Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.73

Bhāratabhāvadīpa 1.73

Language
Sanskrit

1.73.1

trisaptatitamo'dhyāyaḥ sunyaktamiti gotrapravartako'pi tapasā brāhmaṇo'pi jātitaḥ kṣatriya eva viśvāmitra iti bhāvaḥ | ita ūrdhvaṃ vā tasya brāhmaṇatvamiti kalpyam ||

1.73.4

gāndharvo varavadhvoraikamatyena kṛtaḥ ||

1.73.5

phalāhāraḥ phalānyāhartuṃ gataḥ ||

1.73.7

'na strī svātantryamarhati' iti nyāyavirodhamāśaṅkyāha | ātmana iti ||

1.73.8

pūrvoktagāndharvavivāhasya kartavyatāṃ vaktuṃ vivāhabhedānāha | aṣṭāviti | brāhmaḥ alaṅkṛtya kanyādānam | tadvadeva yajñānte ṛtvije dānaṃ daivaḥ | sahobhau dharmaṃ caratāmiti buddhyādānaṃ prājāpatyaḥ | varādgomithunaṃ śulkaṃ gṛhītvā | dānamārṣaḥ | bahu dhanaṃ gṛhītvā dānamāsuraḥ ||

1.73.9

gāndharvo byākhyātaḥ | suptānāṃ pramattānāṃ vāpaharetsa paiśācaḥ | hatvā bhitvā ca śīrṣāṇi rudatīṃ rudadbhyo haretsa rākṣasaḥ | ityete'ṣṭau kramādvyākhyātāḥ ||

1.73.11

pañcānāṃ brāhmādīnāṃ trayaḥ brāhmadaivaprājāpatyā dharmyāḥ | dvāvārṣāsurau kanyāśulkagrahaṇādadharmyau ||

1.73.12

tayorapyāsuraḥ paiśācavadatyantaṃheya ityāha paiśāca iti ||

1.73.13

pariśeṣādgāndharvarākṣasau kṣatriyasya dharmyāvityāha gāndharveti | miśrau rukmiṇī vivāhe ||

1.73.20

uvāsa saṅgaṃ kṛtavān | atrādhikagranthe | 'mūkāścaiva kirātāśca kubjavāmanakaiḥ saha | sahitā kañcukivarairvāhinī sūtamāgadhaiḥ ||' iti ślokaḥ paṭhyate | tasyārthaḥ | mūkāḥ antaḥ purarakṣaṇayogyāhitamitabhāṣiṇaḥ | kirātāścāmaravāhinyaḥ striyaḥ | 'kirāto mlecchame desyādbhūnimbelpatanāvapi | 'striyāṃ cāmaravāhinyāṃ kur̤anī durgayorapi' iti medinī | kubjavāmanakāścandanapuṣpodakādidharāśceṭyaśceṭāśca | kañcukinaḥ antaḥpurādhyakṣāḥ | ‘kañcukyantaḥpurādhyakṣe' iti medinī | vāhinī preṣyā iti śeṣaḥ ||

1.73.21

tayā vāhinyā ||

1.73.30

paraṃ śatrum | cakraṃ sainyam | cakraḥ koke pumān klībaṃ vraje sainyarathāṅgayoḥ iti medinī | idameva cakravartiśabdapravṛttinimittam ||

Linked texts (1)