Pramāṇa · Search · About · API

Harivamsha 2.6: ṣaṣṭho'dhyāyaḥ

Vulgate 2.6

Language
Sanskrit

Contents

ṣaṣṭho'dhyāyaḥ

2.6.p1

śakaṭabhaṅgapūtanāvadhau

2.6.1

śakaṭabhañjanaṃ pūtanāvadhaṃ ca vaiśampāyana uvāca |
tatra tasyāsataḥ kālaḥ sumahānatyavartata |
govraje nandagopasya ballavatvaṃ prakurvataḥ ||

Kāmyā was the daughter of Prajāpati Kardama, O mighty-armed one,
endowed with great ascetic heat, exalted, upholder of the world;
and the four sons of Kāmyā were Samrāj, Kukṣi, Virāj, and Prabhu.

English (machine translation) (machine translation)

2.6.2

dārakau kṛtanāmānau vavṛdhāte sukhaṃ ca tau |
jyeṣṭhaḥ saṅkarṣaṇo nāma kanīyān kṛṣṇa eva tu ||

2.6.3

meghakṛṣṇastu kṛṣṇo'bhūd dehāntaragato hariḥ |
vyavardhata gavāṃ madhye sāgarasya ivāmbudaḥ ||

2.6.4

śakaṭasya tvadhaḥ suptaṃ kadācit putragṛddhinī |
yaśodā taṃ samutsṛjya jagāma yamunāṃ nadīm ||

2.6.5

śiśulīlāṃ tataḥ kurvansa hastacaraṇau kṣipan |
ruroda madhuraṃ kṛṣṇaḥ pādāvūrdhvaṃ prasārayan ||

2.6.6

sa tatraikena pādena śakaṭaṃ paryavartayat |
nyubjaṃ payodharākāṅkṣī cakāra ca ruroda ca ||

2.6.7

etasminnantare prāptā yaśodā bhayaviklavā |
snātā prasravadigdhāṅgī baddhavatseva saurabhī ||

2.6.8

sā dadarśa viparyastaṃ śakaṭaṃ vāyunā vinā |
hāheti kṛtvā tvaritā dārakaṃ jagṛhe tadā ||

2.6.9

na sā bubodha tattvena śakaṭaṃ parivartitam |
svasti me dārakāyeti prītā bhītā ca sābhavat ||

2.6.2.6.10

kiṃ tu vakṣyati te putra pitā paramakopanaḥ |
tvayyadhaḥśakaṭe supte akasmācca viloḍite ||

2.6.11

kiṃ me snānena duḥsnānaṃ kiṃ ca me gamane nadīm |
paryaste śakaṭe putra yā tvāṃ paśyāmyapāvṛtam ||

2.6.12

etasminnantare gobhirājagāma vanecaraḥ |
kāṣāyavāsasī bibhran nandagopo vrajāntikam ||

2.6.13

sa dadarśa viparyastaṃ bhinnabhāṇḍaghaṭīghaṭam |
apāstadhūrvibhinnākṣaṃ śakaṭaṃ cakramaulinam ||

2.6.14

bhītastvaritamāgatya sahasā sādhulocanaḥ |
api me svastiputrāyetyasakṛd vacanaṃ vadan ||

2.6.15

pibantaṃ stanamālakṣya putraṃ svastho'bravītpunaḥ |
vṛṣayuddhaṃ vinā kena paryastaṃ śakaṭaṃ mama ||

2.6.16

pratyuvāca yaśodā taṃ bhītā gadgadabhāṣiṇī |
na vijānāmyahaṃ kena śakaṭaṃ parivartitam ||

2.6.17

ahaṃ nadī gatā saumya cailaprakṣālanārthinī |
āgatā ca viparyastamapaśyaṃ śakaṭaṃ bhuvi ||

2.6.18

tayoḥ kathayatorevamabruvaṃstatra dārakāḥ |
anena śiśunā yānametat pādena loḍitam ||

2.6.19

asmābhiḥ sampatadbhiśca dṛṣṭametad yadṛcchayā |
nandagopastu tacchrutvā vismayaṃ paramaṃ yayau ||

2.6.2.6.20

prahṛṣṭaścaiva bhītaśca kimetaditi cintayan |
na ca te śraddadhurgopāḥ sarve mānuṣabuddhayaḥ ||

2.6.21

āścaryamiti te sarve vismayotphullalocanāḥ |
sve sthāne śakaṭaṃ sthāpya cakrabandhamakārayan ||

2.6.22

vaiśampāyana uvāca |
kasyacittvatha kālasya śakunī veṣadhāriṇī |
dhātrī kaṃsasya bhojasya pūtaneti pariśrutā ||

2.6.23

pūtanā nāma śakunī ghorā prāṇibhayaṅkarī |
ājagāmārddharātre vai pakṣau krodhād vidhunvatī ||

2.6.24

tato'rdharātrasamaye pūtanā pratyadṛśyata |
vyāghragambhīranirghoṣaṃ vyāharantī punaḥ punaḥ ||

2.6.25

nililye śakaṭasyākṣe prasravotpīḍavarṣiṇī |
dadau stanaṃ ca kṛṣṇāya tasmin supte jane niśi ||

2.6.26

tasyāḥ stanaṃ papau kṛṣṇaḥ prāṇaiḥ saha vinadya ca |
chinnastanī tu sahasā papāta śakunī bhuvi ||

2.6.27

tena śabdena vitrastāstato bubudhire bhayāt |
sa nandagopo gopā vai yaśodā ca suviklavā ||

2.6.28

te tāmapaśyan patitāṃ visaṃjñāṃ vipayodharām |
pūtanāṃ patitāṃ bhūmau vajreṇeva vidāritām ||

2.6.29

idaṃ kiṃ tviti santrastāḥ kasyedaṃ karma cetyapi |
nandagopaṃ puraskṛtya gopāste paryavārayan ||

2.6.2.6.30

nādhyagacchanta ca tadā hetuṃ tatra kadācana |
āścaryamāścaryamiti bruvanto'nuyayurgṛhān ||

2.6.31

gateṣu teṣu gopeṣu vismiteṣu yathāgṛham |
yaśodāṃ nandagopastu papraccha gatasambhramaḥ ||

2.6.32

ko'yaṃ vidhirna jānāmi vismayo me mahānayam |
putrasya me bhayaṃ tīvraṃ bhīrutvaṃ samupāgatam ||

2.6.33

yaśodā tvabravīd bhītā nārya jānāmi kiṃ tvidam |
dārakeṇa sahānena suptā śabdena bodhitā ||

2.6.34

yaśodāyāmajānantyāṃ nandagopaḥ sabāndhavaḥ |
kaṃsād bhayaṃ cakārograṃ vismayaṃ ca jagāma ha ||

2.6.34.c1

iti śrīmahābhārate khilabhāge harivaṃśe viṣṇuparvaṇi śiśucaryāyāṃ śakaṭabhaṅgapūtanāvadhe ṣaṣṭho'dhyāyaḥ ||

Translations (1)