Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 13.85

Bhāratabhāvadīpa 13.85

Language
Sanskrit

13.85.1

asurā iti ||

13.85.12

niryāsā dārugatā lākṣāda‌yo vṛkṣarasāḥ ||

13.85.13

naṣṭaḥ adarśanaṃ gataḥ ||

13.85.15

nanu sarve surā ityuddiśya devyāḥ śāpātkathaṃ vahnau na śāpaḥ sa tatra nāsīditi cettena kimityata āha- na hīti | vahnestejasvittvānna śāpo dṛśyate iti bhāvaḥ ||

13.85.16

kāmaḥ kāmyamāno vahniḥ saṅkalpaḥ apatyaviṣayastadartham abhiruciḥ sarvato rocamāno bhavat astu ||

13.85.22

naṣṭam adarśanaṃ gatam ātmani jale jalasya tejojanyatvāt ||

13.85.28

na rasāniti | rasanendriyahīno bhaviṣyasītyarthaḥ ||

13.85.31

ajihvā apīti cchedaḥ ||

13.85.46

ūṣmām ūṣmāṇaṃ ḍāvubhābhyāmiti mannantāt ḍāp adhiśayatā adhiśayānena ||

13.85.59

abuddhipatitena akasmājjātena ||

13.85.62

eṣeti | yathā kārtikeyaḥ sarvadevānāmajeyaṃ daityaṃ nihatavān evaṃ tatsodaraṃ suvarṇamapi sarveṣāṃ dharmāṇāmajayyaṃ duritaṃ nāśayati lokaṃ ca tādṛśaṃ jayatītyarthaḥ ||

13.85.69

rudrasya agnestejastena pradharṣitā rudro vā eṣa yadagniriti śruteḥ ||

13.85.73

kadaṃvānāṃ kadambapuṣpāṇām ||

13.85.88

devasya mahata iti rudrasyetyarthaḥ ||

13.85.99

vispandān kaṇān tābhiḥ patitābhī retaḥkaṇikābhiḥ saha pāṃsūn saṅgṛhya ||

13.85.100

prādurbhāvaścaramadhātuḥ ||

13.85.102

bhūtagrāmaṃ caturvidhaṃ tattejasastasya triguṇamayasya retasaḥ sambandhī yastejoṃśo rajoṃśastasmāttaijasaṃ pravṛttipradhānaṃ jaṅgamamabhūt ||

13.85.103

tamasastamo'ṃśāttāmasaṃ sthāvaraṃ sattvāṃśastūbhayatrānugata ubhayeṣu sāttvikānāṃ bhāvānāṃ dharmahetutvādīnāṃ darśanāt | sa iti | sa sattvatguṇastejasaḥ prakāśarūpāyā buddheḥ svarūpamityarthaḥ | buddhestejastvaṃ prakāśakatvasāmyānmanojyotiritimantraliṅgācca tasya dhīsattvasya ca ākāśam ākāśādi kṛtsnaṃ viśvaṃ svarūpaṃ taddhi labdhasattvātmakaṃ tadātmanā pariṇamata iti bhāvaḥ ||

13.85.104

tasmātsarveṣu bhūteṣu tamomayeṣu jaḍeṣu śarīreṣu sattvaṃ prakāśaḥ uttamaṃ tejaḥ dharmapravṛttiśca tatsarvaṃ tasmādvahnau hutātprajāpatiśukrājjajñire ityarthaḥ ||

13.85.105

prasavajaiḥ kāraṇajairguṇaiḥ tānevāha - bhṛgiti | bhṛjjati pāvayatīti bhṛk jvālā sākṣājjvālā ityeva bhṛguriti nāma ||

13.85.106

aṅgārāśritā alpajvālā nirdhūmāstābhyaḥ kavirabhūdityarthaḥ | bhṛgiti vyācaṣṭe - saheti ||

13.85.108

atraiva kuśoccaye atra atraiveti sambandhaḥ vyapohebhyaḥ samūhebhyaḥ ||

13.85.109

aśrutaḥ aśrusakāśāt ||

13.85.110

srotobhyaḥ śrotrādīndriyebhyaḥ | balāt vīryāt ||

13.85.111

etasmādagnijatvāt ||

13.85.114

divisthitāḥ grahatārādayaḥ dhiṣṇyeṣu sthāneṣu ||

13.85.117

trīṇi bhṛgvaṅgiraḥkavisañjñāni ||

13.85.118

avaśaḥ ātmā cittaṃ yasya so'vaśātmakaḥ bhrānta ityarthaḥ ||

13.85.132

kaveḥ putrā vāruṇā ityanena svīyabhāgo'pi kavirbrahmaṇā varuṇāya samarpita ityunneyam ||

13.85.138

naḥ asmān santariṣyanti santārayiṣyanti ||

13.85.140

viduṣaḥ vidvāṃsaḥ ||

13.85.143

kṣamayāma svotkarṣārtham anyonyābhibhavāya na yatāmaha ityarthaḥ ||

13.85.144

te anena kṣamāvatā ādinidhane utpattipralayayorantarāle ||

13.85.146

devaśreṣṭhasya rudrasya ||

13.85.147

dhāraṇā niścayaḥ ||

13.85.148

vedaśrutiriti | agnāvanugatentarā āhutī hiraṇya uttarāṃ juhuyāditi kalpakāreṇa dārśitā ||

13.85.149

valmīkavapāyāṃ sānnāyyamiti dadhipayasoḥ sahahoma uktaḥ | brāhmaṇapāṇyajakarṇadarbhastambāpsu kāṣṭheṣvityetāni śrutau dṛśyante ||

13.85.150

śakaṭorvī tu śrutyantarāt jñeyā parasya tīrthāderapsu ||

13.85.153

rājarājyena kuberatvena ||

13.85.159

tebhyo lokebhyo na ca kṣarati ||

13.85.160

agniṃ śrautaṃ smārtaṃ vā sañjanayitvā prātaḥ prāduṣkṛtya udyakāle dadyāt ||

13.85.161

agnimiti | agnyādityayoḥ prādurbhūtayorantarāle kāle suvarṇadānam, iṣṭena guṇena bhuvi divi prakāśamānena rūpeṇa mayā stheyamityevaṃrūpeṇa guṇena antarālakālena ca guṇena saṃvṛttaṃ samānaṃ jātaṃ, etacca guṇajñānaṃ pravartakam agnijatvāddhiraṇyamagniḥ iti śabdaḥ prakārārthaḥ | hiraṇyaṃ puraskṛtya sāyamuddharediti sāyamuddharaṇakālātikrame sūryasya hiraṇyapuraskāravacanāddhiraṇyamādityatvenāpi jānīyāt atastayorantarāle suvarṇaṃ dadat tādṛśameva phalaṃ prāpnotītyarthaḥ ||

Linked texts (1)