Pramāṇa · Search · About · API

Harivamsha 3.21: ekaviṃśo'dhyāyaḥ

Vulgate 3.21

Language
Sanskrit

Contents

ekaviṃśo'dhyāyaḥ

3.21.p1

karmamārgakathanam

3.21.1

kṣatrayugasya prasaṅge jñānasiddhānāṃ brāhmaṇānāṃ varṇanaṃ, dakṣeṇa prajāpatinā prāṇināṃ catvāri varṇānāṃ ca sṛṣṭiḥ, tena svaputrebhyaḥ dhātryāḥ antaṃ jñātuṃ ādeśaḥ janamejaya uvāca |
śrutaṃ brahmayugaṃ brahman yugānāṃ prathamaṃ yugama |
kṣatrasyāpi yugaṃ brahmañchrotumicchāmyahaṃ prabho ||

They too set out along that very path in all directions,
and even today they do not return, like rivers that enter oceans.

English (machine translation) (machine translation)

3.21.2

sasaṅkṣepaṃ savistāraṃ niyamairbahubhiścitam |
upāyajñaiśca kathitaṃ kratubhiścaiva śobhitam ||

3.21.3

vaiśampāyana uvāca |
etatte kathayiṣyāmi yahyakarmabhirarcitam |
dānadharmaiśca vividhaiḥ prajābhirupaśobhitam ||

3.21.4

te'ṅguṣṭhamātrā munaya ādattāḥ sūryaraśmibhiḥ |
mokṣaprāptena vidhinā nirābādhena karmaṇā ||

3.21.5

pravṛtte cāpravṛtte ca nityaṃ brahmaparāyaṇāḥ |
parāyaṇasya saṅgamya brahmaṇastu mahīpate ||

3.21.6

śrīvṛtāḥ pāvanāścaiva brāhmaṇāśca mahīpate |
caritabrahmacaryāśca brahmajñānāvabodhitāḥ ||

3.21.7

pūrṇe yugasahasrānte prabhāve pralayaṃ gatāḥ |
brāhmaṇā vṛtasampannā jñānasiddhāḥ samāhitāḥ ||

3.21.8

vyatiriktendriyo viṣṇuryogātmā brahmasrambhavaḥ |
dakṣaḥ prajāpatirbhūtvā sṛjate vipulāḥ prajāḥ ||

3.21.9

akṣarādbrāhmaṇāḥ saumyāḥ kṣarātkṣatriyabāndhavāḥ |
vaiśyā vikārataścaiva śūdrā dhūmavikārataḥ ||

3.21.3.21.10

śvetalohitakairvarṇaiḥ pītairnīlaiśca brāhmaṇāḥ |
abhinirvartitā varṇāścintayānena viṣṇunā ||

3.21.11

tato varṇatvamāpannāḥ prajā loke caturvidhāḥ |
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścaiva mahīpate ||

3.21.12

ekaliṅgāḥ pṛthagdharmā dvipadāḥ paramādbhutāḥ |
yātanāyābhisampannā gatijñāḥ sarvakarmasu ||

3.21.13

trayāṇāṃ varṇajātānāṃ vedaproktāḥ kriyāḥ smṛtāḥ |
tena vo brahmayogena vaiṣṇavena mahīpate ||

3.21.14

prajñayā tejasā yogāttasmāt prācetasaḥ prabhuḥ |
viṣṇureva mahāyogī karmaṇāmantaraṃ gataḥ ||

3.21.15

tato nirmāṇasambhūtāḥ śūdrāḥ karmavivarjitāḥ |
tasmānnārhanti saṃskāraṃ na hyatra brahma vidyate ||

3.21.16

yathāgnau dhūmasaṅghāto hyaraṇyā mathyamānayā |
prādurbhūto visarpan vai nopayuñjanti karmaṇi ||

3.21.17

evaṃ śūdrā visarpanto bhuvi kārtsnyena janmanā |
nāsaṃskṛtena dharmeṇa vedaproktena karmaṇā ||

3.21.18

tato'nye dakṣaputrāśca sambhūtā brahmayonayaḥ |
balavanto mahotsāhā mahāvīryā mahaujasaḥ ||

3.21.19

pitrā proktā mahātmāno dakṣiṇā yajñakarmaṇā |
antamicchāmyahaṃ śrotuṃ dhātryāḥ putrā balo hyaham ||

3.21.3.21.20

tato vidhāsye tattvajñāḥ prajānāṃ vipulaṃ balam |
vipulatvāddhi kṣetrāṇāṃ mamāpi vipulāḥ prajāḥ ||

3.21.21

na teṣāṃ darśayad devī cakṣuṣā rūpamātmanaḥ |
prajāpatisutānāṃ vai vipulāsāramicchatām ||

3.21.22

ātmano bhāvanirvṛtte bhāve kṛtayuge tadā |
janitrī sarvabhūtānāmaṇḍajānudbhijāṃstathā ||

3.21.23

saṃvedajananī dhātrī ceti mātrā pracoditā |
aṇutāṃ tanutāṃ caiva jantūnāṃ karmabhoginām ||

3.21.23.c1

iti śrīmahābhārate khilabhāge harivaṃśe bhaviṣyaparvaṇi pauṣkare ekaviṃśo'dhyāyaḥ ||

Translations (1)