Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.200: Vidurāgamanarājyālambhaparva

Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) 1.200

Language
Sanskrit

Vidurāgamanarājyālambhaparva

1.200.1

vaiśampāyana uvāca |
tato rājñāṃ carairāptaiḥ pravṛttirupanīyata |
pāṇḍavairupasampannā draupadī patibhiḥ śubhā ||

1.200.2

yena taddhanurādāya lakṣyaṃ viddhaṃ mahātmanā |
so'rjuno jayatāṃ śreṣṭho mahābāṇadhanurdharaḥ ||

1.200.3

yaḥ śalyaṃ madrarājaṃ vai protkṣipyāpātayadbalī |
trāsayāmāsa saṅkruddho vṛkṣeṇa puruṣānraṇe ||

1.200.4

na cāsya sambhramaḥ kaścidāsīttatra mahātmanaḥ |
sa bhīmo bhīmasaṃsparśaḥ śatrusenāṅgapātanaḥ ||

1.200.5

brahmarūpadharāñcchrutvā praśāntānpāṇḍunandanān |
kaunteyānmanujendrāṇāṃ vismayaḥ samajāyata ||

1.200.6

saputrā hi purā kuntī dagdhā jatugṛhe śrutā |
punarjātāniva ca tāṃste'manyanta narādhipāḥ ||

1.200.7

dhigakurvaṃstadā bhīṣmaṃ dhṛtarāṣṭraṃ ca kauravam |
karmaṇā'tinṛśaṃsena purocanakṛtena vai ||

1.200.8

vṛtte svayaṃvare caiva rājānaḥ sarva eva te |
yathāgataṃ viprajagmurviditvā pāṇḍavānvṛtān ||

1.200.9

atha duryodhano rājā vimanā bhrātṛbhiḥ saha |
aśvatthāmnā mātulena karṇena ca kṛpeṇa ca ||

1.200.10

vinivṛtto vṛtaṃ dṛṣṭvā draupadyā śvetavāhanam |
taṃ tu duḥśāsano'vrīḍo mandaṃ mandamivābravīt ||

1.200.11

yadyasau brāhmaṇo na syādvindeta draupadīṃ na saḥ |
na hi taṃ tattvato rājanveda kaściddhanañjayam ||

1.200.12

daivaṃ ca paramaṃ manye pauruṣaṃ cāpyanarthakam |
dhigastu pauruṣaṃ tāta dhriyante yatra pāṇḍavāḥ ||

1.200.13

evaṃ sambhāṣamāṇāste nindantaśca purocanam |
viviśurhāstinapuraṃ dīnā vigatacetasaḥ ||

1.200.14

trastā vigatasaṅkalpā dṛṣṭvā pārthānmahaujasaḥ |
muktānhavyabhujaścaiva saṃyuktāndrupadena ca ||

1.200.15

dhṛṣṭadyumnaṃ tu sañcintya tathaiva ca śikhaṇḍinam |
drupadasyātmajāṃścānyānsarvayuddhaviśāradān ||

1.200.16

vidurastvatha tāṃ śrutvā draupadīṃ pāṇḍavairvṛtām |
vrīḍitāndhārtarāṣṭrāṃśca bhagnadarpānupāgatān ||

1.200.17

tataḥ prītamanāḥ kṣattā dhṛtarāṣṭraṃ viśāmpate |
uvāca diṣṭyā kuravo vardhanta iti vismitaḥ ||

1.200.18

vicitravīryastu nṛpo niśamya vidurasya tat |
abravītparamaprīto diṣṭyā diṣṭyeti bhārata ||

1.200.19

manyate sa vṛtaṃ putraṃ jyeṣṭhaṃ drupadakanyayā |
duryodhanamavijñānātprajñācakṣurnareśvaraḥ ||

1.200.20

atha tvājñāpayāmāsa draupadyā bhūṣaṇaṃ bahu |
ānīyatāṃ vai kṛṣṇeti putraṃ duryodhanaṃ tadā ||

1.200.21

athāsya paścādvidura ācakhyau pāṇḍavānvṛtān |
arvānkuśalino vīrānpūjitāndrupadena ha ||

1.200.22

teṣāṃ sambandhinaścānyānbahūnbalasamanvitān |
samāgatānpāṇḍaveyaistasminneva svayaṃvare ||

1.200.23

dhṛtarāṣṭra uvāca |
yathaiva pāṇḍoḥ putrāstu tathaivābhyadhikā mama |
yathā cābhyadhikā buddhirmamatānprati tacchṛṇu ||

1.200.24

yatte kuśalino vīrā mitravantaśca pāṇḍavāḥ |
teṣāṃ sambandhinaścānye mahavaśca mahābalāḥ ||

1.200.25

ko hi drupadamāsādya mitraṃ kṣattaḥ sabāndhavam |
na bubhūṣedbhavenārthī gataśrīrapi pārthivaḥ ||

1.200.26

vaiśampāyana uvāca |
taṃ tathā bhāṣamāṇaṃ tu viduraḥ pratyabhāṣata |
nityaṃ bhavatu te buddhireṣā rājañcchataṃ samāḥ |
ityuktvā prayayau rājanviduraḥ svaṃ niveśanam ||

1.200.27

tato duryodhanaścāpi rādheyaśca viśāmpate |
dhṛtarāṣṭramupāgamya vaco'brūtāmidaṃ tadā ||

1.200.28

sannidhau vidurasya tvāṃ doṣaṃ vaktuṃ na śaknuvaḥ |
viviktamiti vakṣyāvaḥ kiṃ tavedaṃ cikīrṣitam ||

1.200.29

sapatnavṛddhiṃ yattāta manyase vṛddhimātmanaḥ |
abhiṣṭauṣi ca yatkṣattuḥ samīpe dviṣatāṃ vara ||

1.200.30

teṣāṃ balavighāto hi kartavyastāta nityaśaḥ ||

1.200.31

te vayaṃ prāptakālasya cikīrṣāṃ mantrayāmahe |
yathā no na graseyuste saputrabalabāndhavān ||

Commentaries (5)

Other recensions (1)

Linked texts (1)