The Great Epic of the Bhārata dynasty 5.22
Bhāratabhāvadīpa 5.22
- Language
- Sanskrit
5.22.1
prāptāniti | diṣṭyā bhāgyena ānahya sannaddho bhūtvā sthānaṃ sthitimupasthitaḥ prāpta iti sabhājayethāḥ pūjayethāḥ ||
5.22.2
svastimanto vayamiti sarvān vadeḥ kṛcchraṃ niruṣyāpi teṣāṃ śāntirakrodho'smāsu vidyate mithyāpetānāṃ niṣkapaṭānām ||
5.22.3
mahyaṃ paryākārṣuḥ madarthaṃ parita ānītavantaḥ ||
5.22.4
dharmārthābhyāṃ dharmārthamarthārthaṃ ca sukhaṃ prītiḥ priyaṃ putrādi tadanurodhena kāmāt dharmaṃ na tyajantītyarthaḥ ||
5.22.5
tandrī jāgrata eva mauḍhyam ||
5.22.6
yathārhaṃ mānamarthaṃ ca kurvanti te tathā ||
5.22.7
tejaḥ krodham ||
5.22.8
utthāne ārambhakāle eva vīryaṃ na prasaṅge yasya sa utthānavīryaḥ yattu teṣāṃ bhāgaṃ hartuṃ śakyaṃ manyate tat sukṛtaṃ yuktamiti manyate mauḍhyāditi bhāvaḥ ||
5.22.9
yasya padavīṃ yānti yasyānugā ityarthaḥ | tasya tasmai pradānaṃ bhāgapradānam ||
5.22.10
jiṣṇurjayaśīlaḥ ||
5.22.11
vareṇyaḥ bhogamokṣakāmairvaraṇīyaḥ ||
5.22.13
jātavedase upāharat khāṇḍavamiti vipariṇāmenānuṣaṅgaḥ ||
5.22.17
etat paridṛśyamānaṃ balaṃ bhīṣmadroṇādīnāṃ sāmarthyaṃ tadapi satyaṃ tathā'pi tān pāṇḍavān prāpya nāstīti manye tucchamityarthaḥ ||
5.22.18
pravarhaḥ śreṣṭhaḥ | santyaktātmā tyaktadehaḥ ||
5.22.19
sahoṣito varṣamātraṃ caritārthaḥ gograhe rakṣitaḥ | mātsyeyānāṃ matsyadeśajānām ||
5.22.20
kekayebhyo deśebhyaḥ | avaruddhāḥ bahirniḥsāritāḥ pañca bhrātaraḥ kekayānām | yataḥ kekayebhyaḥ rājyaṃ prāptumicchantaḥ pūrvamasmadīyā api samprati pāṇḍavān anuvasanti - anusaranti | tena svapakṣahāniḥ parapakṣapuṣṭiśca darśitā ||
5.22.23
samiti saṅgrāme 'samityājisamidyudhaḥ' iti kośaḥ | aprativīryatejāḥ atulyatejāḥ ||
5.22.24
kārṣṇiḥ pradyumnastattulyam ||
5.22.25
cedipatiṃ śiśupālaṃ kṛṣṇo mamardetyuttareṇānvayaḥ ||
5.22.26
jyāṃ dhanurguṇaṃ karṣatāṃ dhanurmṛtām ||
5.22.27
yasya mānaṃ vardhayanti taṃ śiśupālamabhinaditi sambandhaḥ ||
5.22.28
cedipatiṃ vihāyānye taṃ kṛṣṇaṃ ke prādravan na ke'pi kintu sa eva tena sparddhāṃ cakāretyarthaḥ ||
5.22.29
āśaṃsamāno jayamiti śeṣaḥ | aśeta śayanaṃ kṛtavān śiśupālaḥ ||
5.22.30
yat yataḥ avedayanta jñāpitavantaḥ cārāḥ iti śeṣaḥ ||
5.22.31
kṛṣṇau vāsudevārjunau ||
5.22.32
saṅgaraṃ cenna gacchettadā śarma labhet nocedanyathā indro viṣṇuśca arjunavāsudevau nirdahetāmityanvayaḥ ||
5.22.33
śakraputratvāt śakrasamaḥ dharmaputratvāt dharmārāmaḥ ||
5.22.34
nikṛto vañcitaḥ manasvī jitamanāḥ ||
5.22.35
manyoḥ krodhāt ||
5.22.36
sthāne jānan yuktaṃ paśyan ||
5.22.37
mahāmātraṃ mahābhāgam ||
5.22.38
śāntimīpyurastīti vadetyadhyāhāraḥ ||
5.22.39
samānītān ekatra sthitān ||
5.22.40
na mūrcchayet vardhayet krodhamiti śeṣaḥ ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit