The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.46
Bhāratabhāvadīpa 6.46
- Language
- Sanskrit
6.46.1
rājanniti | nirmaryādam apetavyavahāraṃ prayuddhāni yuddhaṃ kṛtavanti ||
6.46.2
jajñe jñātavān tatra kāle svastrīyo bhāgineyaḥ ||
6.46.3
āviṣṭā iva bhūtādinā gṛhītā iva ||
6.46.4
yugāni aśvaskandhārpitāni dārūṇi ||
6.46.5
ratheṣā rathadaṇḍaḥ kūbaro yugakīlaḥ saṅgataiḥ sammukhāgataiḥ sahitā militāḥ ||
6.46.6
sannipatya militvā prabhinnāścotanmadāḥ ||
6.46.7
viṣāṇairdantaiḥ | toraṇāni catuḥstambhamaṇḍapākārasya gajapalyāṇasya 'ambārī' iti bhāṣayā prasiddhasya dvārāṇi patākāśca tatreva stambhaśekharasthāḥ ||
6.46.9
abhinītāḥ suśikṣitāḥ aprabhinnāḥ anudbhinnamadāḥ sammukhābhimukhāḥ anyonyasammukhā ityarthaḥ ||
6.46.11
praṇītāḥ prayuktāḥ ṛṣṭayo hastakṣepyāḥ kṣudrabhallāḥ vindhyāṭavyāṃ karkāḍīti prasiddhāḥ tomarā dīrghadaṇḍā bhallāḥ nārācā mahāśalyā vistīrṇaphalakāḥ śarāḥ ||
6.46.13
paraśvadhaiḥ kuṭhāraiḥ ||
6.46.14
bhindipālaiḥ paraśavaiḥ mahārāṣṭrāṇāṃ 'gophaṇa' iti prasiddhaiḥ | parighairdaṇḍaiḥ nistriṃśaiḥ khaḍgaiḥ ||
6.46.15
dravamāṇā dhāvantaḥ ||
6.46.17
avakṣiptāvadhūtānām adhomukhaṃ pātitānāṃ pareṣāṃ marmasu patatāmasīnāmiti sambandhaḥ ||
6.46.18
rugṇastīvrāghātārtaḥ bhinno nikṛttāṅṅgaḥ avabhinnaḥ kṣatāṅgaḥ ||
6.46.19
pretānāṃ nārakāṇām ||
6.46.20
hayaiḥ karaṇabhūtaiḥ cāmarāpīḍāścāmarakalāpāstaddhāribhiḥ ata eva haṃsairiva abhividrutāḥ sammukhamupāgatāḥ ||
6.46.21
prāsā hastakṣepyā bhallāḥ saitīti prasiddhāḥ kuntā ityapare | āśugāḥ śīghragāḥ ||
6.46.22
agryajavairuttamavegaiḥ ||
6.46.23
bhallairdīrghaphalakairbāṇaiḥ ||
6.46.26
sahasā balena atarkita vā sati vidyamāne ||
6.46.27
abhicakramuḥ abhito babhramuḥ ||
6.46.28
puṃstvādvīryavattvāt amadatvāduādbhannamadatvāt ||
6.46.29
pratimāneṣu lalāṭeṣu gātreṣu aṅgeṣu vāraṇānabhi gajānāmabhitaḥ ṣaṣṭhyarthe dvitīyā | āśugā bāṇāḥ aśvārohādibhiḥ prakṣiptā iti śeṣaḥ ||
6.46.30
śaktyaḥ śaktayaḥ kṛtsnā lohadaṇḍāsta eva maholkāpratimā ityuttareṇa sambandhaḥ ||
6.46.31
dvīpī citravyāghraḥ ||
6.46.32
vikośaiḥ prayogakāle | 'abhītasyābhimukhyena sarpaṇaṃ syādabhiplutam | tadeva syādabhikruddhamoṣṭhadaṃśādisaṃyutam | vāmapakṣāśritaṃ yānamekapārśvāvadāritam' ||
6.46.33
carma prahāravāraṇaṃ 'ḍhāla' iti | prasiddhaṃ bhāṣāyām | ākṣipyākṛṣya ||
6.46.34
sarvaśabdagāḥ sarveṣāmākṣeptṝṇāṃ śabdamanugacchanti te tathā | śaṅkubhiḥ kīlaiḥ kaṇṭakadaṇḍādigataiḥ ||
6.46.36
vyākrośanta vyākrośaṃ kṛtavantaḥ bandhubhiḥ sakhibhiḥ ||
6.46.37
bhagnasakthā bhagnoravaḥ ||
6.46.39
tṛṣā pipāsayā alpasattvā dhairyavarjitāḥ mṛgayañcākrire yācante ||
6.46.42
radanacchadamoṣṭham ||
6.46.44
niṣkūjā niḥśabdāḥ rathamanyasya gantuṃ prārthayānā madhyemārgaṃ nipatitāḥ iti yojyam ||
6.46.50
ketuneti sārdhaḥ | atra candraketvormerusarathabhīṣmayoścopamopameyabhāvaḥ bhīṣmasya rukmarathatvāt ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit