Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.43: Bhīṣmavadhaparva

Bhāratabhāvadīpa 6.43

Language
Sanskrit

Bhīṣmavadhaparva

6.43.1

gītā sugītā kartavyā ityādayaḥ sārdhāḥ paśca ślokā gauḍairna paṭhyante ||

6.43.6

evaṃ gītānte manmanā bhavetyādinā niṣkāmānāmātmaniṣṭhānāmevaiṣyasītyātmaprāptiśca tatphalabhūtā darśitā | sakāmānāṃ tvarthādhīnā kāmasiddhiḥ | arthaśca satāmapi pāṇḍavānāmiva guruvadhānṛtādyāśrayeṇaiva siddhyati so'pi balavadanugrahāt | anyeṣāṃ tu kauravāṇāmiva sādhyamāno niranvayocchedāya bhavatīti darśayiṣyan yuddhapradhānaṃ granthaṃ sauṣuptaparvāntamārabhate'rthasyānarthahetutvaṃ vivarītuṃ tato dhanañjayaṃ dṛṣṭveti | tataḥ arjunasya kariṣye vacanaṃ tavetyevaṃ rūpapratijñānantaraṃ dhanañjayaṃ yuddhārthaṃ sannaddhaṃ dṛṣṭvetyarthaḥ ||

6.43.8

bheryo bṛhatyo ḍhakkāḥ | peśyaḥ kāhalāḥ | krakacā jayamaṅgalāḥ | goviṣāṇikā gavādiśṛṅgāṇi | sahasā yugapadeva abhyahanyanta avādyanta ||

6.43.12

varāyudhaṃ dhanuḥśreṣṭham avaruhya avatīrya ||

6.43.13

yena vijayākhyena prayojanena svayaṃ yudhiṣṭhiraḥ saṅgrāme dṛḍhabuddhistatsiddhyartham abhiprekṣya ālocya prathamaṃ pitāmahaṃ prati prayayau ripuvāhinīṃ praviśyeti śeṣaḥ ||

6.43.22

gauttamaṃ kṛpam ||

6.43.23

purākalpe prācīnaśāstre ||

6.43.26

mitho'nyonyam eṣo hīti sulopābhāva ārṣaḥ ||

6.43.27

vyaktaṃ niyataṃ bhīṣmasya antikaṃ samīpam ||

6.43.32

dhikkṛtvā dhikkṛtya asamāsa ārṣaḥ dhigityakaroditi vā ||

6.43.33

vivakṣitaṃ vaktumiṣṭam ||

6.43.38

parābhāvāya parākṛto nirasto bhāvaḥ sattā yatra saḥ tasmai bharaṇāyetyarthaḥ | paraścāsāvabhāvaśceti vigrahe'pi sa evārthaḥ ||

6.43.40

evaṅgate īdṛgācaraṇavati tvayi ||

6.43.42

klībavat svoktasya varasya yuddhādanyaditi svenaiva saṅkocanātkātaravat bhṛtaḥ poṣitaḥ yuddhātprātibhaṭyāt ||

6.43.44

sāhyaṃ sāhāyyam ||

6.43.45

śreyaḥ prapaśyasi yadi vaktuṃ yogyamiti manyase tarhi vadetyarthaḥ ||

6.43.48

tāvat samprati ||

6.43.51

ātmaniḥśreyasaṃ svahitasādhanam ||

6.43.52

ahaṃ ripūn kathaṃ jaye tattvaṃ vigatakalmaṣaḥ sankathayeti śeṣaḥ ||

6.43.59

dhruvo'vaśyambhāvī abhijānāmi anujānāmi vimokṣyase śatrūn jīvitāditi śeṣaḥ ||

6.43.63

hanta viṣāde ||

6.43.65

prāyagataṃ maraṇāya niyatam acetanaṃ yogabalena tyaktadehaṃ yodhānāṃ madhye kaściditi śeṣaḥ ||

6.43.66

jahyāṃ tyajeyaṃ śraddheyavākyāt ādeyavacanāt ||

6.43.78

parān prakṛṣṭān ||

6.43.95

idaṃ vakṣyamāṇavacanaṃ yudhiṣṭhiraṃ pratyabravīt ||

6.43.96

bhavataḥ bhavatsambandhī miṣata iti pāṭhe paśyatastaveti śeṣaḥ ||

6.43.98

tantuḥ santatiḥ, piṇḍaḥ pitṛmajñaḥ, anye sarve mariṣyantīti bhāvaḥ ||

6.43.99

bhajasveti | abhajamānaḥ sarvo'pi dhṛtarāṣṭraputro na bhaviṣyati mariṣyatītyarthaḥ ||

6.43.103

puṣkarān dīrghakahālān ekapuṣkarāniti pāṭhe murajān ||

6.43.105

gauravaṃ mānyatvam ||

6.43.106

sauhṛdaṃ maitrīṃ kṛpāṃ snehaṃ dayāṃ paraduḥkhaprahāṇecchām ||

6.43.107

kīrtimatāṃ pāṇḍavānāṃ stutisaṃhitā vāca iti sambandhaḥ ||

6.43.108

āryāḥ kulīnāḥ vṛttaṃ caritam | 'madapramadapīḍādervāgbhaṅgaṃ gadgadaṃ viduḥ’ ||

Linked texts (1)