The Great Epic of the Bhārata dynasty 5.31: adhyāyaḥ 031
Southern recension 5.31
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 031
5.31.0
yudhiṣṭhira uvāca .
5.31.1
uta santamasantaṃ vā bālaṃ vṛddhaṃ ca sañjaya .
utābalaṃ balīyāṃsaṃ dhātā prakurute vaśe ..
5.31.2
uta bālāya pāṇḍityaṃ paṇḍitāyota bālatām .
dadāti sarvamīśānaḥ purastācchukramuccaran ..
5.31.3
balaṃ jijñāsamānasya ācakṣīthā yathātatham .
atha mantra mantrayitvā yāthātathyena hṛṣṭavat ..
5.31.4
gāvalgaṇe kurūngatvā dhṛtarāṣṭraṃ mahābalam .
abhivādyopasaṃgṛhya tataḥ pṛccheranāmayam ..
5.31.5
brūyāścainaṃ tvamāsīnaṃ kurubhiḥ parivāritam .
tavaiva rājanvīryeṇa sukhaṃ jīvanti pāṇḍavāḥ ..
5.31.6
tava prasādādbālāste prāptā rājyamarindama .
rājye tānsthāpayitvā'gre nopekṣasva vinaśyataḥ ..
5.31.7
sarvamapyetadekasya nālaṃ sañjaya kasyacit .
tāta saṃhatya jīvāmo dviṣatāṃ mā vaśaṃ gamaḥ ..
5.31.8
tathā bhīṣmaṃ śāntanavaṃ bhāratānāṃ pitāmaham .
śirasā'bhivadethāstvaṃ mama nāma prakīrtayan ..
5.31.9
abhivādya ca vaktavyastato'smākaṃ pitāmahaḥ .
bhavatā śantanorvaṃśo nimagnaḥ punaruddhṛtaḥ ..
5.31.10
sa tvaṃ kuru tathā tāta svamatena pitāmaha .
yathā jīvanti te pautrāḥ prītimantaḥ parasparam ..
5.31.11
tathaiva viduraṃ brūyāḥ kurūṇāṃ mantradhāriṇam .
ayuddhaṃ saumya bhāṣasva hitakāmo yudhiṣṭhire ..
5.31.12
atha duryodhanaṃ brūyā rājaputramamarṣaṇam .
madhye kurūṇāmāsīnamanunīya punaḥ punaḥ ..
5.31.13
apāpāṃ yadupaikṣastvaṃ kṛṣṇāmetāṃ sabhāgatām .
tadduḥkhamatitikṣāma mā vadhīṣma kurūniti ..
5.31.14
evaṃ pūrvāparānkleśānatitikṣanta pāṇḍavāḥ .
balīyāṃso'pi santo yattatsarvaṃ kuravo viduḥ ..
5.31.15
yannaḥ pravrājayeḥ saumya ajinaiḥ prativāsitān .
tadduḥkhamatitikṣāma mā vadhīṣaya kurūniti ..
5.31.16
yatkuntīṃ samatikramya kṛṣṇāṃ keśeṣvadharṣayat .
duḥśāsanaste'numate taccāsmābhirupekṣitam ..
5.31.17
athocitaṃ svakaṃ bhāgaṃ labhemahi parantapa .
nivartaya paradravyādbuddhiṃ gṛddhāṃ nararṣabha ..
5.31.18
śāntirevaṃ bhavedrājanprītiścaiva parasparam .
rājyaikadeśamapi naḥ prayaccha śamamicchatām ..
5.31.19
avisthalaṃ vṛkasthalaṃ mākandīṃ vāraṇāvatam .
avasānaṃ bhavatvatra kiṃcidekaṃ ca pañcamam ..
5.31.20
bhrātṝṇāṃ dehi pañcānāṃ pañca grāmānsuyodhana .
śāntirnostu mahāprājña jñātibhiḥ saha sañjaya ..
5.31.21
bhrātā bhrātaramanvetu pitā putreṇa yujyatām .
smayamānāḥ samāyāntu pāñcālāḥ kurubhiḥ saha ..
5.31.22
akṣatānkuru pāñcālānpaśyeyamiti kāmaye .
sarve sumanasastāta śāmyāya bharatarṣabha ..
5.31.23
alameva śamāyāsmi tathā yuddhāya sañjaya .
dharmārthayoralaṃ cāhaṃ mṛdave dāruṇāya ca .. ..
5.31.23_1
iti śrīmanmahābhārate udyogaparvaṇi sañjayayānaparvaṇi ekatriṃśo'dhyāyaḥ ..
5.31.23_2
5-31-1 santaṃ sādhum . asantaṃ duṣṭam . dhātā īśvaraḥ .. 1 .. 5-31-2 śukraṃ bījabhūtaṃ prācīnaṃ karma uccaran uddīpayan .. 2 .. 5-31-7 sarvaṃ brahmāṇḍam . saṃhatya ekībhūya .. 7 .. 5-31-13 atitikṣāma kṣāntavanto vayam tatra hetuḥ māṃ vadhīṣmeti .. 13 .. 5-31-17 gṛddhāṃ lubdhām .. 17 .. 5-31-18 avasānaṃ vasatisthānam ..
5.31.23_3
pāṇḍavānujñātena sañjayena rātrau dhṛtarāṣṭramupagamya abhivādanapūrvakaṃ yudhiṣṭirakṛtakuśalapraśnādikathanam .. 1 .. tathā dhṛtarāṣṭraṃ vigarhya yudhiṣṭhiravattanasya śvaḥkathanakathanapūrvakaṃ svabhavanagamanam .. 2 ..
5.31.23_4
vaiśaṃpāyana uvāca .
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (1)
- Smṛtikaustubha — Anantadeva 1638, Sanskrit