Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.197

Bhāratabhāvadīpa 1.197

Language
Sanskrit

1.197.1

saptanavatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ pureti | śamitā yajñe paśuvadhakartā tasya karma śāmitram ||

1.197.2

yamo dīkṣitaḥ | satre hi ye yajamānāsta ṛtvijaḥ sarveṣāṃ dīkṣāsti yajamānatvāt | kālātipātāt maraṇakālātikramāt ||

1.197.3

yatra prajāpatistatra somādayaḥ samājagmuḥ ||

1.197.7

tasminkṛtasarvakārye samāpitayajñe sati eṣāṃ lokānāmantakālo bhavitā ||

1.197.8

ataḥ vaivasvatasyaiva tanuḥ pravṛddhā yogabalena vipulā vibhaktā dvaidhībhāvaṃ gatā satī | sā eṣām anto vināśo bhavitā vīryaṃ devatāsāmyam ||

1.197.11

tasyāḥ aśrubinduḥ sandhirārṣaḥ ||

1.197.12

kāmaye śrotum ||

1.197.14

yuvatīsahāyaṃ rudram ||

1.197.15

akṣaiḥ hetubhiḥ pramattam asāvadhānam ||

1.197.16

saṃstambhitaḥ vajraṃ moktum udyataḥ san ata eva sthāṇuvi ||

1.197.17

krīḍayā paryāptaṃ krīḍā samāptā ||

1.197.19

enaṃ biladvārarodhinam | adrirājaṃ nivartaya dūrīkuru yathā balādikaṃ tavāprameyaṃ tathā nivartaya ||

1.197.21

tataḥ śīghram apraveśāddhetoḥ ||

1.197.23

evaṃ darīṃ praviśetyuktaḥ uvāca he bhava adya tvam aśeṣasya bhuvanasya ādyaḥ patirasi | adyetyanena māṃ jitvaiva na tvanyatheti sūcitam ||

1.197.24

śeṣaṃ prasādam 'śeṣaḥ saṅkarṣaṇe vadhe anante nā prasāde ca' iti medinī ||

1.197.27

durādharo duṣprāpaḥ ||

1.197.28

vīryeṇa śukradvārā puruṣam aṃśabhūtaṃ dadyāṃ svayaṃ tu adhikārikatvādihaiva tiṣṭheyamiti bhāvaḥ ||

1.197.29

tejasvī indrośaḥ ||

1.197.30

sannisargātsusvabhāvāt | śriyamiti | draupadī svargaśrīḥ tām ||

1.197.31

taiḥ viśvabhugādibhiḥ sa devo mahādevaḥ ||

1.197.32

vyadadhāt vihitavān ājñaptavānityarthaḥ | udvabarha uddhṛtavān ||

1.197.33

atra keśāveva retorūpau | pāṇḍavānāmiva rāmakṛṣṇayorapi prakaraṇasaṅgatyarthaṃ sākṣāddevaretasa utpatteravaśyavaktavyatvāt | ata eva devakyāṃ rohiṇyāṃ ca sākṣātkeśapraveśa ucyate na tu vasudeve | tathā sati tu 'devānāṃ reto varṣaṃ varṣasya reta moṣadhayaḥ' ityādi śrautapranāḍyā'smadādivattayorapi vyavadhānena devaprabhavatvaṃ syāt | tathā ca | etannānāvatārāṇāṃ nidhānaṃ bījamavyayamiti bhagavataḥ sākṣānmatsyādyavatārabījatvemucyamānaṃ virudhyeta | api ca keśaretasordehajatve samānepi retaḥprabhavatve'rvāksrotastvena manuṣyatvaṃ putratvaṃ ca syāt | tathā ca ’kṛṣṇastu bhagavānsvayam’ iti śrīmadbhāgavatātiḥ saṅgacchate | na ca keśoddharaṇātkṛṣṇasyāpyaṃśatvaṃ pratīyata iti vācyam | keśasya dehāvayavatvābhāvāt | tasmānnamucivadhe kartavye yathā'pāṃ phene vajrasya praveśa evaṃ devakīrohiṇyorjaṭharapraveśe kartavye keśadvayena dvārabhūtena bhagavata: kātsnyenaivāvirbhāvo draṣṭavya iti yuktam ||

1.197.37

divyaṃ dyotamānaṃ divi vihitaṃ vā sārvajñyapradatvāt ||

1.197.38

tasya rājñaḥ tasmai rājñe ||

1.197.39

baddhāpīḍān parihitālaṅkārān | tālamātrān tālavṛkṣapramāṇān ||

Linked texts (1)