The Great Epic of the Bhārata dynasty 8.1
Bhāratabhāvadīpa 8.1
- Language
- Sanskrit
8.1.1
nanu virāṭādiparvacatuṣṭayatātparyaṃ krameṇārthalubdhānāmarthaḥ sevayā nītyā kapaṭapūrvakeṇa kulavṛddhavadhena nṛśaṃsānṛtapūrvakeṇa mahāguruvadhena ca siddhyatītyuktam | tāvataivārthanirūpaṇaṃ samāptam ataḥ paraṃ kāmamokṣāveva nirūpaṇīyāviti karṇaparvāditrayaṃ nārambhaṇīyamiti cet satyam | yathā dharmārthau nirūpitau evaṃ dharmābhāso'rthābhāsaśca nirūpaṇīyaḥ parihārāya | evamadharmānarthau adharmābhāsānarthābhāsau ca nirūpaṇīyau hānāyopādānāya ca tadarthamuttaragranthaḥ kāmamokṣayoḥ prāgāvaśyakaḥ | tatra corebhyaḥ kārpaṭikamārgamupadiśataḥ satyavādinaḥ satyavadanaṃ dharmābhāsaḥ | evamavicārya ghrāṇacakṣuṣaṃ rākṣasaṃ ghnato vyādhasya hiṃsratvamadharmābhāsaḥ | tathā śokahetunā kulakṣayeṇa prāpto'rtho'rthābhāsaḥ | suptānāṃ hananamadharmaḥ | tatkṛto'śvatthāmno'bhibhavo'narthaḥ | śaraṇāgatasvasainikatrāṇārthamanyāyenāpi kṛto brahmavadho na itarabrahmavadhavadanarthaḥ | api tvanarthābhāsa eva | na ca tena brahmahā bhavedityātatāyivadhe doṣābhāvasmaraṇāt | ityeṣāmarthānāṃ nirūpaṇārtha uttaraḥ sandarbhaḥ | ākhyāyikā tu sukhapratipattyarthā | tasmādidamapi parvatrayamāvaśyakameva | tato droṇe hate rājanniti ||
8.1.2
kaśmalābhihataujasaḥ tīvraśokābhighātajavyāmohena nirastasāmarthyāḥ | śāradvatīsutaṃ drauṇim ||
8.1.3
samāśvasya sāvadhānā bhūtvā rātryāgame pradoṣakāle ||
8.1.4
pṛthvīśāḥ rājānaḥ kṣayaṃ bhūtaṃ bhāvinaṃ ca cintayantaḥ parāmṛśantaḥ ||
8.1.8
kleśān kacagrahaṇādīn kṣaṇadā rātriḥ ||
8.1.9
āvaśyakaṃ nityakṛtyam ||
8.1.10
yogaṃ sannahanam ||
8.1.12
niṣkaiḥ suvarṇahāraiḥ mahādhanaiḥ bahumūlyaiḥ vandyamānāḥ stūyamānāḥ sūtāḥ vaṃśānukramavidaḥ māgadhāḥ pāṇisvanikāḥ vandinaḥ stutipāṭhakāḥ ||
8.1.16
vṛṣaḥ karṇaḥ | paśyatām anādare ṣaṣṭhī ||
8.1.20
samamanyata samyagavadhṛtavān ||
8.1.21
durbharaṃ duḥkhenāpi martumaśakyaṃ svecchayā ||
8.1.23
tat maraṇaṃ duṣkaraṃ manye ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit