Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.60

Bhāratabhāvadīpa 1.60

Language
Sanskrit

1.60.1

ṣaṣṭitamaḥ adhyāyaḥ śrutveti ||

1.60.2

kālī satyavatī ||

1.60.3

iṣṭayā icchayā dehaṃ sadyo'vīvṛdhat vardhitavān | devīmitipāṭhe devīṃ mātaraṃ varadānena vā sa sarasvatīṃ vā upabṛṃhaṇairavīvṛdhat vardhitavān | devī vṛddhimevāha | vedāniti | cādvedārthān | adhijage adhigatavān ||

1.60.4

yannaitīti | yattapa ādinā kaścinnaiti nātyeti nātiśete iti prāñcaḥ | yadvastu tapa ādinā kaścinnaiti na prāpnoti tadapyātmatattvamadhijage iti pūrveṇa sambandhaḥ | tathā ca na karmaṇā na prajayā dhanena nāyamātmā pravacanena labhyo na medhayā na bahunā śrutena ityādiśrutibhyastapa ādināpi duṣprāpamātmatattvaṃ jātamātra evādhigatavānityarthaḥ | manyunā yajñena ||

1.60.5

vivyāsa vibhaktavān | hautrādhvaryavaudgātrāṇi kāṇḍāni tretānupayuktaṃ kāṇḍaṃ ca pṛthakkṛtavānityarthaḥ | parāvare nirupādhisopādhibrahmaṇī jānātīti parāvarajñaḥ brahmarṣiḥ | brāhmaṇaścāsau mantradraṣṭā cetyarthaḥ | kaviḥ krāntam atītāditaddarśī ||

1.60.6

puṇyakīrtirmahāyaśāḥ | yo guṇaughaḥ | śrūyamāṇastādṛśaguṇārjane puruṣaṃ vyāpārayati sā kīrtiḥ | yathā yudhiṣṭhirasya dharmaniṣṭhatvam | kṛvikṣepe'smātsañjñāyāṃ ktic | yaśca guṇaugho gṛhyamāṇaḥ puruṣamālhādayatyeva na pravartayati sa yaśaḥ | yathā jyotsnā candrasya | yathā viṣṇorlokatrayākramaṇaṃ padatrayeṇa vasiṣṭhasya vākṣamā rāmasya seturyaśaḥ ||

1.60.7

sadaḥ yajñamaṇḍapam ||

1.60.8

devairityatra meghairiti pāṭhe meghāśadbānmatvārthīyo'rśaādyac | medhāvadbhirbahubhirbṛhaspatibhirivetya bhūtopamā | bṛhaspaterekatvāt ||

1.60.9

mūrdhni paṭṭasthāne'bhi'ṣiktairmūrdhābhiṣiktaiḥ | yajñasaṃstare yajñāṅgānāṃ racanānuṣṭhāne ityarthaḥ ||

1.60.13

pitāmahāya brahmatulyāya | kṛṣṇāya nyāsāya ||

1.60.14

viṣṭarādibhirmadhuparkārcanaṃ darśitam | tatra niveditāṃ gāṃ samanujñāpitavān byāso mā gāmanāgāmiti mantraliṅgāttasyā avadhyatvaṃ manyamānaḥ | tadyathaivādo manuṣyarāja āgate'nyasminvārhatyukṣāṇaṃ vā vehataṃ vā kṣadante ityarthavādastu rāgaprāptānuvādasarūpo na vidhāyakaḥ | māvadhiṣṭheti niṣedhaliṅgasya anāgāmiti niraparādhatvahetūpodvalitasya prabalataratvāt | vehataṃ vadhyāṃ gāṃ kṣadante hiṃsanti ||

1.60.15

upopaviśya samīpe upaviśya ||

1.60.16

prativedya pratikhyāpya | atra pūjā stutireva ||

1.60.17

idaṃ vakṣyamāṇam ||

1.60.18

pratyakṣadarśivān pratyakṣadarśī | anyebhyo'pi dṛśyanta iti vanip ||

1.60.19

bhedaḥ vairam | akliṣṭaṃ rāgadveṣādiśūnyaṃ karma yeṣāṃ teṣām akliṣṭakarmaṇām ||

1.60.20

pitāmahānāṃ prapitāmahānām ||

1.60.24

bhedaṃ vairamūlaṃ sarvavināśaṃ ca tatphalam ||

Linked texts (1)