Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 12.188

Bhāratabhāvadīpa 12.188

Language
Sanskrit

12.188.1

kathaṃ sṛṣṭāni bhūtānītyasyottaramuktvā kathaṃ varṇavibhaktaya ityasyottaramāha- asṛjadityādi | tatra pūrvaṃ cittaprasādena ānantyamaśnuta ityuktaṃ cittaprasādaśca svadharmaphalamato dharmaṃ nirūpayati- brāhmaṇān brahmaniṣṭhān prajāpatīn marīcyaṅgiraādīn | ātmanastejaḥ satyasaṅkalpatvādi sāmarthyaṃ tena nirvṛttān utpāditān brahmaṇā ||

12.188.2

dharmaṃ yajñādiṃ tapaḥ kṛcchracāndrāyaṇādi śāśvataṃ brahma nityaṃ vedaḥ | ācāraṃ snānādiṃ śaucaṃ prāyaścittādi ||

12.188.4

varṇāḥ sāttvikaṃ rājasaṃ tāmasaṃ miśraṃ ceti svacchatvādisāmyāt guṇavṛttaṃ varṇaśabdenocyate ||

12.188.5

sitaḥ svacchaḥ sattvaguṇaḥ prakāśātmā śamadamādisvabhāvaḥ | lohito rajoguṇaḥ pravṛttyātmā śauryateja ādisvabhāvaḥ | pītakaḥ rajastamovyāmiśraḥ kṛṣyādinihīnakarmapravartakaḥ | asitaḥ kṛṣṇaḥ āvaraṇātmā tamoguṇaḥ svataḥ prakāśapravṛttihīnaḥ śakaṭavat parapraryaḥ ||

12.188.6

idamākṣipati - cāturvarṇyasyeti varṇena jātyā varṇaḥ sāttvikatvādi bhidyate | tanneti śeṣaḥ | tatra hetuḥ- sarveṣāmiti ||

12.188.7

naḥ asmākaṃ brāhmaṇānāmapi kāmakrodhādi rajastamaḥkāryaṃ nigrahāya prabhavati samarthaṃ bhavati | ataḥ sattvādivyabhicārānna tatprayuktā jātyādivyavasthetyarthaḥ ||

12.188.9

jaṅgamānāṃ paśvādīnām | tasmātsarveṣāṃ samānadharmatvāt | paśuvṛkṣādiṣviva manuṣyeṣvapi na jātibhedaniścaya ityarthaḥ ||

12.188.10

brāhmaṃ brāhmaṇajātimat | tatra hetuḥ brahmaṇeti | varṇatāṃ kṣatriyādibhāvam ||

12.188.11

raktāṅgāḥ rajoguṇamayāḥ ||

12.188.12

pītāḥ rajastamomayāḥ ||

12.188.13

kṛṣṇāḥ kevalatamomayāḥ ||

12.188.14

vyastāḥ pṛthakkṛtāḥ dvijāḥ brāhmaṇāḥ teṣāṃ caturṇāmapi varṇānām ||

12.188.15

caturaḥ catvāraḥ brāhmī vedamayī caturṇāmapi varṇānāṃ brahmaṇā pūrvaṃ vihitā lobhadoṣeṇa tu ajñānatāṃ tamobhāvaṃ gatāḥ śūdrā anadhikāriṇo vede jātā ityarthaḥ ||

12.188.16

brahmatantraṃ vedoktānuṣṭhānaṃ tatsthāḥ tatparāḥ | atasteṣāṃ brahma ātmānaṃ dhārayatāṃ puruṣārthatvena niścinvatāṃ jijñāsūnāṃ tapa ādikaṃ na naśyati ||

12.188.17

brahma caiveti | sṛṣṭaṃ sarvakāryaṃ paraṃ brahmābhedena ye advijāḥ hīnadvijāste na jānantīti yojanā tatra tatra yoniṣu jātayo janmāni ||

12.188.18

tānevāha- piśācā iti ||

12.188.19

brāhmaṇaḥ brahmaṇi vede vihito brāhmaṇaḥ saṃskāro yāsāṃ tāḥ vedoktasaṃskāravatyaḥ | apare'rvācīnā ṛṣayaḥ paraiḥ prācīnaiḥ sṛjyante ||

12.188.20

evaṃ prāptāṃ mīmāṃsakasammatāmanavasthāṃ nivārayati - ādīti | akṣayā nāśahīnā avyayā apacayahīnā yato mānasī rajjūragavanmanomātrajanyā na hi rajjūrago naśyatyapacīyate vā | anutpannatvāt | dharmatantraṃ yogānuṣṭhānaṃ tadeva param ayanaṃ vilayasthānaṃ yasyāḥ sā tathā ||

Linked texts (1)