The Great Epic of the Bhārata dynasty 2.45
Bhāratabhāvadīpa 2.45
- Language
- Sanskrit
2.45.1
uruvikramaḥ ururmahān viśvavyāpī vikramaḥ pādavikṣepo sa śiśupāle hariṇāsahābhedāt ||
2.45.2
tāvat raṇaṃ gacchā yāvattvāṃ nihanmi niścayena prāpnomi | hantergatyarthatvena prāptyarthatvāt sadyaḥ kaivalyepsuṃ māṃ jarāsandhamiva jitamātraṃ mā muñcetyarthaḥ | sahitaṃ sarvapāṇḍavairiti pāṇḍavānāmapi viṣṇvaśatvaṃ darśayati ||
2.45.3
avadhyāḥ avadhau maryādāyāṃ sādhavaḥ maryādāparipālakāḥ me matāḥ eṣa seturvidhṛtireṣāṃ lokānāmasambhedāyeti paramātmanastāvanmaryādāvidhārakatvaṃ spaṣṭam | tadaṃśatvātpāṇḍavānāmapītyarthaḥ | atra hetumāha nṛpatīniti | arājā nāsti rañjako'smādanya iti arājā | 'etasyaivānandasyānyāni bhūtāni mātrāmupajīvanti eṣa hyevānandayāti' ityādinā paramātmana eva mukhyarañjakatvaśruteḥ ||
2.45.4
tvāndāsaṃ tvām adāsamiti chedaḥ | tvā tvām ando bandhaḥ andi bandhane dhātuḥ | tam asyati kṣipatīti adā sambandhanāśakaṃ bālyādārabhyeti śeṣaḥ | durmatim anarhaṃ duḥsthitāṃ matiṃ praveṣṭum anarhamityarthaḥ | arhavatpūjyavat te'pi vadhyāḥ | avopasargasya bhāgurimatena akāralopaḥ pūrvavadarthaḥ ||
2.45.6
evaṃ gūḍhāśayena stuto'pi bhagavān rūḍhyarthābhiprāyeṇa lokadṛṣṭyā taṃ hantuṃ vairamāviṣkaroti | eṣa naḥ śatrurityādinā | nahitaḥ supsupeti samāsaḥ nekadhetyādivat dveṣītyarthaḥ ||
2.45.10
sauvīrān deśaviśeṣān ito hastināpurāt gatāṃ prasthitām | sauvīrātpratipattau ceti pāṭhe pratipattau vivāhakāle babhroryādavasya ||
2.45.11
doṣāntaramāha eṣa iti karūṣo deśabhedaḥ tadrājārthe'ṇ māyāṃ praticchannaḥ kapaṭena tadveṣaṃ kṛtvetyarthaḥ | vaiśālīṃ viśālapurīṃ tadadhipasya kanyām ||
2.45.13
tāni pūrvoktāni nibodhata ||
2.45.18
matpūrvāṃ pitrādibhiḥ pūrvaṃ mahyaṃ pratiśrutām ||
2.45.19
manyamānaḥ svīkurvāṇaḥ ||
2.45.20
kṣama kṣamasva śraddhāpitṛṣvasurvacasi avaśyānuṣṭheyatvabuddhiḥ ||
2.45.23
yācata iti pāṭhe yācanaṃ yācaḥ tasmātprathamārthe tasiḥ ||
2.45.24
yācitaṃ mayā dattaṃ pratiśrutam | tāni śatam aparāddhāni | vadhayiṣyāmi vadhaṃ prāpayiṣyāmi | ṇyantādvadhaśabdāt lṛṭ ||
2.45.26
tejo liṅgaśarīram agryaṃ saṃsārānāditayā'nādi ||
2.45.28
tacca bhagavatā svamahimānaṃ prakāśayatā sarveṣāṃ dṛṣṭiviṣayīkṛtaṃ tena adbhutatamam etaddarśanam | yadviveśa mahābāhuṃ tattejaḥ puruṣottamamityantasya śiśupālavadhasya tātparyaṃ dveṣādināpyante bhagavatsmaraṇaṃ tatprāptiheturiti yathoktaṃ śrīmadbhāgavate | 'gopyaḥ kāmādbhayātkaṃso dveṣāccaidyādayo nṛpāḥ | sambandhādvṛṣṇayaḥ snehādyūyaṃ bhaktyā vayaṃ prabho' iti kṛṣṇaṃ prāptā iti śeṣaḥ ||
2.45.59
sabhājayata prīṇitavān ||
2.45.64
saṅgṛhya nirudhya ||
2.45.66
tvā tvāṃ saṃvidaṃ samayam ||
2.45.67
anugamanādiśiṣṭācārapradarśako'dhyāyaśeṣaḥ spaṣṭārthaḥ ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit