Harivamsha 2.7: saptamo'dhyāyaḥ
Vulgate 2.7
- Language
- Sanskrit
Contents
saptamo'dhyāyaḥ
2.7.p1
yamalārjunabhaṅgaḥ
2.7.1
śrīkṛṣṇabalarāmābhyāṃ vraje jānubhyāṃ riṅgaṇaṃ evaṃ śrīkṛṣṇena ātmānaṃ ulūkhale baddhvā yamalārjunabhaṅgakaraṇaṃ vaiśampāyana uvāca |
kāle gacchati tau saumyau dārakau kṛtanāmakau |
kṛṣṇasaṅkarṣaṇau cobhau riṅgiṇau samapadyatām ||
Prajāpati Atri adopted Uttānapāda as his son;
from Uttānapāda, Sūnṛtā gave birth to four sons.
2.7.2
tāvanyonyagatau bālau bālyādevaikatāṃ gatau |
ekamūrtidharau kāntau bālacandrārkavarcasau ||
2.7.3
ekanirmāṇanirmuktāvekaśayyāsanāśanau |
ekaveṣadharāvekaṃ puṣyamāṇau śiśuvratam ||
2.7.4
ekakāryāntaragatāvekadehau dvidhākṛtau |
ekacaryau mahāvīryāvekasya śiśutāṃ gatau ||
2.7.5
ekapramāṇau lokānāṃ devavṛttāntamānuṣau |
kṛtsnasya jagato gopau saṃvṛttau gopadārakau ||
2.7.6
anyonyavyatiṣaktābhiḥ krīḍābhirabhiśobhitau |
anyonyakiraṇagrastau candrasūryāvivāmbare ||
2.7.7
visarpantau tu sarvatra sarpabhogabhujāvubhau |
rejatuḥ pāṃsudigdhāṅgau dṛptau kalabhakāviva ||
2.7.8
kvacid bhasmapradīptāṅgau karīṣaprokṣitau kvacit |
tau tatra paryadhāvetāṃ kumārāviva pāvakī ||
2.7.9
kvacijjānubhirudghṛṣṭaiḥ sarpamāṇau virejatuḥ |
krīḍantau vatsaśālāsu śakṛddigdhāṅgamūrdhajau ||
2.7.2.7.10
śuśubhāte śriyā juṣṭāvānandajananau pituḥ |
janaṃ ca viprakurvāṇau vihasantau kvacitkvacit ||
2.7.11
tau tatra kautūhalinau mūrdhajavyākulekṣaṇau |
rejatuścandravadanau dārakau sukumārakau ||
2.7.12
atiprasaktau tau dṛṣṭvā sarvavrajavicāriṇau |
nāśakat tau vārayituṃ nandagopaḥ sudurmadau ||
2.7.13
tato yaśodā saṅkruddhā kṛṣṇaṃ kamalalocanam |
ānāyya śakaṭīmūle bhartsayantī punaḥ punaḥ ||
2.7.14
dāmnā caivodare baddhvā pratyabandhadulūkhale |
yadi śakto'si gaccheti tamuktvā karma sākarot ||
2.7.15
vyagrāyāṃ tu yaśodāyāṃ nirjagāma tato'ṅgaṇāt |
śiśulīlāṃ tataḥ kurvankṛṣṇo vismāpayanvrajam |
so'ṅgaṇānniḥsṛtaḥ kṛṣṇaḥ karṣamāṇa ulūkhalam ||
2.7.16
yamalābhyāṃ pravṛddhābhyāmarjunābhyāṃ caran vane |
madhyānniścakrāma tayoḥ karṣamāṇa ulūkhalam ||
2.7.17
tattasya karṣato baddhaṃ tiryaggatamulūkhalam |
lagnaṃ tābhyāṃ samūlābhyāmarjunābhyāṃ cakarṣa ca ||
2.7.18
tāvarjunau kṛṣyamāṇau tena bālena raṃhasā |
samūlaviṭapau bhagnau sa tu madhye jahāsa vai ||
2.7.19
nidarśanārthaṃ gopānāṃ divyaṃ svabalamāsthitaḥ |
taddāma tasya bālasya prabhāvādabhavad dṛḍham ||
2.7.2.7.20
yamunātīramārgasthā gopyastaṃ dadṛśuḥ śiśum |
krandantyo vismayantyaśca yaśodāṃ yayuraṅganāḥ ||
2.7.21
tāstu sambhrāntavadanā yaśodāmūcuraṅganāḥ |
ehyāgaccha yaśode tvaṃ sambhramāt kiṃ vilambase ||
2.7.22
yau tāvarjunavṛkṣau tu vraje satyopayācanau |
putrasyopari tāvetau patitau te mahīruhau ||
2.7.23
dṛḍhena dāmnā tatraiva baddho vatsa ivodare |
jahāsa vṛkṣayormadhye tava putraḥ sa bālakaḥ ||
2.7.24
uttiṣṭha gaccha durmedhe mūḍhe paṇḍitamānini |
putramānaya jīvantaṃ muktaṃ mṛtyumukhādiva ||
2.7.25
sā bhītā sahasotthāya hāhākāraṃ prakurvatī |
taṃ deśamagamad yatra pātitau tāvubhau drumau ||
2.7.26
sā dadarśa tayormadhye drumayorātmajaṃ śiśum |
dāmnā nibaddhamudare karṣamāṇamulūkhalam ||
2.7.27
sagopīgopavṛddhaśca samuvāca vrajastadā |
paryāgacchanta te draṣṭuṃ gopeṣu mahadadbhutam ||
2.7.28
jajalpuste yathākāmaṃ gopā vanavicāriṇaḥ |
kenemau pātitau vṛkṣau ghoṣasyāyatanopamau ||
2.7.29
vinā vātaṃ vinā varṣaṃ vidyatprapatanaṃ vinā |
vinā hastikṛtaṃ doṣa kenemau pātitau drumau ||
2.7.2.7.30
aho bata na śobhetāṃ vimūlāvarjunāvimau |
bhūmau nipatitau vṛkṣau vitoyau jaladāviva ||
2.7.31
yadīmau ghoṣaracitau ghoṣakalyāṇakāriṇau |
nandagopa prasannau te drumāvevaṃ gatāvapi |
yacca te dārako mukto vipulābhyāmapi kṣitau ||
2.7.32
autpātikamidaṃ ghoṣe tṛtīyaṃ vartate tviha |
pūtanāyā vināśaśca drumayoḥ śakaṭasya ca ||
2.7.33
asmin sthāne ca vāso'yaṃ ghoṣasyāsya na yujyate |
utpātā hyatra dṛśyante kathayanto na śobhanam ||
2.7.34
nandagopastu sahasā muktvā kṛṣṇamulūkhalāt |
niveśya cāṅke suciraṃ mṛtaṃ punarivāgatam ||
2.7.35
nātṛpyat prekṣamāṇo vai kṛṣṇaṃ kamalalocanam |
tato yaśodāṃ garhan vai nandagopo viveśa ha ||
2.7.36
sa ca gopajanaḥ sarvo vrajameva jagāma ha |
sa ca tenaiva nāmnā tu kṛṣṇo vai dāmabandhanāt |
goṣṭhe dāmodara iti gopībhiḥ parigīyate ||
2.7.37
etadāścaryabhūtaṃ hi bālasyāsīd viceṣṭitam |
kṛṣṇasya bharataśreṣṭha ghoṣe nivasatastadā ||
2.7.37.c1
iti śrīmahābhārate khilamāge harivaṃśe viṣṇuparvaṇi śiśucaryāyāṃ yamalārjunabhaṅgo nāma saptamo'dhyāyaḥ ||
Translations (1)
- English (machine translation) — English, machine translation