Harivamsha 3.21: ekaviṃśo'dhyāyaḥ
Vulgate 3.21
- Language
- Sanskrit
Contents
ekaviṃśo'dhyāyaḥ
3.21.p1
karmamārgakathanam
3.21.1
kṣatrayugasya prasaṅge jñānasiddhānāṃ brāhmaṇānāṃ varṇanaṃ, dakṣeṇa prajāpatinā prāṇināṃ catvāri varṇānāṃ ca sṛṣṭiḥ, tena svaputrebhyaḥ dhātryāḥ antaṃ jñātuṃ ādeśaḥ janamejaya uvāca |
śrutaṃ brahmayugaṃ brahman yugānāṃ prathamaṃ yugama |
kṣatrasyāpi yugaṃ brahmañchrotumicchāmyahaṃ prabho ||
They too set out along that very path in all directions,
and even today they do not return, like rivers that enter oceans.
3.21.2
sasaṅkṣepaṃ savistāraṃ niyamairbahubhiścitam |
upāyajñaiśca kathitaṃ kratubhiścaiva śobhitam ||
3.21.3
vaiśampāyana uvāca |
etatte kathayiṣyāmi yahyakarmabhirarcitam |
dānadharmaiśca vividhaiḥ prajābhirupaśobhitam ||
3.21.4
te'ṅguṣṭhamātrā munaya ādattāḥ sūryaraśmibhiḥ |
mokṣaprāptena vidhinā nirābādhena karmaṇā ||
3.21.5
pravṛtte cāpravṛtte ca nityaṃ brahmaparāyaṇāḥ |
parāyaṇasya saṅgamya brahmaṇastu mahīpate ||
3.21.6
śrīvṛtāḥ pāvanāścaiva brāhmaṇāśca mahīpate |
caritabrahmacaryāśca brahmajñānāvabodhitāḥ ||
3.21.7
pūrṇe yugasahasrānte prabhāve pralayaṃ gatāḥ |
brāhmaṇā vṛtasampannā jñānasiddhāḥ samāhitāḥ ||
3.21.8
vyatiriktendriyo viṣṇuryogātmā brahmasrambhavaḥ |
dakṣaḥ prajāpatirbhūtvā sṛjate vipulāḥ prajāḥ ||
3.21.9
akṣarādbrāhmaṇāḥ saumyāḥ kṣarātkṣatriyabāndhavāḥ |
vaiśyā vikārataścaiva śūdrā dhūmavikārataḥ ||
3.21.3.21.10
śvetalohitakairvarṇaiḥ pītairnīlaiśca brāhmaṇāḥ |
abhinirvartitā varṇāścintayānena viṣṇunā ||
3.21.11
tato varṇatvamāpannāḥ prajā loke caturvidhāḥ |
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścaiva mahīpate ||
3.21.12
ekaliṅgāḥ pṛthagdharmā dvipadāḥ paramādbhutāḥ |
yātanāyābhisampannā gatijñāḥ sarvakarmasu ||
3.21.13
trayāṇāṃ varṇajātānāṃ vedaproktāḥ kriyāḥ smṛtāḥ |
tena vo brahmayogena vaiṣṇavena mahīpate ||
3.21.14
prajñayā tejasā yogāttasmāt prācetasaḥ prabhuḥ |
viṣṇureva mahāyogī karmaṇāmantaraṃ gataḥ ||
3.21.15
tato nirmāṇasambhūtāḥ śūdrāḥ karmavivarjitāḥ |
tasmānnārhanti saṃskāraṃ na hyatra brahma vidyate ||
3.21.16
yathāgnau dhūmasaṅghāto hyaraṇyā mathyamānayā |
prādurbhūto visarpan vai nopayuñjanti karmaṇi ||
3.21.17
evaṃ śūdrā visarpanto bhuvi kārtsnyena janmanā |
nāsaṃskṛtena dharmeṇa vedaproktena karmaṇā ||
3.21.18
tato'nye dakṣaputrāśca sambhūtā brahmayonayaḥ |
balavanto mahotsāhā mahāvīryā mahaujasaḥ ||
3.21.19
pitrā proktā mahātmāno dakṣiṇā yajñakarmaṇā |
antamicchāmyahaṃ śrotuṃ dhātryāḥ putrā balo hyaham ||
3.21.3.21.20
tato vidhāsye tattvajñāḥ prajānāṃ vipulaṃ balam |
vipulatvāddhi kṣetrāṇāṃ mamāpi vipulāḥ prajāḥ ||
3.21.21
na teṣāṃ darśayad devī cakṣuṣā rūpamātmanaḥ |
prajāpatisutānāṃ vai vipulāsāramicchatām ||
3.21.22
ātmano bhāvanirvṛtte bhāve kṛtayuge tadā |
janitrī sarvabhūtānāmaṇḍajānudbhijāṃstathā ||
3.21.23
saṃvedajananī dhātrī ceti mātrā pracoditā |
aṇutāṃ tanutāṃ caiva jantūnāṃ karmabhoginām ||
3.21.23.c1
iti śrīmahābhārate khilabhāge harivaṃśe bhaviṣyaparvaṇi pauṣkare ekaviṃśo'dhyāyaḥ ||
Translations (1)
- English (machine translation) — English, machine translation