Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 3.185

Bhāratabhāvadīpa 3.185

Language
Sanskrit

3.185.1

mṛtyujayahetuḥ pūrvoktaḥ satyādirdharmo vanasthānāmeva yujyate na tu gṛhasthānām | teṣāṃ duṣpratigrahabrahmavidveṣādinā doṣaprasaktyā tādṛśadharmasambhavādityāśayavānadhyāyamārabhate bhūya iti ||

3.185.2

so'trirarthaṃ bhūyo nānurudhyat atyantamarthārtha na babhūva | kutaḥ dharmavyaktirdharmasya phaladvārā'bhivyaktiḥ | phalavyaktyā hi dharmo naśyati atastadrakṣaṇārthaṃ naicchadityarthaḥ ||

3.185.3

vanaṃ gantumiti śeṣaḥ ||

3.185.4

nirupadravamakṣayaṃ mokṣākhyam ||

3.185.5

dharme yajñādikamanutanvatī vistārayantī | hetau śatṛpratyayaḥ | dharmārthe dhanamevārjayasvetyuvācetyarthaḥ ||

3.185.7

bhṛtyānityatithidevatādīnāṃ sutāniti bhāryārdānāṃ copalakṣaṇam | dharmavidbhirmanvādibhiḥ | 'anadhītya dvijo vedānanutpādya sutānapi | aniṣṭvā vidhivadyajñairmokṣamicchan vrajatyadhaḥ' iti vadadbhiḥ ||

3.185.9

vyavasāmi udyamaṃ karomi ||

3.185.10

nirarthikāmapi vācaṃ vadatāṃ parājayo'pi pāpāvaha iti bhāvaḥ | tathā ca smṛtiḥ 'guruṃ tvaṅkṛtya huṅkṛtya vipraṃ nirjitya vādataḥ | araṇye nirjale deśe bhavati brahmarākṣasaḥ' iti ||

3.185.11

evaṃ jānannapi snehadoṣāttat kartuṃ pratijānīte - gamiṣyāmīti ||

3.185.13

pūjayāna iti | 'taṅ' kartṛgāmitvāt stutiphalasya yuktaḥ | dhanyo dhanārhaḥ | īśa īśitā niyantā prathamaḥ hiraṇyagarbha iva agrajo nṛpo manuṣyāṇāṃ rakṣakaḥ ||

3.185.15

atra paralokameva bahu manvāno gautama āha - maivamiti ||

3.185.16

tatrendra ivātra rājaiva mahendra iti vittārthī atriḥ parapakṣaṃ dūṣayati - atheti ||

3.185.19

darśane dṛṣṭipathe ||

3.185.23

nau āvayoḥ ||

3.185.25

brāhmaṇa balena rājño balaṃ na tu svakīyamiti samādhānagranthārthastena gautamoktā nindā'pi vyarthā | nāpyatriproktā stutirapi nirmūleti jñeyam | yadyapi lobhamūlakatvaṃ stutipakṣe spaṣṭamaprāmāpyakāraṇaṃ tathā'pyavidyamānairapi viśeṣaṇairdhanārthinā rājā stotavya iti sanatkumārāśayaḥ ||

3.185.26

prathitaḥ prathāṃ gataḥ | dharmo dharmasthāpakaḥ | śakro rakṣitā | śukro nītivit | dhātā ata eva janakaḥ | bṛhaspatiḥ hitopadeṣṭā ||

3.185.28

purāyoniḥ - dharmapravartakatvena prathamaṃ kāraṇam | yudhājit - saṅgrāme jayakartṛtvenopadravanāśakaḥ | abhiyāḥ - abhito yāti yāmikavadrakṣaṇārthāmatyabhiyāḥ | mudito bhavaḥ - īśvaraḥ | svarṇetā - svargaṃ prati gamayitā | sahajit sadyo jayaśīlaḥ | babhrurviṣṇuḥ | 'babhrurnā nakule viṣṇau vipule piṅgale triṣu' iti balaśarmā ||

3.185.29

adharmāditi | sarvaṃ brāhmaṃ balaṃ kṣatre'stītyarthaḥ ||

3.185.37

satyādidharmaphalaṃ vane eva siddhyatītyākhyāyikāvasānamukhenopasaṃharati - pradāya ceti ||

Linked texts (1)