<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26.11 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [The Mahābhārata and its versions](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata) › [Mahābhārata](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa) › [Bharatabhavadipa](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha) › 6.26.11

# The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.26.11

Bhāratabhāvadīpa 6.26.11

- **Language:** Sanskrit

### [6.26.11](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26.11)

arjunasya dehanāśe ātmanāśadhīḥ svadharme yuddhe cādharmadhīriti mohadvayam | tatrādyaṃ brahmavidyāsūtrabhūtairviṃśatyā ślokairapaninīṣan śrībhagavānuvāca - aśocyānanvaśocastvamiti | “jīvāpetaṃ vāva kiledaṃ mriyate na jīvo mriyate” iti śruterdehādyupādhināśe'pyākāśavannāśarahitatvena aśocanīyān bhīṣmādīnanvaśocaḥ | kathamete guravo mayā hantavyāḥ kathaṃ vā tairvināhaṃ jīviṣyāmīti śokaṃ kṛtavānasi | evaṃ mūḍho'pi tvaṃ prajñāvādān prajñāvatāṃ dehādanyamātmānaṃ jānatāṃ vādān śabdān “narake niyataṃ vāsaḥ”, “patanti pitaro hyeṣām” ityādīn bhāṣase paraṃ na tu prajñāvānasi | tatra hetuḥ - gatāsūniti | gatāsūn gataprāṇāndehānnānuśocanti pratyuta nirharantyeva | etena prāṇa eveṣṭo na tu dehaḥ | tathā ca śrutiḥ “prāṇo ha pitā prāṇo mātā prāṇa ācāryaḥ” ityādiḥ | ataeva saprāṇānetān avagaṇayantaṃ naraṃ pitrādihantā tvamasi dhiktvāmiti vadanti utkrāntaprāṇān dahantamapi naivaṃ vadantīti lokavedaprasiddhiḥ | tasmāt ātmā dehādanyaḥ cetanatvāt vyatirekeṇa ghaṭavat | deho na cetanaḥ dṛśyatvāt ghaṭavat | yadi dehaścetanaḥ syāt mṛte'pi tatra caitanyamupalabhyeta tasmāddehanāśenātmanāśaṃ manvāno mūrkha evāsītyarthaḥ | yattu ‘prajñānāṃ paṇḍitānām avādān vaktumayogyān bhāṣase’ iti tārkikavyākhyānaṃ tat arhārthe ghaño durlabhatvāt viśeṣādhyāhārasāpekṣatvāccopekṣyam ||

- [Previous: 6.26.10](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26.10)
- [Next: 6.26.12](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26.12)
- [Up: 6.26](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26)

## Linked texts (1)

- [Mahābhārata](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa.6.24.11) — Vyāsa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26.11](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26.11) · Pramāṇa
