Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.62: adhyāyaḥ 062

Southern recension 1.62

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 062

1.62.0

janamejaya uvāca .

1.62.1

kathitaṃ vai samāsena tvayā sarvaṃ dvijottama .
mahābhāratamākhyānaṃ kurūṇāṃ caritaṃ mahat ..

1.62.2

kathāṃ tvanagha citrārthāṃ kathayasva tapodhana .
vistaraśravaṇe jātaṃ kautūhalamatīva me ..

1.62.3

sa bhavānvistareṇemāṃ punarākhyātumarhati .
na hi tṛpyāmi pūrveṣāṃ śṛṇvānaścaritaṃ mahat ..

1.62.4

na tatkāraṇamalpaṃ vai dharmajñā yatra pāṇḍavāḥ .
avadhyānsarvaśo jaghnuḥ praśasyante ca mānavaiḥ ..

1.62.5

kimarthaṃ te naravyāghrāḥ śaktāḥ santo hyanāgasaḥ .
prayujyamānānsaṃkleśānkṣāntavanto durātmanām ..

1.62.6

kathaṃ nāgāyutaprāṇo bāhuśālī vṛkodaraḥ .
parikliśyannapi krodhaṃ dhṛtavānvai dvijottama ..

1.62.7

kathaṃ sā draupadī kṛṣṇā kliśyamānā durātmabhiḥ .
śaktā satī dhārtarāṣṭrānnādahatkrodhacakṣuṣā ..

1.62.8

kathaṃ vyasaninaṃ dyūte pārthau mādrīsutau tadā .
anvayuste naravyāghrā bādhyamānā durātmabhiḥ ..

1.62.9

kathaṃ dharmabhṛtāṃ śreṣṭhaḥ suto dharmasya dharmavit .
anarhaḥ paramaṃ kleśaṃ soḍhavānsa yudhiṣṭhiraḥ ..

1.62.10

kathaṃ ca bahulāḥ senāḥ pāṇḍavaḥ kṛṣṇasārathiḥ .
asyanneko'nayatsarvāḥ pitṛlokaṃ dhanaṃjayaḥ ..

1.62.11

etadācakṣva me sarvaṃ yathāvṛttaṃ tapodhana .
yadyacca kṛtavantaste tatratatra mahārathāḥ ..
vaiśaṃpāyana uvāca .

1.62.12

kṣaṇaṃ kuru mahārāja vipulo'yamanukramaḥ .
puṇyākhyānasya vaktavyaḥ kṛṣṇadvaipāyaneritaḥ ..

1.62.13

maharṣeḥ sarvalokeṣu pūjitasya mahātmanaḥ .
pravakṣyāmi mataṃ kṛtsnaṃ vyāsasyāmitatejasaḥ ..

1.62.14

idaṃ śatasahasraṃ hi ślokānāṃ puṇyakarmaṇām .
satyavatyātmajeneha vyākhyātamamitaujasā ..

1.62.15

`upākhyānaiḥ saha jñeyaṃ śrāvyaṃ bhāratamuttamam .
saṃkṣepeṇa tu vakṣyāmi sarvametannarādhipa ..

1.62.16

adhyāyānāṃ sahasre dve parvaṇāṃ śatameva ca . ślokānāṃ tu sahasrāṇi navatiśca daśaiva ca .
tato'ṣṭādaśabhiḥ parvaiḥ saṃgṛhītaṃ maharṣiṇā' ..

1.62.17

ya idaṃ śrāvayedvidvānye cedaṃ śṛṇuyurnarāḥ .
te brahmaṇaḥ sthānametya prāpnuyurdevatulyatām ..

1.62.18

idaṃ hi vedaiḥ samitaṃ pavitramapi cottamam .
śrāvyāṇāmuttamaṃ cedaṃ purāṇamṛṣisaṃstutam ..

1.62.19

asminnarthaśca kāmaśca nikhilenopadekṣyate .
itihāse mahāpuṇye buddhiśca parinaiṣṭhikī ..

1.62.20

akṣudrāndānaśīlāṃśca satyaśīlānanāstikān .
kārṣṇaṃ vedamimaṃ vidvāñchrāvayitvā'rthamaśnute ..

1.62.21

bhrūṇahatyākṛtaṃ cāpi pāpaṃ jahyādasaṃśayam .
itihāsamimaṃ śrutvā puruṣo'pi sudāruṇaḥ ..

1.62.22

mucyate sarvapāpebhyo rāhuṇā candramā yathā .
jayo nāmetihāso'yaṃ śrotavyo vijigīṣuṇā ..

1.62.23

mahīṃ vijayate rājā śatrūṃścāpi parājayet .
idaṃ puṃsavanaṃ śreṣṭhamidaṃ svastyayanaṃ mahat ..

1.62.24

mahiṣīyuvarājābhyāṃ śrotavyaṃ bahuśastathā .
vīraṃ janayate putraṃ kanyāṃ vā rājyabhāginīm ..

1.62.25

dharmaśāstramidaṃ puṇyamarthaśāstramidaṃ param .
mokṣaśāstramidaṃ proktaṃ vyāsenāmitabuddhinā ..

1.62.26

`dharme cārthe ca kāme ca mokṣe ca bharatarṣabha . yadihāsti tadanyatra yannehāsti na kutracit .
idaṃ hi brāhmaṇairloke ākhyātaṃ brāhmaṇeṣviha' ..

1.62.27

saṃpratyācakṣate cedaṃ tathā śroṣyanti cāpare .
putrāḥ śuśrūṣavaḥ santi preṣyāśca priyakāriṇaḥ ..

1.62.28

bharatānāṃ mahajjanma śṛṇvatāmanasūyatām .
nāsti vyādhibhayaṃ teṣāṃ paralokabhayaṃ kutaḥ ..

1.62.29

śarīreṇa kṛtaṃ pāpaṃ vācā ca manasaiva ca .
sarvaṃ saṃtyajati kṣipraṃ ya idaṃ śṛṇuyānnaraḥ ..

1.62.30

dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ puṇyaṃ svargyaṃ tathaiva ca .
kṛṣṇadvaipāyanenedaṃ kṛtaṃ puṇyacikīrṣuṇā ..

1.62.31

kīrtiṃ prathayatā loke pāṇḍavānāṃ mahātmanām .
anyeṣāṃ kṣatriyāṇāṃ ca bhūridraviṇatejasām ..

1.62.32

sarvavidyāvadātānāṃ loke prathitakarmaṇām .
ya idaṃ mānavo loke puṇyārthe brāhmaṇāñchucīn ..

1.62.33

śrāvayeta mahāpuṇyaṃ tasya dharmaḥ sanātanaḥ .
kurūṇāṃ prathitaṃ vaṃśaṃ kīrtayansatataṃ śuciḥ ..

1.62.34

vaṃśamāpnoti vipulaṃ loke pūjyatamo bhavet .
yo'dhīte bhārataṃ pumyaṃ brāhmaṇo niyatavrataḥ ..

1.62.35

caturo vārṣikānmāsānsarvapāpaiḥ pramucyate .
vijñeyaḥ sa ca vedānāṃ pārago bhārataṃ paṭhan ..

1.62.36

devā rājarṣayo hyatra puṇyā brahmarṣayastathā .
kīrtyante dhūtapāpmānaḥ kīrtyate keśavastathā ..

1.62.37

bhagavāṃścāpi deveśo yatra devī ca kīrtyate .
anekajanano yatra kārtikeyasya saṃbhavaḥ ..

1.62.38

brāhmaṇānāṃ gavāṃ caiva māhātmyaṃ yatra kīrtyate .
sarvaśrutisamūho'yaṃ śrotavyo dharmabuddhibhiḥ ..

1.62.39

ya idaṃ śrāvayedvidvānbrāhmaṇāniha parvasu .
dhūtapāpmā jitasvargo brahma gacchati śāśvatam ..

1.62.40

śrāvayedbrāhmaṇāñśrāddhe yaścemaṃ pādamantataḥ .
akṣayyaṃ tasya tacchrāddhamupāvartetpitṝniha ..

1.62.41

ahnā yadenaḥ kriyate indriyairmanasā'pi vā .
jñānādajñānato vāpi prakaroti naraśca yat ..

1.62.42

tanmahābhāratākhyānaṃ śrutvaiva pravilīyate .
bharatānāṃ mahajjanma mahābhāratamucyate ..

1.62.43

niruktamasya yo veda sarvapāpaiḥ pramucyate .
bharatānāṃ mahajjanma mahābhāratamucyate ..

1.62.44

mahato hyenaso martyānmocayedanukīrtitaḥ .
tribhirvarṣairmahābhāgaḥ kṛṣṇadvaipāyano'bravīt ..

1.62.45

nityotthitaḥ śuciḥ śakto mahābhāratamāditaḥ .
taponiyamamāsthāya kṛtametanmaharṣiṇā ..

1.62.46

tasmānniyamasaṃyuktaiḥ śrotavyaṃ brāhmaṇairidam .
kṛṣṇaproktāmimāṃ puṇyāṃ bhāratīmuttamāṃ kathām ..

1.62.47

śrāvayiṣyanti ye viprā ye ca śroṣyanti mānavāḥ .
sarvathā vartamānā vai na te śocyāḥ kṛtākṛtaiḥ ..

1.62.48

nareṇa dharmakāmena sarvaḥ śrotavya ityapi .
nikhilenetihāso'yaṃ tataḥ siddhimavāpnuyāt ..

1.62.49

na tāṃ svargagatiṃ prāpya tuṣṭiṃ prāpnoti mānavaḥ .
yāṃ śrutvaivaṃ mahāpuṇyamitihāsamupāśnute ..

1.62.50

śṛṇvañśrāddhaḥ puṇyaśīlaḥ śrāvayaṃścedamadbhutam .
naraḥ phalamavāpnoti rājasūyāśvamedhayoḥ ..

1.62.51

yathā samudro bhagavānyathā merurmahāgiriḥ .
ubhau khyātau ratnanidhī tathā bhāratamucyate ..

1.62.52

idaṃ hi vedaiḥ samitaṃ pavitramaṣi cottamam .
śrāvyaṃ śrutisukhaṃ caiva pāvanaṃ śīlavardhanam ..

1.62.53

ya idaṃ bhārataṃ rājanvācakāya prayacchati .
tena sarvā mahī dattā bhavetsāgaramekhalā ..

1.62.54

pārikṣita kathāṃ divyāṃ puṇyāya vijayāya ca .
kathyamānāṃ mayā kṛtsnāṃ śṛṇu harṣakarīmimām ..

1.62.55

tribhirvarṣaiḥ sadotthāyī kṛṣṇadvaipāyano muniḥ .
mahābhāratamākhyānaṃ kṛtavānidamadbhutam ..

1.62.56

śṛṇu kīrtayatastanma itihāsaṃ purātanam .. ..

1.62.56_1

iti śrīmanmahābhārate ādiparvaṇi aṃśāvataraṇaparvaṇi dviṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ .. 62 ..

1.62.56_2

1-62-4 avadhyān bhīṣmadroṇādīn .. 1-62-6 krodhaṃ dhṛtavān niruddhavān .. 1-62-10 asyan śarān kṣipan sa kathaṃ kleśaṃ soḍhavānityanuṣajjyate .. 1-62-18 ṛṣibhirmantraistaddraṣṭṛbhirvā saṃstutaṃ samaṃ stutaṃ vā .. 1-62-19 parinaiṣṭhikī pariniṣṭhā mokṣastaducitā .. 1-62-20 anāstikān nāstikā na bhavantītyanāstikāstān .. 1-62-23 puṃsavanaṃ pumāṃsaḥ sūyante'smin śrute .. 1-62-24 mahiṣī paṭṭarājñī .. 1-62-47 sarvathā sādhunā'sādhunā vā vartmanā vartamānā api kṛtākṛtaiḥ krameṇa pāpapuṇyaiste na śocyāḥ . etacchravaṇādeva sarvapratyavāyaparihāro bhavatīti bhāvaḥ .. 1-62-49 svargādapyetacchravaṇaṃ sukhakaraṃ muktihetutvāditi bhāvaḥ .. 1-62-50 śrāddhaḥ śraddhāvān .. 1-62-52 śrāvyamarthato ramyam .. 1-62-55 sadotthāyī sadodyuktaḥ .. dviṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ .. 62 ..

1.62.56_3

pūruvaṃśakathanam .. 1 ..

Other recensions (1)