The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.29: adhyāyaḥ 029
Southern recension 6.29
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 029
6.29.0
arjuna uvāca .
6.29.1
saṃnyāsaṃ karmaṇāṃ kṛṣṇa kapunaryogaṃ ca śaṃsasi .
yacchreya etayorekaṃ tanme brūhi suniścitam ..
śrībhagavānuvāca .
6.29.2
saṃnyāsaḥ karmayogaśca niḥśreyasakarāvubhau .
tayostu karmasaṃnyāsātkarmayogo viśiṣyate ..
6.29.3
jñeyaḥ sa nityasaṃnyāsī yo na dveṣṭi na kāṅkṣati .
nirdvandvo hi mahābāho sukhaṃ bandhātpramucyate ..
6.29.4
sāṅkhyayogau pṛthagbālāḥ pravadanti na paṇḍitāḥ .
ekamapyāsthitaḥ samyagubhayorvindate phalam ..
6.29.5
yatsāṅkhyaiḥ prāpyate sthānaṃ tadyogairapi gamyate .
ekaṃ sāṅkhyaṃ ca yogaṃ ca yaḥ paśyati sa paśyati ..
6.29.6
saṃnyāsastu mahābāho duḥkhamāptumayogataḥ .
yogayukto munirbrahma nacireṇādhigacchati ..
6.29.7
yogayukto viśuddhātmā vijitātmā jitendriyaḥ .
sarvabhūtātmabhūtātmā kurvannapi na lipyate ..
6.29.8
naiva kiṃcitkaromīti yukto manyeta tattvavit .
paśyañśṛṇvanspṛśañjighrannaśrangacchansvapanśvasan ..
6.29.9
pralapanvisṛjangṛhṇannṛnmiṣannimiṣannapi .
indriyāṇīndriyārtheṣu vartanta iti dhārayan ..
6.29.10
brahmaṇyādhāya karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā karoti yaḥ .
lipyate na sa pāpena padmapatramivāmbhasā ..
6.29.11
kāyena manasā buddhyā kevalairindriyairapi .
yoginaḥ karma kurvanti saṅgaṃ tyaktvātmaśuddhaye ..
6.29.12
yuktaḥ karmaphalaṃ tyaktvā śāntimāpnoti naiṣṭhikīm .
ayuktaḥ kāmakāreṇa phale sakto nibadhyate ..
6.29.13
sarvakarmāṇi manasā saṃnyasyāste sukhaṃ vaśī .
navadvāre pure dehī naiva kurvanna kārayan ..
6.29.14
na kartṛtvaṃ na karmāṇi lokasya sṛjati prabhuḥ .
na karmaphalasaṃyogaṃ svabhāvastu pravartate ..
6.29.15
nādatte kasya citpāpaṃ na caiva sukṛtaṃ vibhuḥ .
ajñānenāvṛtaṃ jñānaṃ tena muhyanti jantavaḥ ..
6.29.16
jñānena tu tadajñānaṃ yeṣāṃ nāśitamātmanaḥ .
teṣāmādityavajjñānaṃ prakāśayati tatparam ..
6.29.17
tadbuddhayastadātmānastanniṣṭhāstatparāyaṇāḥ .
gacchantyapunarāvṛttiṃ jñānanirdhūtakalmaṣāḥ ..
6.29.18
vidyāvinayasaṃpanne brāhmaṇe gavi hastini .
śuni caiva śvapāke ca paṇḍitāḥ samadarśinaḥ ..
6.29.19
ihaiva tairjitaḥ sargo yeṣāṃ sāmye sthitaṃ manaḥ .
nirdoṣaṃ hi samaṃ brahma tasmādbrahmaṇi te sthitāḥ ..
6.29.20
na prahṛṣyetpriyaṃ vyāpya nodvijetprāpya cāpriyam .
sthirabuddhirasaṃmūḍho brahmavidbrahmaṇi sthitaḥ ..
6.29.21
bāhyasparśeṣvasaktātmā vindatyātmani yatsukham .
sa brahmayogayuktātmā sukhamakṣayyamaśrute ..
6.29.22
ye hi saṃsparśajā bhogā duḥkhayonaya eva te .
ādyantavantaḥ kaunteya na teṣu ramate budhaḥ ..
6.29.23
śaknotīhaiva yaḥ soḍhuṃ prākśarīravimokṣaṇāt .
kāmakrodhodbhavaṃ vegaṃ sa yuktaḥ sa sukhī naraḥ ..
6.29.24
yo'ntaḥsukho'ntarārāmastathāntarjyotireva yaḥ .
sa yogī brahmanirvāṇaṃ brahmabhūto'dhigacchati ..
6.29.25
labhante brahmanirvāṇamṛṣayaḥ kṣīṇakalmaṣāḥ .
chinnadvaidhā yatātmānaḥ sarvabhūtahite ratāḥ ..
6.29.26
kāmakrodhaviyuktānāṃ yatīnāṃ yatacetasām .
abhito brahmanirvāṇaṃ vartate viditātmanām ..
6.29.27
sparśānkṛtvā bahirbāhyāṃścakṣuścaivāntare bhruvoḥ .
prāṇāpānau samau kṛtvā nāsābhyantaracāriṇau ..
6.29.28
yatendriyamanobuddhirmunirmokṣaparāyaṇaḥ . vigatecchābhayakrodho yaḥ sadā mukta eva saḥ .
6.29.29
bhoktāraṃ yajñatapasāṃ sarvalokamaheśvaram .
suhṛdaṃ sarvabhūtānāṃ jñātvā māṃ śāntimṛcchati .. ..
6.29.29_1
iti śrīmanmahābhārate bhīṣmaparvaṇi bhagavadgītāparvaṇi ekonatriṃśo'dhyāyaḥ ..
6.29.29_2
iti śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde saṃnyāsayogonāma pañcamo'dhyāyaḥ ..
6.29.29_3
triṃśo'dhyāyaḥ .. bhagavadgītādhyāyaḥ .. 6 ..
Other recensions (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (6)
- Kṛtyakalpataru — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit
- Vicāratrayī — Kṛṣṇānanda Sarasvatī 1697, Sanskrit
- Siddhāntasiddhāñjana — Kṛṣṇānanda Sarasvatī 1640, Sanskrit
- Ajñānadhvāntacaṇḍabhāskara — Amareśvara Śāstrin 1825, Sanskrit
- Vedāntasāracintāmaṇi — Sītārāmaśāstrin 1775, Sanskrit
- Advaitasudhā — Govindāśrama, Sanskrit