<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [The Mahābhārata and its versions](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata) › [The Nārāyaṇa section of the Śāntiparvan](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya) › 12.324

# The Nārāyaṇa section of the Śāntiparvan 12.324

Nārāyaṇīya 12.324

- **Language:** Sanskrit

### [12.324.1](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.1)

yudhi-ṣṭhira uvāca:  
yadā bhakto bhagavata āsīd rājā mahāvasuḥ  
kimarthaṃ sa paribhraṣṭo viveśa vivaraṃ bhuvaḥ //

### [12.324.2](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.2)

bhīṣma uvāca:  
atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam  
ṛṣīṇāṃ caiva saṃvādaṃ tridaśānāṃ ca bhārata //

### [12.324.3](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.3)

ajena yaṣṭavyam iti devāḥ prāhur dvijottamān  
sa ca chāgo hy ajo jñeyo nānyaḥ paśur iti sthitiḥ //

### [12.324.4](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.4)

ṛṣaya ūcuḥ: bījair yajñeṣu yaṣṭavyam iti vai vaidikī śrutiḥ  
ajasaṃjñāni bījāni chāgaṃ na ghnantum arhatha //

### [12.324.5](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.5)

naiṣa dharmaḥ satāṃ devā yatra vadhyeta vai paśuḥ  
idaṃ kṛtayugaṃ śreṣṭhaṃ kathaṃ vadhyeta vai paśuḥ //

### [12.324.6](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.6)

bhīṣma uvāca:  
teṣāṃ saṃvadatām evam ṛṣīṇāṃ vibudhaiḥ saha  
mārgāgato nṛpa\_2-śreṣṭhas taṃ deśaṃ prāptavān vasuḥ  
antarikṣacaraḥ śrīmān samagrabalavāhanaḥ //

### [12.324.7](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.7)

taṃ dṛṣṭvā sahasāyāntaṃ vasuṃ te tv antarikṣagam\_1  
ūcur dvijātayo devān eṣa chetsyati saṃśayam //

### [12.324.8](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.8)

yajvā dānapatiḥ śreṣṭhaḥ sarvabhūtahitapriyaḥ  
kathaṃ svid anyathā brūyād vākyam eṣa mahān vasuḥ //

### [12.324.9](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.9)

evaṃ te saṃvidaṃ kṛtvā vibudhā ṛṣayas tathā  
apṛcchan sahasābhyetya vasuṃ rājānam antikāt //

### [12.324.10](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.10)

bho rājan kena yaṣṭavyam ajenāho svid auṣadhaiḥ  
etan naḥ saṃśayaṃ chindhi pramāṇaṃ no bhavān mataḥ //

### [12.324.11](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.11)

sa tān kṛtāñjalir bhūtvā paripapraccha vai vasuḥ  
kasya vaḥ ko mataḥ pakṣo brūta satyaṃ samāgatāḥ //

### [12.324.12](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.12)

ṛṣaya ūcuḥ: dhānyair yaṣṭavyam ity eṣa pakṣo 'smākaṃ narādhipa  
devānāṃ tu paśuḥ pakṣo mato rājan vadasva naḥ //

### [12.324.13](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.13)

bhīṣma uvāca:  
devānāṃ tu mataṃ jñātvā vasunā pakṣasaṃśrayāt  
chāgenājena yaṣṭavyam evam uktaṃ vacas tadā //

### [12.324.14](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.14)

kupitās te tataḥ sarve munayaḥ sūryavarcasaḥ  
ūcur vasuṃ vimānasthaṃ devapakṣārthavādinam //

### [12.324.15](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.15)

surapakṣo gṛhītas te yasmāt tasmād divaḥ pata  
adyaprabhṛti te rājan nākāśe vihitā gatiḥ  
asmacchāpābhighātena mahīṃ bhittvā pravekṣyasi //

### [12.324.16](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.16)

tatas tasmin muhūrte 'tha rājoparicaras tadā  
adho vai saṃbabhūvāśu bhūmer vivarago\_1 nṛpaḥ\_2  
smṛtis tv enaṃ na prajahau tadā nārāyaṇājñayā //

### [12.324.17](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.17)

devās tu sahitāḥ sarve vasoḥ śāpavimokṣaṇam  
cintayām āsur avyagrāḥ sukṛtaṃ hi nṛpasya\_2 tat //

### [12.324.18](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.18)

anenāsmatkṛte rājñā śāpaḥ prāpto mahātmanā  
asya pratipriyaṃ kāryaṃ sahitair no divaukasaḥ //

### [12.324.19](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.19)

iti buddhyā vyavasyāśu gatvā niścayam īśvarāḥ  
ūcus taṃ hṛṣṭamanaso rājoparicaraṃ tadā //

### [12.324.20](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.20)

brahmaṇyadevaṃ tvaṃ bhaktaḥ surāsuraguruṃ harim  
kāmaṃ sa tava tuṣṭātmā kuryāc chāpavimokṣaṇam //

### [12.324.21](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.21)

mānanā tu dvijātīnāṃ kartavyā vai mahātmanām  
avaśyaṃ tapasā teṣāṃ phalitavyaṃ nṛpa\_2-uttama //

### [12.324.22](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.22)

yatas tvaṃ sahasā bhraṣṭa ākāśān medinītalam  
ekaṃ tv anugrahaṃ tubhyaṃ dadmo vai nṛpa\_2-sattama //

### [12.324.23](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.23)

yāvat tvaṃ śāpadoṣeṇa kālam āsiṣyase 'nagha  
bhūmer vivarago\_1 bhūtvā tāvantaṃ kālam āpsyasi  
yajñeṣu suhutāṃ viprair vasordhārāṃ mahātmabhiḥ //

### [12.324.24](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.24)

prāpsyase 'smadanudhyānān mā ca tvāṃ glānir āspṛśet  
na kṣutpipāse rājendra bhūmeś cchidre bhaviṣyataḥ //

### [12.324.25](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.25)

vasordhārānupītatvāt tejasāpyāyitena ca  
sa devo 'smadvarāt prīto brahmalokaṃ hi neṣyati //

### [12.324.26](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.26)

evaṃ dattvā varaṃ rājñe sarve tatra divaukasaḥ  
gatāḥ svabhavanaṃ devā ṛṣayaś ca tapodhanāḥ //

### [12.324.27](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.27)

cakre ca satataṃ pūjāṃ viṣvaksenāya bhārata  
japyaṃ jagau ca satataṃ nārāyaṇamukhodgatam //

### [12.324.28](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.28)

tatrāpi pañcabhir yajñaiḥ pañcakālān ariṃdama  
ayajad dhariṃ surapatiṃ bhūmer vivarago\_1 'pi san //

### [12.324.29](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.29)

tato 'sya tuṣṭo bhagavān bhaktyā nārāyaṇo hariḥ  
ananyabhaktasya satas tatparasya jitātmanaḥ //

### [12.324.30](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.30)

varado bhagavān viṣṇuḥ samīpasthaṃ dvijottamam  
garutmantaṃ mahāvegam ābabhāṣe smayann iva //

### [12.324.31](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.31)

dvijottama mahābhāga gamyatāṃ vacanān mama  
samrāḍ rājā vasur nāma dharmātmā māṃ samāśritaḥ //

### [12.324.32](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.32)

brāhmaṇānāṃ prakopena praviṣṭo vasudhātalam  
mānitās te tu viprendrās tvaṃ tu gaccha dvijottama //

### [12.324.33](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.33)

bhūmer vivarasaṃguptaṃ garuḍeha mamājñayā  
adhaścaraṃ nṛpa\_2-śreṣṭhaṃ khecaraṃ kuru māciram //

### [12.324.34](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.34)

garutmān atha vikṣipya pakṣau mārutavegavān  
viveśa vivaraṃ bhūmer yatrāste vāgyato vasuḥ //

### [12.324.35](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.35)

tata enaṃ samutkṣipya sahasā vinatāsutaḥ  
utpapāta nabhas tūrṇaṃ tatra cainam amuñcata //

### [12.324.36](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.36)

tasmin muhūrte saṃjajñe rājoparicaraḥ punaḥ  
saśarīro gataś caiva brahmalokaṃ nṛpa\_2-uttamaḥ //

### [12.324.37](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.37)

evaṃ tenāpi kaunteya vāgdoṣād devatājñayā  
prāptā gatir ayajvārhā dvijaśāpān mahātmanā //

### [12.324.38](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.38)

kevalaṃ puruṣas tena sevito harir īśvaraḥ  
tataḥ śīghraṃ jahau śāpaṃ brahmalokam avāpa ca //

### [12.324.39](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324.39)

etat te sarvam ākhyātaṃ te bhūtā mānavā yathā  
nārado 'pi yathā śvetaṃ dvīpaṃ sa gatavān ṛṣiḥ  
tat te sarvaṃ pravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanā nṛpa\_2 //

## Linked texts (4)

- [Critical edition (BORI)](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa*crit.12.324.1) — Sanskrit
- [Mokṣadharma](https://indike.org/pramana/in.purana.moksadharma.69.2) — Nārāyaṇa, Sanskrit
- [Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker)](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda*early*bakker.13.9.38.p3) — Sanskrit
- [Vāsudevamāhātmya](https://indike.org/pramana/in.purana.sthala.vasudevamahatmya.6.46) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.narayaniya.12.324) · Pramāṇa
