The Great Epic of the Bhārata dynasty 12.191
Bhāratabhāvadīpa 12.191
- Language
- Sanskrit
12.191.1
evam anṛtāt khalu tamaḥ prādurbhūtamityādigranthaśravaṇena duḥkhādudvigno mokṣaṃ ca durlabhaṃ manvānaścittaśuddhidvārā mokṣaprāpakaṃ puṇyameva śreya iti niścinvaṃstadviśeṣaphalāni pṛcchati sārāsāravivekārtham - dānasyetyādinā | dānasya dānarūpasya dharmasyetyekaḥ praśnaḥ ||
12.191.2
śāntiruparatiḥ ||
12.191.5
kasyādhikāriṇaḥ kiṃ rūpaṃ dharmācaraṇam ||
12.191.6
svadharmo varṇāśramaniyatadharmaḥ tasyācaraṇe yuktā avahitāḥ yo'nyathā viparītācāraḥ sa muhyate ||
12.191.7
svocitameva dharmaṃ pṛcchati- yaditi | caturṇāmāśramāṇāṃ dharmaścāturāśramyaṃ teṣāmāśramāṇām ||
12.191.8
tandrī - ardhanidrā ālasyam - anuyogaḥ abhyāsaḥ - akṣaragrahaṇaṃ śravaṇaṃ tadarthavicāraḥ ||
12.191.9
mānasaṃ manaḥ sidhyate satyasaṅkalpādisiddhiṃ prāpnoti ||
12.191.10
samyagudita ācāraḥ samudācārastasya lakṣaṇam | samāvṛttānāṃ samāpitagurukulavāstavyānāṃ snātakānāṃ sahadharmacaryaṃ sahobhau caratāṃ dharmamiti dampatyoḥ sahādhikārikaṃ dharmaṃ taccaryāphalaṃ putrajanma | prakarṣaḥ yathā uṣastasya cākrāyaṇasya sarvairbāhmaṇairajñātāḥ prastāvādidevatā upadiśato rājñā sarvartviktulyadakṣiṇāpradānahetuḥ | nirmitaṃ yājanamadhyāpanaṃ pratigrahaśca adrisārāḥ maṇidivyauṣadhisvarṇādyākārāstebhyo gatena prāptena | bhikṣā'tithibhyaḥ balirbhūmau homaḥ | saṃvibhāgaḥ putrādibhyo vibhajanam ||
12.191.11
dravyopaskāraḥ dhanavarjanam | dravyopaskara iti pāṭhe dravyāṇāṃ phalamūlanīvārādīnām upaskaraḥ sampādanaṃ sukhaśaktyā sukhavatyā śaktyā na tu dehapīḍayā satkriyā ca kartavyeti śeṣaḥ ||
12.191.13
nivāpena pitṛtarpaṇena ||
12.191.16
api cātra vātsalyādidharme mālyādilābhaḥ saṅkalpasamakālaṃ siddhyatītyarthaḥ ||
12.191.17
trivargo dharmārthakāmāstaiḥ sahitā guṇānāṃ sattvarajastamasāṃ nirvṛttiḥ kṛtārthatā muktihetoḥ sattvapuruṣānyatākhyāterjananānnaṣṭādhikāratetyarthaḥ | śiṣṭānāṃ tattvamasītyādivākyairgurubhiranuśiṣṭānām ||
12.191.18
uñchaḥ kaṇaśa ādānaṃ tena vṛttirjīvanamasya kāmasukham ārambhāśceti dvandvaḥ ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit