaḷunte nāḍovajanādano pēḻ kavitāguṇārṇavaṁ
14.83
pudidire rāgamurke posavēṭadalampugaḷellamōdida
rgidaṟanuyāyigaḷgesevudāraguṇaṁ sakaḷāvanīśvara
rgadaṭinaḷurke bhr̥tya nivahakke cadur gaṇikājanakke kuṁ
dade nelasirkeyī mahitaḷakke madīya kr̥tiprabandhadiṁ
14.84
caladoḷ duryōdhanaṁ nanniyoḷinatanayaṁ gaṇḍinoḷ bhīmasēnaṁ
baladoḷ madrēśanatyunnatiyoḷamara sindhūdbhavaṁ cāpavidyā
baladoḷ kumbhōdbhavaṁ sāhasada mahimeyoḷ phalguṇaṁ dharmadoḷ ni
rmalacittaṁ dharmaputraṁ migilivargaḷinī bhārataṁ lōkapūjyaṁ
14.85
karamaḻkartu samasta bhāratakathā sambandhamaṁ bājisal
bareyal kēḷaloḍarcuvaṅgamidaṟoḷ tanniṣṭavappannamu
ttaramakkuṁ dhr̥ti tuṣṭi puṣṭi vibhavaṁ saubhāgyamiṣṭāṅganā
surataṁ kāntiyagunti śānti vibhavaṁ bhadraṁ śubhaṁ maṅgaḷaṁ
14.86
idu vividha vibudha jana vinuta jinapadāmbhōja varaprasādōtpanna prasanna gambhīra vacana racana catura kavitāguṇārṇava viracitamappa vikramārjuna vijayadoḷ caturdaśāśvāsaṁ