Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 3.85

Bhāratabhāvadīpa 3.85

Language
Sanskrit

3.85.1

atheti ||

3.85.29

nidarśanamudāharaṇam ||

3.85.30

tadevāha gāyatrīmiti | yo yonisaṅkarajaḥ sa cettatra gāyatrīṃ paṭhati tasya samyak paṭhato'pi tīrthamahātmyātsā gāyatrī gāthāsvaraniyamahīnā gadyavanmukhānniḥsarati | gāthikā grāmyagītavat svaravarṇavikṛtā gītiketi pāṭhe'pi sa evārthaḥ ||

3.85.31

abrāhmaṇasya tu prāk siddhāpi tatra na sphuratīti bhāvaḥ ||

3.85.72

cakracarāḥ sūryādayaḥ ||

3.85.75

gaṅgāyamunayoriti strīrūpāyāḥ pṛthivyāḥ merupṛṣṭhaśīrṣāyāḥ | haridvārādārabhya jaghanaṃ nābheradhobhāgaḥ ||

3.85.76

jaghanasya sthānamavasthānaṃ samāptiranta iti yāvat tadevopastham | tathā ca pṛthivyā apatyabhūtāni tīrthāni tatphalabhūtāḥ svargāśca tāni sarvāṇi prayāgādutpannānīti prayāgasya tīrtharājatvamuktam ||

3.85.83

na vedavacanāditi | lokavedaviruddhasya haṭhamaraṇasyāpavādo'yam ahiṃsāvidheriva paśvālambhavidhiriti prāñcaḥ | vastutastu vārāṇasīmaraṇavadyādṛcchikamaraṇaviṣaya evāyaṃ grantho na haṭhamaraṇapratipādakaḥ ‘sitāsite sarite yatra saṅgate tatrāplutāso divamutpatanti | ye vai tanvaṃ visṛjanti dhīrāstejanāso amṛtatvaṃ bhajante | brahmajñānena mucyante prayāgamaraṇena ca' ityādi śrutayaḥ smṛtayaśca tādṛśā eva | haṭhamaraṇe 'jale vāpi sthale vāpi śastreṇodbadhya vā punaḥ | narakaṃ te prayāntyāśu ātmānaṃ ghātayanti ye' iti doṣasmaraṇāt | na cāsyaivāpavādaḥ prayāgamaraṇavidhiriti vācyam | tasya haṭhamaraṇaparatvāsiddheḥ | siddhau vā acikitsyarogādidoṣavatāṃ bhṛgupatanādināpi maraṇe prāpte'pi prayāgamaraṇaniyamavidhirayaṃ bhaviṣyati na ca kāmyo'yaṃ maraṇavidhirnityasya maraṇaniṣedhavidherbādhakaḥ | kāmyatvācca nāyamullaṅghane pratyavāyāvaha iti vācyam | ukte'rthe bādhakābhāve'pi vākyasya haṭhamaraṇaparatvamapūrvavidhyarthatvaṃ ca kalpayato gauravāpatteḥ | abhyupagame vā brāhmaṇavyatiriktaviṣaya evāyaṃ vidhiḥ | bhṛgvādipatanena maraṇamanyatra brāhmaṇāditi smṛteḥ | yuktaṃ tu śuddhaśabalabrahmajñānayoriva kāśīprayāgamaraṇayoḥ sadyomuktikramamuktiparatvam | tathā hi tīrthamāhātmyopasaṃhāre ‘yatra gaṅgā mahārāja sa deśastattapovanam | siddhikṣetraṃ ca vijñeyaṃ gaṅgātīrasamāśritam' iti gaṅgāyāstadāśritasya siddhikṣetrasya ca vijñeyatvoktyā tayoreva mahattaratvaṃ darśitaṃ tatra yamunayā saṅgatāyā eva gaṅgāyā atra grahaṇaṃ prayāgapraśaṃsādhikārāt | pratiṣṭhāne pratiṣṭhitā tīrthayātretyupasaṃhārācca | pratiṣṭhāne prayāge siddhikṣetrapadena vārāṇasyeva siddhiśabdasya nirupapadasya muktivācitvāt kāśyāśca muktikṣetratvaprasiddheḥ | tadevamadhyāyacatuṣṭaye'pi bhaṅgyantareṇa sākṣādvā kāśīkīrtanāduktavidhopasaṃhārācca puṣkaragaṅgāprayāgādīnāṃ sevanaṃ kāśīprāptikaramiti | 'anyāni tu pavitrāṇi kāśīprāptikarāṇi hi | kāśīṃ prāpya vimucyante nānyathā kalpakoṭibhiḥ' ityādipūrvodāhṛtapurāṇāntarasaṃvādena siddham ||

3.85.85

caturvidye catasro vidyāḥ vedatrayam ātmavidyā ceti vidyante'sminsa caturvidyastasmin ||

3.85.104

agamāni agamyāni ||

3.85.105

samīkṣayā darśanecchayā ||

3.85.107

bhāvitaiḥ śuddhaiḥ karaṇaiḥ indriyaiḥ ||

3.85.108

akṛtātmā avaśīkṛtacittaḥ ||

3.85.114

pratiṣṭhāne prayāge pratiṣṭhitā samāptā ||

3.85.115

aśvamedheti agryam | phalaṃ kramamuktisthānam 'uṣā vā aśvasya śiraḥ' ityādiśruteḥ sopānasyāśvamedhasya tatprāpakatvāvagamāt | sāmānyaphalaṃ tu aindrapadaprāptiriti prasiddham ||

3.85.116

aṣṭaguṇam aṇimādyaṣṭaguṇayuktaṃ dharmaṃ dharmaphalam ||

3.85.117

hetumāha netā ceti | gaṇaphalena tulyaphalatvānneturanantaṃ phalamityarthaḥ ||

3.85.124

mahābhiṣaḥ śāntanurūpeṇāvatīrṇaḥ ||

3.85.126

raśmivān sūryaḥ ||

Linked texts (1)