<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26.24 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [The Mahābhārata and its versions](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata) › [Mahābhārata](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa) › [Bharatabhavadipa](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha) › 6.26.24

# The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.26.24

Bhāratabhāvadīpa 6.26.24

- **Language:** Sanskrit

### [6.26.24](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26.24)

kuto hetorasya śastrādīni chedādīnna kurvantītyāśaṅkya tasya chedādyayogyatvādityāha - acchedyo'yamiti | atrācchedyatvādau pūrvoktānyevāsthūlatvādīni kāraṇāni jñeyāni | evamacchedyatvādināsthūlādīnabhāvarūpān guṇānuktvā bhāvarūpānapi guṇānāha - nitya iti | sarvairviśeṣaṇairakhaṇḍaikarasasyaiva vastuno lakṣyatvāt nityatvādibhirutpādyatvādikaṃ nirākriyate | yato nityaḥ ato ghaṭavadanutpādyaḥ | yataḥ sarvagataḥ ato grāmavadaprāpyaḥ | yataḥ sthāṇuḥ pūrvarūpāparityāgena sthirasvabhāvaḥ ataḥ kṣīrādivadavikāryaḥ | acalaḥ yathā darpaṇaḥ svataḥ svācchyādapracyuto'pi malarūpeṇāvaraṇena svācchyātpracyāvyate evaṃ svayaṃ sthāṇurapi anyasaṃyogāccāñcalyamaśnuvīta | sa ca doṣāpakarṣaṇalakṣaṇaṃ saṃskāramapekṣate | ayaṃ tu acalatvānna tathā evaṃ ca utpattyāptivikṛtisaṃskṛtirūpaṃ caturvidhaṃ kriyāphalamātmani na sambhavatītyuktam | tatra hetuḥ - sanātana iti | sanā ityavyayaṃ nairantarye | tacca deśataḥ kālato vastutaśca paricchedarāhityam | paramate paramāṇūnāṃ kālataḥ paricchedābhāve'pi deśataḥ paricchedo'sti | ākāśasya tadubhayābhāve'pi vastutaḥ paricchedo'sti | so'pi trividhaḥ sajātīyavijātīyasvagatabhedarūpaḥ | yathāvṛkṣasya svagato bhedaḥ patrapuṣpaphalāditaḥ | vṛkṣāntarātsajātīyo vijātīyaḥ śilāditaḥ | tataśca sanā nairantaryeṇa trividhaparicchedarāhityena bhavati astīti sanātano'khaṇḍaikaraso yasmāttasmāt notpattyādyāśraya ityarthaḥ | ||

- [Previous: 6.26.23](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26.23)
- [Next: 6.26.25](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26.25)
- [Up: 6.26](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26)

## Linked texts (1)

- [Mahābhārata](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa.6.24.24) — Vyāsa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26.24](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa!nilakantha.6.26.24) · Pramāṇa
