Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 2.21

Bhāratabhāvadīpa 2.21

Language
Sanskrit

2.21.1

eṣa māgadhaḥ magadhadeśasambandhī niveśaḥ vinyāsaḥ ||

2.21.6

gautamasya kṣayāditi kṣayāt‌ aiśvaryāt‌ asau śūdrāyāṃ jāto'pi kākṣīvadādīnāṃ vaṃśaḥ mānavaṃ vaṃśaṃ bhajate | sa gautamasya nṛpāṇāmuparyanugrahaḥ ||

2.21.7

gautamakṣayaṃ gṛham‌ ||

2.21.8

gautamaukaḥ gautamasya oko gṛham‌ ||

2.21.14

purasya giriṃ puraprākārasaṃlagnaṃ giritulyaṃ mahāstambhaṃ ’vuruja’ iti bhāṣāyāṃ prasiddham‌ ||

2.21.15

caityakaṃ nagarasūcakam‌ ||

2.21.16

yatreti | māṃsādaṃ māṃsāhāram ṛṣabhaṃ vṛṣabhākāraṃ daityamāsasāda hatavān‌ | bherīḥ dundubhīn‌ māsatālābhiḥ māsena tālo dhvaniparicchedo yāsāṃ tābhirākṛtibhiḥ upalakṣitā iti yojyam‌ | mahato hi kāṃsyādibhājanasya sakṛdāha tasya cirakālānuvartī dhvaniriti prasiddham | pūrve tu māsaśabdena dvādaśasaṅkhyā tālaśabdena madhyamāṅguṣṭhapramāṇaṃ coktvā dvādaśatālapramāṇābhiriti vyācakṣate | ākṛtibhiḥ sammitā ityadhyāhṛtya yojanā ubhayatra samānā | 'tālaḥkaratale'ṅguṣṭhamadhyamābhyāṃ ca sammite | gītakālakriyāmāne tālaḥkhaḍgādimuṣṭiṣu' iti viśvaḥ | māṃsanālābhiriti goḍapāṭhe tu māṃsasya nālavadveṣṭanakartrībhiḥ māṃsanālābhibardhrībhiḥ ||

2.21.17

tena carmaṇā ca ānahyeti vyavahitena sambandhaḥ avacūrṇitāḥ avakīrṇā vyāptā ityarthaḥ yatra purasya girau ||

2.21.19

caityakaṃ cityā dṛṣadāṃ cayanena nirvṛttam ||

2.21.20

śṛṅgaṃ taṃ girimeva śrṛṅgavaducchritaṃ bhāṣāyāṃ ’manurā’ iti prasiddham‌ ||

2.21.23

paryagnyakurvan‌ jvalatā ulmukena parito bhrāmyamāṇena yājñiyaṃ paśumiva paryagnikṛtavantaḥ ||

2.21.27

virāgavasanāḥ vicitrarāgavasanāḥ ||

2.21.28

govāsaṃ goṣṭham‌ ||

2.21.30

kakṣāḥ dvāradeśāḥ uttamamadhyamādhamajanāvasthitiyogyāḥ ||

2.21.39

svastyastu kuśalaṃ rājan‌ | kuśalaṃ nirvighnaṃ yathā syāttathā svasti sutarāṃ yat asti avināśi mokṣapadaṃ tatte astu | kṛṣṇasamakṣaṃ mariṣyamāṇasya tatprāptyavaśyambhāvāditi bhāvaḥ | mā jīvetyarthaḥ ||

2.21.42

bahirmālyānulepanāḥ bahiḥ samāvartanādinimittaṃ vinā ||

2.21.46

vāci vīryaṃ na tu kriyāyāṃ viliṅgastham anyaliṅgamanyatkarmetyarthaḥ ||

2.21.47

arhaṇāṃ pūjām asmadāgame asmān‌ prati āgamane ||

2.21.50

snātakatvaṃ samarthya bahirmālyatvādikamapi kṣatriyatvena samarthayate viśeṣetyādinā ||

2.21.51

vacastasya vāgvīryatvasya ||

2.21.53

advāreṇetyādinā vairaṃ prakāśayati ||

Linked texts (1)