Harivamsha 2.6: ṣaṣṭho'dhyāyaḥ
Vulgate 2.6
- Language
- Sanskrit
Contents
ṣaṣṭho'dhyāyaḥ
2.6.p1
śakaṭabhaṅgapūtanāvadhau
2.6.1
śakaṭabhañjanaṃ pūtanāvadhaṃ ca vaiśampāyana uvāca |
tatra tasyāsataḥ kālaḥ sumahānatyavartata |
govraje nandagopasya ballavatvaṃ prakurvataḥ ||
Kāmyā was the daughter of Prajāpati Kardama, O mighty-armed one,
endowed with great ascetic heat, exalted, upholder of the world;
and the four sons of Kāmyā were Samrāj, Kukṣi, Virāj, and Prabhu.
2.6.2
dārakau kṛtanāmānau vavṛdhāte sukhaṃ ca tau |
jyeṣṭhaḥ saṅkarṣaṇo nāma kanīyān kṛṣṇa eva tu ||
2.6.3
meghakṛṣṇastu kṛṣṇo'bhūd dehāntaragato hariḥ |
vyavardhata gavāṃ madhye sāgarasya ivāmbudaḥ ||
2.6.4
śakaṭasya tvadhaḥ suptaṃ kadācit putragṛddhinī |
yaśodā taṃ samutsṛjya jagāma yamunāṃ nadīm ||
2.6.5
śiśulīlāṃ tataḥ kurvansa hastacaraṇau kṣipan |
ruroda madhuraṃ kṛṣṇaḥ pādāvūrdhvaṃ prasārayan ||
2.6.6
sa tatraikena pādena śakaṭaṃ paryavartayat |
nyubjaṃ payodharākāṅkṣī cakāra ca ruroda ca ||
2.6.7
etasminnantare prāptā yaśodā bhayaviklavā |
snātā prasravadigdhāṅgī baddhavatseva saurabhī ||
2.6.8
sā dadarśa viparyastaṃ śakaṭaṃ vāyunā vinā |
hāheti kṛtvā tvaritā dārakaṃ jagṛhe tadā ||
2.6.9
na sā bubodha tattvena śakaṭaṃ parivartitam |
svasti me dārakāyeti prītā bhītā ca sābhavat ||
2.6.2.6.10
kiṃ tu vakṣyati te putra pitā paramakopanaḥ |
tvayyadhaḥśakaṭe supte akasmācca viloḍite ||
2.6.11
kiṃ me snānena duḥsnānaṃ kiṃ ca me gamane nadīm |
paryaste śakaṭe putra yā tvāṃ paśyāmyapāvṛtam ||
2.6.12
etasminnantare gobhirājagāma vanecaraḥ |
kāṣāyavāsasī bibhran nandagopo vrajāntikam ||
2.6.13
sa dadarśa viparyastaṃ bhinnabhāṇḍaghaṭīghaṭam |
apāstadhūrvibhinnākṣaṃ śakaṭaṃ cakramaulinam ||
2.6.14
bhītastvaritamāgatya sahasā sādhulocanaḥ |
api me svastiputrāyetyasakṛd vacanaṃ vadan ||
2.6.15
pibantaṃ stanamālakṣya putraṃ svastho'bravītpunaḥ |
vṛṣayuddhaṃ vinā kena paryastaṃ śakaṭaṃ mama ||
2.6.16
pratyuvāca yaśodā taṃ bhītā gadgadabhāṣiṇī |
na vijānāmyahaṃ kena śakaṭaṃ parivartitam ||
2.6.17
ahaṃ nadī gatā saumya cailaprakṣālanārthinī |
āgatā ca viparyastamapaśyaṃ śakaṭaṃ bhuvi ||
2.6.18
tayoḥ kathayatorevamabruvaṃstatra dārakāḥ |
anena śiśunā yānametat pādena loḍitam ||
2.6.19
asmābhiḥ sampatadbhiśca dṛṣṭametad yadṛcchayā |
nandagopastu tacchrutvā vismayaṃ paramaṃ yayau ||
2.6.2.6.20
prahṛṣṭaścaiva bhītaśca kimetaditi cintayan |
na ca te śraddadhurgopāḥ sarve mānuṣabuddhayaḥ ||
2.6.21
āścaryamiti te sarve vismayotphullalocanāḥ |
sve sthāne śakaṭaṃ sthāpya cakrabandhamakārayan ||
2.6.22
vaiśampāyana uvāca |
kasyacittvatha kālasya śakunī veṣadhāriṇī |
dhātrī kaṃsasya bhojasya pūtaneti pariśrutā ||
2.6.23
pūtanā nāma śakunī ghorā prāṇibhayaṅkarī |
ājagāmārddharātre vai pakṣau krodhād vidhunvatī ||
2.6.24
tato'rdharātrasamaye pūtanā pratyadṛśyata |
vyāghragambhīranirghoṣaṃ vyāharantī punaḥ punaḥ ||
2.6.25
nililye śakaṭasyākṣe prasravotpīḍavarṣiṇī |
dadau stanaṃ ca kṛṣṇāya tasmin supte jane niśi ||
2.6.26
tasyāḥ stanaṃ papau kṛṣṇaḥ prāṇaiḥ saha vinadya ca |
chinnastanī tu sahasā papāta śakunī bhuvi ||
2.6.27
tena śabdena vitrastāstato bubudhire bhayāt |
sa nandagopo gopā vai yaśodā ca suviklavā ||
2.6.28
te tāmapaśyan patitāṃ visaṃjñāṃ vipayodharām |
pūtanāṃ patitāṃ bhūmau vajreṇeva vidāritām ||
2.6.29
idaṃ kiṃ tviti santrastāḥ kasyedaṃ karma cetyapi |
nandagopaṃ puraskṛtya gopāste paryavārayan ||
2.6.2.6.30
nādhyagacchanta ca tadā hetuṃ tatra kadācana |
āścaryamāścaryamiti bruvanto'nuyayurgṛhān ||
2.6.31
gateṣu teṣu gopeṣu vismiteṣu yathāgṛham |
yaśodāṃ nandagopastu papraccha gatasambhramaḥ ||
2.6.32
ko'yaṃ vidhirna jānāmi vismayo me mahānayam |
putrasya me bhayaṃ tīvraṃ bhīrutvaṃ samupāgatam ||
2.6.33
yaśodā tvabravīd bhītā nārya jānāmi kiṃ tvidam |
dārakeṇa sahānena suptā śabdena bodhitā ||
2.6.34
yaśodāyāmajānantyāṃ nandagopaḥ sabāndhavaḥ |
kaṃsād bhayaṃ cakārograṃ vismayaṃ ca jagāma ha ||
2.6.34.c1
iti śrīmahābhārate khilabhāge harivaṃśe viṣṇuparvaṇi śiśucaryāyāṃ śakaṭabhaṅgapūtanāvadhe ṣaṣṭho'dhyāyaḥ ||
Translations (1)
- English (machine translation) — English, machine translation